ಗುರುವಾರ, ನವೆಂಬರ್ 5, 2026

ಕೃತಿಶೋಧ (ಪುಸ್ತಕ ಯಾನ - 499)


ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ : ಕೃತಿಶೋಧ

ಕೃತಿ ಪ್ರಕಾರ : ವಿಮರ್ಶಾ ಲೇಖನಗಳು

ಲೇಖಕರು : ಸುಬ್ರಾಯ ಚೊಕ್ಕಾಡಿ 

ಪ್ರಕಾಶಕರು : ಇಂಚರ ಪ್ರಕಾಶನ

ಪ್ರಥಮ ಮುದ್ರಣ : 2000

ಪುಟಗಳು : 160

ಬೆಲೆ : 70


"ನನ್ನದು ವಿಮರ್ಶಾ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಬರೆವಣಿಗೆ ಅಲ್ಲ; ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಬರೆವಣಿಗೆ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಲೇಖಕರು. 


ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಕಂಜರ್ಪಣೆ ಅವರು ಹಿನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿಶೋಧದ ಕುರಿತಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

"ಕೃತಿಶೋಧದಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಎಲ್ಲರ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಸಾರವಲ್ಲ, ಕೃತಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವುದಲ್ಲ, ತನ್ನ ವಿಚಾರವನ್ನು ಹೇರುವುದೂ ಅಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಆಯಾ ಸಂದರ್ಭದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯದ ನಡುವೆಯೂ ತನ್ನ ಶೋಧನೆಯನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು."


ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 13 ವಿಮರ್ಶಾ ಲೇಖನಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ವಿಮರ್ಶಾ ಲೇಖನಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ ಹಾಗಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಜೊತೆಗೆ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಕೃತಿಯೊಂದರ ಅವಲೋಕನ ಮತ್ತೂ ಕಷ್ಟ ನನಗೆ. ನನ್ನನ್ನು ಸೆಳೆದ ಹಾಗೂ ನನಗೆ ವಿಶೇಷವನ್ನಿಸಿದ ಇಲ್ಲಿನ ವಿಚಾರಗಳ ಕುರಿತು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತೇನೆ.


ಗೋವಿಂದ ಪೈಯವರ ಕಾವ್ಯ : ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೇ ನನಗೆ ಚತುರ್ಥ ಪದಿಯಲ್ಲಿ ಮೆಚ್ಚು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರುವ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಅವರು ಈ ಮನೋಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಹೊಂಕೆಯಾಗುವ ಸಾನೆಟ್ ಗಳನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಶ್ರೀರಂಗರೋ ಯಾರೋ ಒಮ್ಮೆ ಪೈ ಅವರನ್ನು ಕೇಳಿದರಂತೆ, 'ನೀವು ಅಡಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಬರೆದು ನಂತರ ಕವಿತೆ ಬರೆಯುತ್ತೀರೋ ಅಥವಾ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಬರೆದು ನಂತರ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಬರೆಯುತ್ತಿರೋ..!' ಎಂದು. ಸೃಷ್ಟಿಶೀಲ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಬುದ್ಧಿ-ಭಾವಗಳ ಸಮತೋಲನ ತಪ್ಪಿದಾಗ, ಭಾವಕ್ಕಿಂತ ಬುದ್ಧಿಯ ಬಲವೇ ಮೇಲಾದಾಗ, ತತ್ವಗಳ ನೇರ ನಿರೂಪಣೆ ಅನಿವಾರ್ಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ದುಃಖದಿಂದ ಕವಿತೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ 'ನಂದಾದೀಪ'ದಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿ ವಿಯೋಗದ ಯಾತನೆಯೇ ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಆತ್ಮ ನಿವೇದನೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.


ಸೇಡಿಯಾಪು ಕೃಷ್ಣಭಟ್ಟರ ಕಾವ್ಯ : 

ಹೆಚ್ಚು ಬರೆದವನಲ್ಲ- 

ನಿತ್ಯ ಬರೆದವನಲ್ಲ 

ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ಬರೆಯುವಭ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ 

ಇಚ್ಛೆಗೆದೆಯೊಪ್ಪಿ ಬಗೆ 

ಬಿಚ್ಚಿದರೆ ಕಣ್ಣೆಮಯ್ 

ಎಚ್ಚುವಂದದಿ ತೀಡಿ ತಿದ್ದಿ ಬರೆವೆ

ಎನ್ನುವ ಸೇಡಿಯಾಪು ಅವರ ಕವಿತೆಗಳು ಸಂಖ್ಯಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಎನ್ನಬಹುದಾದರೂ.. ವಸ್ತು ವೈವಿಧ್ಯ, ಸೃಷ್ಟಿ ಸೌಂದರ್ಯ ಹಾಗೂ ಬೆರಗಿನಿಂದ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಅವರ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಕವಿತೆಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು. ಜೊತೆಗೆ ಈ ಭಾವಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಂಕೀರ್ಣ ರಚನೆಗಳು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಸಂಯಮಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರುದ್ವೇಗದಿಂದ ಕಥೆ ಹೇಳಬಲ್ಲರು. ಮಂದ್ರ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಗಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡಿ ವರ್ಣಿಸಬಲ್ಲರು. ಅತ್ಯಂತ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಸೂಕ್ತ ಪದಗಳನ್ನು ಆಯ್ದು ಅಲಂಕರಿಸಬಲ್ಲರು. ಇವರ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಷೆ ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ; ಚಿಂತನಾಂಶ ಹೆಚ್ಚು. ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ


ಕಡೆಂಗೋಡ್ಲು ಶಂಕರ ಭಟ್ಟರ ಕಥನ ಕವನ : ಹೆಣ್ಣು  :

ಇವರ 'ಮಾದ್ರಿಯ ಚಿತೆ'ಯು ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಅನುಭವ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಕಥನ ಕವನ. 'ಹೆಣ್ಣು' ಕವನದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸ್ತ್ರೀಚಿತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು 1945ರಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳದ ಭೀಕರ ಕ್ಷಾಮದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಸ್ತ್ರೀಚಿತ್ರ. ಜಿ. ಬಿ. ಜೋಶಿ ಸಂಪಾದಕತ್ವದಲ್ಲಿ 'ನಡೆದು ಬಂದ ದಾರಿ'ಯ ಕಾವ್ಯ ನಾಟಕ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದರು ಬಹುತೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಗಮನಿಸದಿರುವುದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. 

ಕವನದ ಕೆಲ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಇದ್ದರೂ ಕವನ ನಮಗೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಆಪ್ತವಾಗದೆ ಗಾಢವಾಗಿ ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೊರಗೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು ಓದಿ ನೋಡಿ.


ಎ. ಕೆ ರಾಮಾನುಜನ್ ಅವರ 'ಹೊಕ್ಕುಳಲ್ಲಿ ಹೂವಿಲ್ಲ' : ಇತರರ ಕವನಗಳಿಗಿಂತ ರಾಮಾನುಜನ್ ಅವರ ಕವನಗಳು ಏಕೆ ಭಿನ್ನ ಎಂದು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. 

ನಂದಾದೀಪದ ಒಂದು ಬತ್ತಿ ಜ್ವಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಲವತ್ತು

ಜನರಿಗೆ ನಲವತ್ತು ತಲೆಯ ಒಂದೆ ನೆರಳು (ನಲವತ್ತು ನೆರಳು)

ತೋರಿಕೆಗೆ ವಿರೋಧವೆಂದು ತೋರುವ ಮೂಲಸ್ಥಿತಿ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವ ಈ ಸಾಲುಗಳು ಹಾಗೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತಾರೆ.


ಡಾ|| ನಾ. ಮೊಗಸಾಲೆಯವರ 'ಪ್ರಭವ' : ನವೋದಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕವಿತೆ ಬರೆಯುವುದನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ಆಮೇಲೆ ನವ್ಯತೆಯತ್ತ ಸರಿದುಕೊಂಡ ಮೊಗಸಾಲೆಯವರು ಮೂಲತಃ ರಮ್ಯ ಮನೋಧರ್ಮದ ಕವಿಯೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ವ್ಯಾಮೋಹವೂ ಆ ಮನೋಧರ್ಮದ ಪ್ರತೀಕವೇ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. 'ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯ' ಆ್ಯಂಥಾಲಜಿಗೆ ಬರೆದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 'ಮೊಗಸಾಲೆಯವರ ಕವಿತೆಗಳು ಶಾಪಗ್ರಸ್ತ ದೇವತೆಯರಂತಿವೆ' ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ


ಜಿ. ಪಿ ರಾಜರತ್ನಂ ಅವರ ಗದ್ಯಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಪಂಚ : ರಾಜರತ್ನಂ ಅವರ ಸರ್ವಧರ್ಮ ಸಮನ್ವಯ ದೃಷ್ಟಿ ಅವರ ವೈವಿಧ್ಯಪೂರ್ಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆ ಹಾಗೂ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಇವರ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವ ಇನ್ನಿತರ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವರೂಪದರ್ಶನವನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಾಣಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನನ್ನದು ಎನ್ನುತ್ತಾ ಅವರ ಕಥೆ, ನಾಟಕ, ಹರಟೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ರಾಜರತ್ನಂ ಅವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ರತ್ನನ ಪದಗಳು ಹಾಗೂ ನಾಗನ ಪದಗಳು ನನಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಿಡಿಸಿದ, ಅನೇಕ ಕಾಲ ಗುಂಗಾಗಿ ಅಬ್ಸೆಶನ್ ಆಗಿ ಕಾಡಿದ ಕೃತಿಗಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. 

ರಾಜರತ್ನಂ ಅವರ ನಾಟಕಗಳ ಮೇಲೆ, ರತ್ನನ ಪದಗಳ ಮೇಲೆ ಕೈಲಾಸಂ ಅವರ ಭಾಷೆ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪ್ರಭಾವ ಇದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ.


ಸೇಡಿಯಾಪು ಕೃಷ್ಣಭಟ್ಟರ 'ಪಳಮೆಗಳು' : ಪಳಮೆಗಳು ಇವರ ಏಕಮಾತ್ರ ಪ್ರಕಟಿತ ಕಥಾಸಂಕಲನವಾದರೂ.. ನಮ್ಮ ಕಥಾ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವವರು ಮರೆಯಬಾರದ, ಮರೆಯಲಾಗದ ಕಥೆಗಳಿವು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಕಥೆಗಳು ತೋರಿಕೆಯ ಸರಳತೆಯ ಆಳದಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಬದುಕಿನ ಸತ್ವ ಹಾಗೂ ತತ್ವಗಳತ್ತ ಸೆಳೆಯಬಲ್ಲ ಒಳಸುಳಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹಾಗೆಂದು ಅವನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದು ಅವಶ್ಯವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇವರ 'ನಾಗರಬೆತ್ತ',  'ಚನ್ನೆಮಣೆ'ಯಂತಹ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಓದಿರದಿದ್ದರೆ.. ಅಭ್ಯಾಸಿಸದಿದ್ದರೆ ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ಕಥಾಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಭ್ಯಾಸವು ಪೂರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಈ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೊಂಚ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ.


ಯರ್ಮುಂಜ ರಾಮಚಂದ್ರರ 'ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಹುಚ್ಚು' : ಇವರ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರಂಗದ ಬದುಕು ಅವರಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗಿನಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾರಾದರೆ.. ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೊರಗಿನಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಯರ್ಮುಂಜರ ಮುಖ್ಯ ಒತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆಯೇ.. ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು. ಅನುಭವಗಳನ್ನು ದೂರದಿಂದ ನೋಡಿ ಅರ್ಥೈಸುತ ಕ್ರಮ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಕಥೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಮಮ, ನಿರದ್ವಿಗ್ನ ಕ್ರಮ ಇಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.


ನಿರಂಜನರ ಕಥಾ ಸಾಹಿತ್ಯ : ನಿರಂಜನರ ಕುರಿತಾಗಿ ಲೇಖಕರು ತಾವು ಗಮನಿಸಿದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವೊಂದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಿರಂಜನರು ಕವಿಯಲ್ಲವಾದರೂ.. ಅವರಿಗೊಂದು ಕಾವ್ಯದ ಮುಖವೂ ಇರುವಂತಿದೆ. ಅವರು ಕಟ್ಟಾ ಪ್ರಗತಿಶೀಲರಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದರ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿರುವುದು ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಮನೋಧರ್ಮ. ಅವರ ಕಥೆಗಳ ಪಾತ್ರಗಳು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಥೆಗಳು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಹಾಗೂ ಆದರ್ಶದ ಮುಕ್ತಾಯ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಮೀರುವ ಯತ್ನವನ್ನು ನಿರಂಜನರು ಮಾಡಿದ್ದರೂ ಮತ್ತದೇ ಹಾದಿ ಹಿಡಿದ ಬಗೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ.


ಭಾರತೀಸುತರ ಕಥೆಗಳು : ಭಾರತೀಸುತರ ಸರಳ, ಸುಂದರ, ಸುಲಲಿತ ಕಥಾಶೈಲಿಯ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಓದುಗರಿಗೆ ಅಪರಿಮಿತವೆನಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಾದೇಶಿಕತೆಯ ಕುರಿತು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕುತೂಹಲ, ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸಲು ಇದು ನೆರವಾಗುತ್ತದಾದರೂ ಇದು ಕಥೆಗಾರಿಕೆಗೆ ಅವಶ್ಯವಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಲೇಖಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದೇಕೆ ಓದಿ ನೋಡಿ. ಈ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿ ಕಥೆಯ ಆಪ್ತತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುವ ಬಗೆಯನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.


ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರ 'ಮೌನಿ' : ಮೌನಿ ಕತೆಯ ಮುಖ್ಯ ಕಥಾಪಾತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಕಥಾಹಂದರದ ಕುರಿತು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿ ನಂತರ ಮೌನಿ ಯಾರು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸಿಗಬಹುದಾದ ಉತ್ತರವೇ ಬಹುಶಃ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕತೆಯಾಗಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಈ ಕಥೆಯ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೇರಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಲ್ಲದೆ ಕಥೆಯ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಏಕಸೂತ್ರತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡುವ ಕುರಿತಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮೌನಿ ಕತೆಯಲ್ಲಿನ ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ಕುರಿತಾಗಿ, ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಕಥೆಗಳಿಗಿಂತ ಇದು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಇರುವುದನ್ನು.. ವಿಚಾರ ಸಾಮ್ಯವಿದ್ದರೂ ಅಲ್ಲಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಪಡೆದಿರುವುದರ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.


ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ 'ಬೆಟ್ಟದ ಜೀವ' : ಬೆಟ್ಟದ ಜೀವದ ಕಥಾವಸ್ತು ತೀರಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು.. ಕಥೆ ಹೇಳುವುದು, ಕಾರಂತರ ಉದ್ದೇಶವಲ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಚಿತ್ರವಾದ ಈ ಬರಹವನ್ನು 'ಶೀಲ ನಿರೂಪಣೆ' ಎಂದು ತಿಳಿದರಾಯಿತು ಎಂದು ಕಾರಂತರೇ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಲೇ.. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಚಿತ್ರ ಎಂಬ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿಯ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಬರಿಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲ, ಬರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರ ಜೀವನ ಚಿತ್ರವೂ ಅಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾ ಬೆಟ್ಟದ ಜೀವ ಹೊಂದಿರುವ ಹಲವು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ತೋರುತ್ತಾರೆ.


ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ 'ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು' : ಮೊದಮೊದಲು ಶುದ್ಧ ಜೀವನಾನುಭವದ ಗಟ್ಟಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಕಾರಂತರು ಅನಂತರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಜೀವನಾನುಭವಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಜೀವನ ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡುತ್ತಾ.. ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಬೆಲೆಕಟ್ಟಲು ತೊಡಗಿದಾಗ.. ಪರಂಪರಾಗತ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ, ವಿಮರ್ಶಿಸಿ, ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನದ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು ಜನ್ಮತಾಳಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.


ಇಲ್ಲಿನ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ನೋಟಗಳನ್ನು ಕಾಣುವಂತೆ ಒಪ್ಪದಿರುವ ಅಂಶಗಳನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕೆಲ ಕತೆಗಳು, ಕಥಾ ಸಂಕಲನ, ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಓದಲು ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿತು. ನನ್ನ ಓದು ಎಷ್ಟು ಸೀಮಿತ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಅರಿವಾಗಿಸಿದ ಕೃತಿ ಇದು.


~ವಿಭಾ ವಿಶ್ವನಾಥ್

ಬುಧವಾರ, ನವೆಂಬರ್ 4, 2026

ಬೆಳಕು ಬಿತ್ತಿದವರು (ಪುಸ್ತಕ ಯಾನ - 498


ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ : ಬೆಳಕು ಬಿತ್ತಿದವರು 

ಕೃತಿ ಪ್ರಕಾರ : ಪ್ರಬಂಧ ಸಾಹಿತ್ಯ

ಲೇಖಕರು : ನಾಡೋಜ ಪ್ರೊ. ಕಮಲಾ ಹಂಪನಾ 

ಪ್ರಕಾಶಕರು : ಸಪ್ನ ಬುಕ್ ಹೌಸ್ 

ಪ್ರಥಮ ಮುದ್ರಣ : 2022

ಪುಟಗಳು : 251

ಬೆಲೆ : 225 ರೂ. 


ಆಚಾರ್ಯತ್ರಯರು ಎಂದರೆ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು, ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಹಾಗೂ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರರ ಕುರಿತು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ವಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಶ್ವೇತಾಂಬರ ಜೈನ ಆಚಾರ್ಯರಾದ ಕಾಲಕಾಚಾರ್ಯ, ಹರಿಭದ್ರಸೂರಿ ಹಾಗೂ ಹೇಮಚಂದ್ರಾಚಾರ್ಯರ ಕುರಿತ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು.   ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಆಚಾರ್ಯ ತ್ರಯರು ಮತ್ತು ಸೋಮದೇವಸೂರಿ ಅವರ ಜೀವನದ ಜೊತೆಗೆ ಮಹಿಳಾ ಸಂವೇದನೆಯ ಕುರಿತು ಇಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮಾಹಿತಿಯುತ ಹಾಗೂ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ವಿಚಾರಗಳಿವೆ. ಕೆಲವೊಂದನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಾನಿಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವೆ. 


ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಿವೆ. 

*********************************

ಭಾಗ-1 : ಆಚಾರ್ಯತ್ರಯರು ಮತ್ತು ಸೋಮದೇವಸೂರಿ 


ಕಾಲಕಾಚಾರ್ಯರು : ಕಾಲಕಾಚಾರ್ಯರ ಕಾಲಘಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಅವರ ಪೂರ್ವಜೀವನದ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಅವರ ತಂಗಿ ಸರಸ್ವತಿ ಕಂತಿಯ ಕುರಿತು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸನ್ಯಾಸಿಯರನ್ನು ಅಜ್ಜಿಕೆ, ಕಂತಿ, ಸಾಧ್ವಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸರಸ್ವತಿ ಕಂತಿಯರ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ರಾಜ ಗರ್ದಭಿಲ್ಲ ಆಕೆಯನ್ನು ಮೋಹಿಸಿ, ಅಪಹರಿಸಿ ತನ್ನ ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕಾಲಕಾಚಾರ್ಯರು ಎಷ್ಟೇ ತಿಳಿ ಹೇಳಿದರೂ ಅದು ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕೆ ಬಾರದೆ ಶಕ/ಶಾಹಿರಾಜನ ಬಳಿ ಸಹಾಯ ಯಾಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಲದೊರೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಆಕೆಯ ಮುಂದಿನ ಬದುಕು..?

ಆಕೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ತಂಗಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಅತ್ಯಾಚಾರಕ್ಕೊಳಗಾದ ನೋವಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಂತಹ ಎಲ್ಲ ಹೆಣ್ಣುಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಕಂಡು ಮತ್ತೆ ಕಂತಿಯ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಸಂಗ ಇಲ್ಲಿದೆ.


ಹರಿಭದ್ರಸೂರಿ : ಹರಿಭದ್ರಸೂರಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿದ್ವತ್ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಬೆಳಗುತ್ತಿರುವ ಸ್ತ್ರೀಯರಿದ್ದರು. ಮಹತ್ತರು ಎನ್ನುವ 7 ಜನ ವಿದುಷಿಯರಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯವಳು ಯಾಕಿನಿ ಮಹತ್ತರ. ವಿದ್ವತ್ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ 'ಯಾರು ತನ್ನನ್ನು ವಾದದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸುವರೋ ಮತ್ತು ಯಾರ ಪ್ರವಚನವನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ವಿವರಿಸಲು ತನಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದೋ ಅಂತಹವರನ್ನು ನಾನು ಗುರುವೆಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.' ಎಂದು ಹರಿಭದ್ರಸೂರಿ ಎಸೆದ ಸವಾಲನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಯಾಕಿನಿ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದಳು ಸಹ. ಆಕೆಯನ್ನು ಗುರುವಂತೆಯೂ, ತಾಯಾಗಿಯೂ ಕಂಡು 'ಯಾಕಿನಿ ಮಹತ್ತರಸೂನು' ಎಂದು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಶ್ವೇತಂಬರ ರಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಜನ್ಮದಲ್ಲಿಯೇ ತೀರ್ಥಂಕರರಾಗಬಹುದು ಹಾಗೂ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ಮಲ್ಲಿಕಾಳ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ.


ಹೇಮಚಂದ್ರ ಆಚಾರ್ಯ : ಕಲಿಕಾಲ ಸರ್ವಜ್ಞ, ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾಗಿರುವ ಇವರು ಆಚಾರ್ಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬರುವುದರ ಮೊದಲು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಘಟನೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ತಾಯಿಯ ಜೊತೆ ಗುರುಗಳ ಆಗಮನಕ್ಕೆ ಕಾಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಗುರುಗಳಿಗಾಗಿ ಹಾಕಿದ ಉನ್ನತ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಹೋಗಿ ಕುಳಿತು ಎಷ್ಟು ಕರೆದರೂ ಬರದೆ ಗುರುಗಳ ಕೃಪೆಗೆ ಭಾಗಿಯಾದಾಗ.. ತಾಯಿ ಪಾಹಿನಿ ಯಾರ ಬಳಿಯೂ ಏನು ಕೇಳದ ಆಚಾರ್ಯರು ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ದುಗುಡವನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಮಗುವನ್ನು ಗುರುಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದೆ ಇವರೇ ಹೇಮಚಂದ್ರಚಾರ್ಯರಾಗಿ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗುತ್ತಾರೆ.


ಸೋಮದೇವಸೂರಿ : ನೀತಿ ಕಾವ್ಯಾಮೃತ ಎಂಬ ಅಪೂರ್ವ ಕೃತಿ ಬರೆದ ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೂ ಆಗಿದ್ದ ಸೋಮದೇವಸೂರಿ ಹೆಣ್ಣು-ಗಂಡಿನ ಮದುವೆ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಹೆಣ್ಣಿಗೆ 12 ಮತ್ತು ಗಂಡಿಗೆ 16 ಎಂದು.. ಅದುವರೆಗೂ ಈತ ಎಂಟು ಹಾಗೂ ಹತ್ತನೇ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಮುಂದೂಡಿರುವುದು ಪ್ರಬಲ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ನಡೆಯೇ ಆಗಿದೆ.


*********************************

ಭಾಗ - 2 : ಕೆಲವು ಸಾಂಗತ್ಯ ಕವಿಗಳು


ಆದಿಯಪ್ಪ : ಜೈನ ಕವಿ ಆದಿಯಪ್ಪ ಧನ್ಯಕುಮಾರ ಚರಿತೆ ಮತ್ತು ಪಟಹಸ್ತನ ಚರಿತೆ ಎಂಬ ಎರಡು ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಉದಾಹರಿಸಿ, ಅವರ ಕಾಲದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದದ್ದು ನಗಿರೆ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಗೇರುಸೊಪ್ಪೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ನಗಿರೆ ಅರಸರು ತುಳುನಾಡಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದವರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.


ಆದಿದೇವ : ಆದಿಯಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಆದಿದೇವ ಈ ಇಬ್ಬರಿಗೂ 40 ವರ್ಷಗಳ ಅಂತರವಿದೆ. ಆದಿದೇವನನ್ನು ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲಸೂರಿನ ಕವಿಯೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು ಎನ್ನುತ್ತಾ ಇವರ ಏಕೈಕ ಉಪಲಬ್ಧ ಕಾವ್ಯ ಸುಕುಮಾರ ಚರಿತೆಯ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಗತ್ಯದ ಓಟ ಹಿತವಾಗಿರುವಂತೆ ಈತನ ರಗಳೆಯ ಲಯವು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.


ನೇಮಣ್ಣಕವಿ (ನೇಮಿವ್ರತಿ) : ನೇಮಣ್ಣ ಕವಿ ಶೀಲಾಬ್ಧಿ ಎಂಬ ಜೈನಾಚಾರ್ಯನ ಶಿಷ್ಯ. ಜ್ಞಾನಭಸ್ತರ ಚರಿತೆ ಮತ್ತು ಸುವಿಚಾರ ಚರಿತೆ ಇವರ ಕಾವ್ಯಗಳು. ಇವರು ಮೂಡಬಿದಿರೆಯ ಮಹಾಕವಿ ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆನ್ನುತ್ತಾರೆ.


ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿ : ವಿಜಯಕುಮಾರಿ ಚರಿತೆ ಎಂಬ ಸಾಂಗತ್ಯ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿರುವ ಇವರು ಕನಕಗಿರಿಯವರು. ಕಾಮನ ಗೆಲಿದ ಸಂಯಮಿ, ಧರ್ಮಿಷ್ಣು, ಶ್ರದ್ಧಾಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಹಾಗೂ ಆದರ್ಶ ಶ್ರಾವಕಿ(ಗೃಹಿಣಿ)ಯಾಗಿ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡ ವಿಜಯಕುಮಾರಿಯ ಚರಿತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಕಾವ್ಯವಿದು.


ಶಾಂತವೀರ : ಈತನ ಕೃತಿ ವೀರಭದ್ರಲೀಲ ಕಾವ್ಯದ ವಸ್ತು ವೀರಭದ್ರನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ದಕ್ಷ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಕರೆಯದೆಯೇ ಯಾಗ ಮಾಡಲು.. ಮುಂದೆ ಇವನು ವೀರಭದ್ರನಾಗಿ ಗೆದ್ದ ಕಥೆ ಇದರಲ್ಲಿದೆ.


ಶಾಂತಕವಿ : ಈ ಲಿಪಿಕಾರ ಹೆಚ್ಚು ಓದಿದವನಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಕೆಲವು ಅಕ್ಷರ ದೋಷಗಳಿದ್ದರೂ.. ಈ ಪದ್ಯಗಳ ಬಂಧ ಲಲಿತವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ಚೋಳನ ಸಾಂಗತ್ಯ ಎಂಬ ಒಂಬತ್ತು ಸಂಧಿಯ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.


ಪಾಯಣ ವ್ರತಿ : 55 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೂ ಶುದ್ಧ ಅವಿವಾಹಿತ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಿದ್ದು ಮುಂದೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಸೇನ ಮುನಿಯಿಂದ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದು ಸನ್ಯಾಸಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಕಾವ್ಯ ಪುರಾಣ ಪಾರಾಯಣ ದಾಟಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇವರ ಕೃತಿ ಸಮ್ಯಕ್ತ್ವ ಕೌಮುದಿ. ಈ ಕಾವ್ಯದ ಕಥಾವಸ್ತು ದಾನ, ಪೂಜೆ, ಉಪವಾಸಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿಸಿ ಧರ್ಮಾನುರಾಗ ಮೂಡಿಸುವುದು.


ಓದುವ ಗಿರಿಯ : ಹರಿಚಂದ್ರ ಸಾಂಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾನಂದ ಗಣೇಶ ಎಂಬ ಎರಡು ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ರಾಘವಾಂಕನ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ನಂದಿ ಸನತ್ ಕುಮಾರನಿಗೆ ಹೇಳಿದ ಚರಿತೆ ಸಾನಂದ ಚರಿತ್ರೆಯಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ


ಬ್ರಹ್ಮಕವಿ : ಬ್ರಹ್ಮಕವಿ ಕುಂತಳ ದೇಶದವನು ಅಂದರೆ ತುಳುನಾಡಿನವನು. ಇವರ ವಜ್ರಕುಮಾರ ಚರಿತೆ, ಜೈನ ವಾಜ್ಞಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ ವಜ್ರ ಕುಮಾರನ ಜನಪದ ಕಥೆ.


ಪದ್ಮರಸ : ಪದ್ಮರಸ ಕವಿ ಭಟ್ಟಾಕಲಂಕನ ಶಿಷ್ಯ. ಈತ ಶೃಂಗಾರ ಕಥೆ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈತನ ಕಾವ್ಯ ಶೈಲಿ ಹಾಗೂ ವರ್ಣನೆಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಕವಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹಲವಾರು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ.


ದೇವಪ್ಪ ಕವಿ : ಜೈನಕವಿಯಾದ ಈತ ರಾಮ ವಿಜಯ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ದೇವಪ್ಪ ಕವಿಯ ರಾಮ ವಿಜಯ ಕಾವ್ಯದ ಹಲವಾರು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಬೇರೊಂದು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹೋಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಸಮೀಕರಿಸುತ್ತಾ ರಾಮ ವಿಜಯದ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿಕರ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.


ಎಲ್ಲಾ ಕವಿಗಳ ಸಾಂಗತ್ಯ, ಷಟ್ಪದಿ ಸಾಲುಗಳು ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿವೆ. ಹಳೆಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಇವುಗಳನ್ನು ಓದಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡು ಸಾಗುವಾಗ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಲುಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿರುವರಾದರೂ.. ಕಾವ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಿದ್ದರೆ ಚೆಂದವಿತ್ತು ಎನ್ನಿಸಿತು. ಸಾಕಷ್ಟು ಆಕರಗಳಿಂದ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಇವರು ಪ್ರತಿ ಅಧ್ಯಾಯದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆಕರಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.


*********************************

ಭಾಗ - 3 : ಪುಸ್ತಕ ವಿಮರ್ಶೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಂಧಗಳು


ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಲೇಖಕರು, ಓದಿನ ವಿಚಾರಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕನೆಕ್ಟ್ ಆಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.


ಡಾ. ಜಯಪದ್ಮಕುಮಾರ್ ಅವರು ಮಹಾಮುನಿ ಪುಣ್ಯಸಾಗರ ಮಹಾರಾಜರ ಜೀವನಗಾಥೆಯನ್ನು  'ಪುಣ್ಯಗಾಥೆ' ಎಂಬ ಕೃತಿಯಾಗಿಸಿದ್ದು ಹಾಗೂ ಮುನಿಗಳ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.


ಮಹಾಸತಿಯಾದ ತಿಮ್ಮಮ್ಮನ ಕಥೆ,ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆಯ ಶುದ್ಧ ಗೀತೆಗಳ ಗುಚ್ಚ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟ ಕ್ರೈಸ್ತ ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳು, ಕೆರೆಯ ಹಾರದಂತಹ ಹೊನ್ನಮ್ಮನ ಕಥೆ, ಜಾನಪದೀಯ ಕಥಾನಕಕ್ಕೆ ವೈಚಾರಿಕ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಿ ಎಸ್ ತಲ್ವಾಡಿಯವರ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.


24 ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯವರಾದ ವೃಷಭನಾಥರ ತಾಯಿ ಮರುದೇವಿ, ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಮತ್ತು ಸುಂದರಿಯರ ಕುರಿತ ಕಥೆಯೊಡನೆ.. ಶ್ವೇತಂಬರರಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ಕೂಡ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಅರ್ಹಳೆಂದು ಜೊತೆಗೆ ವಸ್ತ್ರಧಾರಣೆ ಅವರಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದ ಕುರಿತಾಗಿಯೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.


ತಮ್ಮ ಪತಿ ನಾಡೋಜ ಡಾ. ಹಂಪನಾ ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಬಾಂಧವ್ಯ ಒಡನಾಟ, ಇಬ್ಬರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳು, ವೈವಾಹಿಕ ಬದುಕು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಪ್ತಭಾವದಿಂದ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆಧುನಿಕ ವಚನಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಲೇಖನವಿದೆ.


ಒಂದು ಆಧುನಿಕ ವಚನವನ್ನು ನೋಡುವುದಾದರೆ..

ಅಕ್ಷತೆ ಸುರಿವ ಕೈಯಲೇ ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆ ಸುರಿವರಯ್ಯ

ಅರಿಸಿನ ಹಚ್ಚಿದ ಕೈಯಲೇ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿ ಸುಡುವರಯ್ಯ

ವಧು ಮಾಡಿ ಮನೆ ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡವರೆ

ಹೆಣ ಮಾಡಿ ಆಚೆ ಸಾಗಿಸುವರಯ್ಯಾ ಕಮಲಾಪ್ರಿಯ


ಡಾ. ಬಿ. ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಸಮಗ್ರ ಸಂಪುಟಗಳು ಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಖನ ಬರೆದದ್ದು.. ಇವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ಮೋಟಮ್ಮನವರ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಾಧನೆ ಎರಡರ ಕುರಿತೂ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಂಧಗಳಿವೆ.


*********************************

ಭಾಗ - 4 : ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಗಳು


ವಿ. ಕೃ. ಗೋಕಾಕರ ಒಡನಾಟದ ಜೊತೆಗೆ ಶಾರದಾ ಕೋಕಾಕರಲ್ಲಿರುವ ಕವಿ, ಸಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ವಿಮರ್ಶಕಿಯ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಇಡೀ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಶಾರದಾ ಅವರ ತೂಕವೇ ಹೆಚ್ಚು ಎನ್ನಿಸಿತು. ಗೋಕಾಕರು ಬರೆದ ವನಮಾಲೆಯ ಒಲವಿನ ಓಲೆಗಳು ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿತು.


ಇವರ ಸೋದರ ಮಾವನಾದ ಡಾ. ಬಿ ದೇವೇಂದ್ರಪ್ಪನವರು ಜಲ ತರಂಗ ವಾದಕರು ಹಾಗೂ ಮೈಸೂರಿನ ಅರಮನೆ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದವರು ಸಹ. ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಓದುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಉಚಿತ ಸಂಗೀತ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿಸಿಕೊಡುವ ಅವರ ಉದಾರತೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. 


ಅವೆನ್ಯೂ ರೋಡಿನಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಆ ದಿನಗಳಿಂದಲೇ ಪರಿಚಯವಿದ್ದ ಸುರೇಶ್ ಷಾ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಸಪ್ನ ಬುಕ್ ಹೌಸ್ ತೆರೆದ ಹಾಗೂ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮರಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಬದುಕಿನಗಾಥೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಪ್ರೇರಣದಾಯಕ. 


ಶಾಂತತೆಯಿಂದಲೇ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತದೇವಿ ಕಣವಿಯವರನ್ನು ಕೂರುವಂತೆ ಮಾಡುವ, ಮಲ್ಲೇಪುರಂ ಅವರ ಸಾಹಿತಿಕ ಸಾಧನೆ ಹಾಗೂ ಅವರ ಬದುಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ, ದಾನ ಚಿಂತಾಮಣಿ ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆಯ ಬದುಕಿನ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ, ಮೂರ್ತಿಯವರ ತಾಯಿ ತಿಮ್ಮಕ್ಕ ಎಂಬುವವರ ಕುರಿತು ಬರೆದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಣಗಳು ಸಹ ಆಪ್ತವಾಗುತ್ತವೆ.


ಇದುವರೆಗೂ ಓದಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದ ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನ. ಮಾಹಿತಿಯುತ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಓದಬೇಕಿದೆ ಹಾಗೂ ಇದನ್ನು ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಓದು ಬೇಕಿದೆ ಎನ್ನಿಸಿತು. ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯ ಹಾಗೂ ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಕುರಿತ ಆಸಕ್ತರು ತಪ್ಪದೇ ಓದಿ ನೋಡಿ.


~ವಿಭಾ ವಿಶ್ವನಾಥ್

ಮಂಗಳವಾರ, ನವೆಂಬರ್ 3, 2026

ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಗಳ ಲೋಕದಲ್ಲಿ (ಪುಸ್ತಕ ಯಾನ - 497)


ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ : ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಗಳ ಲೋಕದಲ್ಲಿ 

ಕೃತಿ ಪ್ರಕಾರ : ಕಥಾ ಸಂಕಲನ 

ಲೇಖಕರು : ರಾಘವೇಂದ್ರ ಪಾಟೀಲ 

ಪ್ರಕಾಶಕರು : ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾಶನ

ಪ್ರಥಮ ಮುದ್ರಣ : 2026

ಪುಟಗಳು : 208

ಬೆಲೆ : 300 ರೂ. 


ಲೇಖಕರು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ತಮ್ಮ ನಾಕು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ತಾವು ಕಥಾಲೋಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಬಗೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ಒಂದು ಪುಟ್ಕಥೆಯಂತೆ ಚೆಂದದ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಥಾ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಇವರ 5 ಬೇರೆಯ ಕಥಾ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿನ ಆಯ್ದ ಎಂಟು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸಂಕಲಿಸಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 


ಬೆನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಡಾ. ಜಿ. ಎಸ್. ಆಮೂರರು ಪಾಟೀಲರ ಕಥೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಹೇಳುವಾಗ "ಪಾಟೀಲರು ಬದುಕನ್ನು ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕತೆ ಇದೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿ ನಿರ್ಲಿಪ್ತ ಹಾಗೂ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾದದ್ದು." ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. 

"ಪಾಟೀಲರ ಆಧುನಿಕತೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸಫಲತೆಗಿಂತ ಸೋಲು ಹಾಗೂ ಅವನತಿಗಳೇ ಅವರ ದರ್ಶನದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿರುವುದು. ಇದರ್ಥ ಅವರು ಬದುಕನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದೇನಲ್ಲ. ಬದುಕನ್ನು ಅವರು ವಿಸ್ಮಯದಿಂದಲೇ ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಬದುಕಿನ ರಹಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಕಾರ ಕೊಡುವುದರಲ್ಲಿಯೇ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. 


ಹಿನ್ನುಡಿಯ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆನೆಂದರೆ ಪಾಟೀಲರ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಹಾಗೂ ಅವರು ಪ್ರತಿಮೆಗಳಂತೆ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿರುವ ಬಗೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ವಿಸ್ಮಯವೆನ್ನಿಸಿತು. ಪಾಟೀಲರ ಕಥಾಲೋಕದ ಓದು ಬೇರೆಯದ್ದೇ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಥೆಗಳು ಎಂದಿನಂತೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಓದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತಹವಲ್ಲ. ಹಾಗೆಂದು ಕ್ಲಿಷ್ಟವೂ ಅಲ್ಲ. ಕಥೆಗಳ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬಿಚ್ಚಿಡಬಹುದಾದರೂ.. ಕಥೆ ಕೊಟ್ಟ ನೀತಿಯನ್ನಷ್ಟೇ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕಥೆಯ ಭಾಷೆ, ಕಥೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟ ಸ್ವರೂಪ, ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಕಣ್ಮುಂದೆ ಕಡೆದಂತೆ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಪರಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಎಳೆಎಳೆಯಾಗಿ ಬಿಚ್ಚಿಡುವ ವರ್ತನೆಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಹೊಸ ಲೋಕವೇ.. ನಿಜಕ್ಕೂ ಸಣ್ಣ ಕಥೆ ಬರೆಯುವವರು ಪಾಟೀಲರನ್ನು ಓದಿಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು ಎಂದೆನಿಸಿತು. ಇಲ್ಲಿನ ಭಾಷೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಓದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತದಾದರೂ ಕಥೆಯೊಳಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಸವಿಯುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತೇವೆ. 


ಈ ಸಂಕಲನದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದನ್ನು ಸುಲಭದ ಮಾತಲ್ಲ. ನನಗೆ ದಕ್ಕಿದಂತೆ.. ಇಷ್ಟವಾದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡಂತೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. 


ಒಡಪುಗಳು : ಅಜ್ಜಿಯ ಮುದ್ದಿನ ಮೊಮ್ಮಗನಿಗೆ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಲು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅಪ್ಪನ ಬಯಕೆಂಬಂತೆ ಕಾಲಿಟ್ಟವನಿಗೆ ಮೊದಲನೇ ಕ್ಲಾಸಿನ ಕ್ಲಾಸ್ಮೇಟು 'ಹನುಮಿ' 

"ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಮತ್ತು ಹನುಮಿಯ ಮಧ್ಯದ ಸಂಬಂಧ ಇಂಥದ್ದು ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿರಿ." ಎನ್ನುತ್ತಲೇ ಅದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕುವಂತೆ ಸರಳವಾದುದಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ಮುಂದೆ ಹೇಳುವುದರ ಎದುರಲ್ಲಿ ಅದು ಗೌಣವೂ ಅಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಗಂಡು-ಹೆಣ್ಣಿನ ನಡುವಿನ ಅವಕಾಶಗಳ, ಬದುಕಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರುತ್ತಲೇ.. ಎಂ.ಎ ಓದಲು ಹೋಗಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ ಹನುಮಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಅದಾಗಲೇ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು. ಮಕ್ಕಳಿರಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಹನುಮಿಯ ಕುರಿತ ಆಸಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ ಅಳಿಸಿ ಹೋಗುವಂತದ್ದಲ್ಲ. ಹನುಮಿಯ ಬದುಕು ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಹೋದ ಹಾಗೆ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಒಡಪು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಕೊಟ್ಟ ಒಡಪನ್ನು ಓದುಗರಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿ ನೋಡಿ.


ಪ್ರತಿಮೆಗಳು : ಇಬ್ಬರು ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗರು. ಬಸುವಿನ ಜೊತೆಗೆ ಹೋಗಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ಮಾತು ಕೇಳಿ.. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ತರರು ಹೇಳಿದ ಕಥೆ ಕೇಳಿ ಸಂಜೀವಿನಿ ಗಿಡ ಹುಡುಕಲು ಹೋದ ರಸವತ್ತಾದ ಪ್ರಸಂಗದಿಂದ ಶುರುವಾದ ಕಥೆ ಬಸು ನಪಾಸಾಗಿ ಅಪ್ಪನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಲುತನಕ್ಕೆ ನಿಂತದ್ದು ಹಾಗೂ ಇವರು ಮುಂದೆ ಬಿ.ಎ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಸುವಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದು. ಬಸುವಿನ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ, ಗೆಳೆಯನಾದರೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಪ್ರಸಂಗಗಳು.. ಮುಂದೆ ಆತನ ಪತ್ನಿ ಕಮಲನಮ್ಮೊಡನೆ ಜೋಕಾಲಿ ಆಡುವ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಬಸುವಿನ ಆಘಾತಕಾರಿ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ತೋರುತ್ತಾರೆ. ಜೋಕಾಲಿ, ಬಸುವಿನ ಆವೇಶ, ಒಡಲುರಿ, ಬಸುವಿನ ಕೊಡಲಿಯ ಪೆಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೇ ಕಾಡುತ್ತದೆ. 


ಬಸತ್ತಿ : ಮೊದಲಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೇಸಿನ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದ್ದರೂ.. ಬಸತ್ತಿಯ ವಿಚಾರ ಕೇಸಿನಷ್ಟೇ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಅಜ್ಜಿ ಸತ್ತ ನಂತರ ಅಜ್ಜ ಅಪ್ಪನಿಗೆ 18 ವರ್ಷವಾಗುವ ತನಕ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದದ್ದು.. ಮುಂದೆ ಶಿವಜ್ಜಿಯನ್ನು ಉಡಿಕೀ ಮಾಡಿಕೊಂಡದ್ದು, ನಂತರ ಶಿವಜ್ಜಿ ಬಸವ್ವನನ್ನು ಹೆತ್ತು ಸತ್ತದ್ದು. ತನ್ನ ತಾಯಿಯೇ ಅವಳನ್ನು ದೊಡ್ಡದು ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಅಕ್ಕನಂತಿದ್ದ ಅವಳು ಅತ್ತೆಯಾದ ಪರಿ... ಗೆಳೆತನಕ್ಕಿಂತ ಅವಳ ಹಿರಿತನದ ಅರಿವು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. 

ತನ್ನ ಓದಿನ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ಬಸತ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ವಿವಾಹದ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳು.. ಬಸತ್ತಿಯ ವಿವಾಹ ಅಂದುಕೊಂಡಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗದೆ ಉಳಿದದ್ದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಆಕೆಯ ಜನ್ಮ ವೃತ್ತಾಂತವೇ..? ರಾಜಕೀಯವೇ..?

ಎಲ್ಲಿಂದ ಎಲ್ಲಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಎನ್ನುತ್ತೀರಾ..? ತಂದೆ ಹಾಗೂ ಮಗ ಇಬ್ಬರೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿಯೇ ರಾಜಕೀಯದ ರಣರಂಗಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ಪ್ರಸಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಸತ್ತಿಯ ವಿವಾಹ ಹಾಗೂ ಬದುಕು ಎರಡು ದುಸ್ತರವಾಗುತ್ತಾ ಸಾಗುವ ಪರಿಯಿದೆ.

ಅಂದಹಾಗೆ ಅಪ್ಪ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅವರಿಗೆ ಜಿದ್ದು, ಅಂದ ಹಾಗೆ ಯಾವ ಕೇಸು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ..? ಬಸತ್ತಿ ಏನಾದಳು..? ಓದಿ ನೋಡಿ.


ಕಥೆಯ ಹುಚ್ಚಿನ ಕರಿಟೊಪಿಗಿಯ ರಾಯ : ಕರಿಟೊಪಿಗಿಯ ರಾಯರು ಗೋಕಾಂವಿಯ ಬಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯವಾದದ್ದು.. ಬಸ್ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಆಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಬೇಸರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ ಎನ್ನುತ್ತಾ ಶುರುವಾದ ಹರಟೆ, ಊರು ಮನೆತನ ಜೊತೆಗೆ ಒಕ್ಕಲುತನದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ.. ಕೇಳುತ್ತಾ ಮಾತುಕತೆ ಸಾಗಿತ್ತು. ಅವರೊಡನೆ ಕೋರ್ಟಿಗೆ ಹೋಗಿ ಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೇಸು ಗೆದ್ದಾಗ 'ಸತ್ಯಮೇವ ಜಯತೆ' ಎಂದು ಹುರ್ರೆ ಎನ್ನುವಂತೆ ಜಿಗಿದದ್ದು, ಟೊಪಿಗೆ ತೂರಿದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದು.. ಅವರ ಚಿತ್ರ ಇನ್ನೇನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕಲ್ಲೋಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಬಂದು ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದು ತಮ್ಮೊಡನೆ ಊರಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದರ ಹಿಂದೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕಥೆಯೇ ಇತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು..? ಶೀರ್ಷಿಕೆ ನೋಡಿ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದನ್ನು ಊಹಿಸಬಹುದಾದರೂ ಈ ಕಥೆಯ ಅಂತ್ಯವಂತೂ ಊಹಿಸಲಾಗದ್ದು.


ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಗಳ ಲೋಕದಲ್ಲಿ : ಪರಿವ್ಯಾ ಪರವ್ವನ ಮಗ. ಆಕೆಯ ಗಂಡ ಯಲ್ಯಾ. ಪರವ್ವನಿಗೂ ಊರ ಗೌಡನಿಗೂ ಸಂಬಂಧವಿತ್ತು ಎಂದು ಮಾತನಾಡುವವರಿಗೆ ಸಡ್ಡು ಹೊಡೆಯುವಂತೆ ಅದು ನಿಜವೇ ಎನ್ನುವಂತೆ ನಡೆದುಕೊಂಡ ಗೌಡರು ಆಕೆಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಏನಿತ್ತು..? ಪರಿವ್ಯಾ ಗೌಡರ ಕಲ್ಲು ನೆಲವನ್ನು ಹಸನಾಗಿಸಿ, ಬಿತ್ತಿ ಸಾಗುವಳಿ ಮಾಡಿ ಬಾವಿ ತೋರಿಸಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮಾದರಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ.. ಯಲ್ಯಾ ಹಾಗೂ ಗೌಡರು ಇಬ್ಬರ ಕಾಲವೂ ಮುಗಿದಿತ್ತು. ಗೌಡರ ಒಬ್ಬನೇ ಮಗ ಭದ್ರಗೌಡ ಹೊಲದ ವಿಚಾರ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ಸುಮ್ಮನಾಗಿದ್ದ. 

ಎಲ್ಲವೂ ಮತ್ತೆ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯತೊಡಗಿದ್ದು ಪರಿವ್ಯಾನ ಮಗ ಸಂತ್ರಾಮನಿಂದ. ಗುಡಿಸಲಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯನ್ನೇ ಹೊತ್ತಿಸಿದ್ದ ಸಂತ್ರಾಮನ ಛಾಳಿ ಬದುಕಿಗೂ ದಾಂಗುಡಿ ಇಟ್ಟಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಲೆಮಾರುಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ನಳವಳಿಕೆ, ನೋಟ, ಜಾತೀಯತೆ, ಆಲೋಚನೆಗೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಂತಿರುವ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಹಾರುತ್ತಾ ಹಾರುತ್ತಾ ಮುಗಿಲಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಗಳ ಬೆನ್ನಟ್ಟಿದ್ದು ಯಾರು..? ಏಕೆ..? ಓದಿ ನೋಡಿ.


ಲಯ : ಈ ಕಥಾಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ನನಗಿಷ್ಟವಾದ ಕಥೆ ಇದು. ಉರಿ ಉರಿ ಬಿಸಿಲಿನ ಬವಣೆಗೆ ಬೆಂದು ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಊರಿನ ಉರಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿರುವುದೇ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಊರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೊರಟ ಜನ ಲಂಗಟದ ಸ್ವಾಮಿಗಳನ್ನು ಊರಿಗೆ ಕರೆತರುವಲ್ಲಿ ಸಫಲರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಗೌಡರು ಹಾಗೂ ಕುಲಕರ್ಣಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಧುವಿನ ನಿರ್ಲಿಪ್ತಿ. ಅವರು ಹೇಳಿದ ಮಾತಿನ ಗೂಡಾರ್ಥ, ಹಾಡಿನ ಲಯ, ಬದುಕಿನ ಲಯ ಎಲ್ಲವೂ ಜೊತೆಯಾದವೇ..? ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ದೊರಕಿತೇ..?

ಹಾಡಿನ ಲಯ, ಮಾತಿನ ಲಯ ಒಂದಾಗುವ ಪರಿಯನ್ನು ಓದಿ ನೋಡಿ.


ದೀಬರ ದಿಂಡೀ ದೀಬರ ದಿಂಡೀ ಕುಬಸಾ ಎಲ್ಲಿಟ್ಟೇ... : ಸೋನಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಶಿವಬಸವ್ವ ಇಬ್ಬರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿ ಕಾಸು ಕೂಡಿರುವುದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಮೀರಿಸಿದ ಒಬ್ಬರ ನಡೆ ಹೇಗಿತ್ತೆನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ.. ಐದು ವರ್ಷದ ಹುಡುಗ ಬಸೂವಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹಾಲು ಬಿಡಿಸದ್ದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಹಾಲು ಹಾಗೂ ಊಟದ ಖರ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆನ್ನುವ ದೂ(ದು)ರಾಲೋಚನೆ. ಇಂತಹ ಜಿಪುಣತನವೇ ಶಿವಬಸವ್ವನ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಕುತ್ತು ತಂದು ಸೋನಪ್ಪನೇ ಮನೆಯ ಆಧಾರದಂತೆ ನಿಂತು ಮಗನ ಸಂಸಾರವನ್ನೂ ನೇರ ಮಾಡಿದನೆನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಸೋನಪ್ಪನ ಇಡೀ ಬದುಕು ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೊಟ್ಟೆ ಬಟ್ಟೆ ಉಳಿಸಿ ಕೂಡಿಟ್ಟ ಕಾಸು ದಕ್ಕಿತೇ..? ಶೀರ್ಷಿಕೆಗೂ ಕಥೆಗೂ ವಿಚಿತ್ರ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಅದು ಸೋನಪ್ಪ ಕಾಕನ ಗುಟ್ಟೂ ಹೌದು. 


ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಾಯಿ : 35 ವರ್ಷದ ಲೆಕ್ಚರರ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಆಗಿದವರಿಗೆ ಆತ್ಮೀಯರಾಗಿದ್ದವರೆಂದರೆ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಡಿಗಸ್ಕರ್. ಇಬ್ಬರ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ಒಂದು ಪ್ರಸಂಗ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯದ್ದು. ಚಿಕ್ಕಂದಿನ ಹುಡುಗಿ ಜಾನಸೀ ರಾಣೀ ಲಕ್ಷಮಿ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಆಪ್ತವಾಗಿಸಿದರೆ.. ಪ್ರೌಢವಾಗಿರುವ ಆಕೆಯ ದೌರ್ಭಾಗ್ಯದ ಬದುಕನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ.

"ಇಂಥ ಪ್ರಚಂಡ ದುರಂತದ ಅನುಭವವನ್ನು ಎದೆಯೊಳಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ನೀವು ಶಾಂತರಾಗಿ ಇರುತ್ತಿದ್ದಿರಿ..?"

ಎಂದಾಗ

"ಹೆಂಗಂದರs...? ಸುನಾಮಿನ್ನ ಮಡಿಲಿನ್ಯಾಗ ಇಟಗೊಂಡ ಸಮುದ್ರ ಹೆಂಗ ಇರತೈತಿ...? ಅದೂ ಶಾಂತವಾಗಿ ಇದ್ದಂಗ ಕಾಣಿಸತೈತಿಲ್ಲೋ? ಹಂಗs..."


ಈ ಕಾಡುವ ಕಥೆಗಳ ಗುಂಗಿನಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಸಮಯವಂತೂ ಬೇಕಾಯಿತು. ವಿಭಿನ್ನ ಓದಿನ ಅನುಭವ ನೀಡಿದ ಲೇಖಕರು ಹಾಗೂ ಕಥಾಸಂಕಲನ. ಇದನ್ನು ಓದಿದ ನಂತರ ಬುಕ್ ಬಹ್ಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದ್ದ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಜೀವನಾನುಭವದ ಸಂದರ್ಶನ ನೋಡಿದೆ. ಅದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಪ್ತವಾಯಿತು. 

~ವಿಭಾ ವಿಶ್ವನಾಥ್

ಸೋಮವಾರ, ನವೆಂಬರ್ 2, 2026

ಕೆಂಪು ಚಕ್ರಗಳು (ಪುಸ್ತಕ ಯಾನ -496)


ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ : ಕೆಂಪು ಚಕ್ರಗಳು 

ಲೇಖಕರು : ಸಂತೋಷಕುಮಾರ ಮೆಹೆಂದಳೆ

ಪ್ರಕಾಶಕರು : ವಿಕ್ರಮ್ ಪ್ರಕಾಶನ

ಪ್ರಥಮ ಮುದ್ರಣ : 2015

ಪುಟಗಳು : 254

ಬೆಲೆ : 180 ರೂ. 


ವೈವಿಧ್ಯಮಯ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಥಾವಸ್ತು ಹಾಗೂ ಸೆಳೆಯುವ ನಿರೂಪಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಬರೆಯುವ ಸಂತೋಷಕುಮಾರ ಮೆಹೆಂದಳೆ ಅವರ ರೋಚಕ ಹಾಗೂ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಶೈಲಿಯ ಕಾದಂಬರಿಯೇ ಕೆಂಪು ಚಕ್ರಗಳು. 

ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಹುದ್ದೆ ಅಂದರೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳಷ್ಟು ಅವಧಿಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಪುಟಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಲ್ಲದೆ ಟೈಪ್ ಮಾಡುವವರು ಬೇಕಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಜಾಹೀರಾತಿಗೆ ಬಂದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ವಿವರದೊಂದಿಗೆ ವರುಣಿಯ ಪರಿಚಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಡಿಟೆಕ್ಟಿವ್ ನಿಂದ ವಿವರ ತರಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರವೇ ಅವಳ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ ಪುಟದಿಂದಲೇ ಸಾಕಷ್ಟು ನಿಗೂಢತೆ ಜೊತೆಗೆ ಕಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾರೆ. 


ಪಿ.ಯು.ಸಿ ಮುಗಿಸಿದ್ದ, ವೇಳೆ ಕಳೆಯಲು ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಿದ್ದ ಬಡ ಕುಟುಂಬದ.. ಬೇರಾವುದೇ ವಿಚಾರದ ಕುರಿತಾಗಿ ಆಳ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದ ಕೇವಲ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಟೈಪ್ ಮಾಡಲು ಬರುವ ಹುಡುಗಿಯಾಗಿ ಪರಿಚಯವಾಗುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ವರುಣಿಯ ವಿಶೇಷತೆ ಅದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ.. ಅವಳಿಗೂ ತಿಳಿಯದ ವಿಚಾರವೊಂದಿತ್ತು. ಅದೆಂದರೆ, ಅವಳು ಏಕಸಂಧಿಗ್ರಾಹಿ ಎಂದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಓದಿದರೆ ಅಥವಾ ಕೇಳಿದರೆ ಅದು ಮರೆಯದಂತೆ ಮನಸಿನಲ್ಲುಳಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಚಾರ ತಿಳಿಯದೆ ಹೋಗಿದ್ದೇ ಮುಂದಿನ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.


ಮುಂದೆ ವರುಣಿಗೆ ಕನೆಕ್ಟ್ ಆದ ವಿಚಾರವೆಂದರೆ.. ತನ್ನ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬದ ಕೊಲೆ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಕೆಲಸದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ. ತಾನೇ ಸತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದವರಿಗೆ ಹಾಗೆಯೇ ನಂಬಿಸಿ, ಚಳ್ಳೆಹಣ್ಣು ತಿನಿಸುತ್ತಾ ತಲೆಮರೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ದೂರದ ಸಂಬಂಧಿಯೊಬ್ಬರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ. ಅವಳು ಹೊರ ಬರಲು ಆ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಬರಬೇಕಿತ್ತು. 


ರಾಜರೆಡ್ಡಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದ ಡೀಲ್ ಪ್ರಕಾರ ಅವರ ಪ್ರಾಜೆಟ್ಟಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಆಗುವಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಸಾಕಿತ್ತು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಗಾದರೆ.. ಆ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ನ ಕಿಮ್ಮತ್ತು ಜೊತೆಗೆ ಸಮರ್ಥ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಿಗುವ ಹಣ ಎಷ್ಟಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ ರಿಸ್ಕ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಸಹ..!


ಹೇಗಿದ್ದರೂ.. ಇರುವ 30 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಾನಂದುಕೊಂಡ ತನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಯುವುದಷ್ಟೇ ತನ್ನ ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ರಾಜರೆಡ್ಡಿಯ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದ. ಆತನೇ ಕೆನಡಿ. ಕೆನಡಿಯ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ ಆತನನ್ನೇ ತನ್ನ ಕನ್ವಿನ್ಸ್ ಮಾಡಿ ಮಿಷನ್ ಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಜರೆಡ್ಡಿ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆನಡಿಯ ಕನ್ಸಲ್ಟೇಶನ್ ನಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಂತಿದ್ದವರೆಲ್ಲರೂ ಆತನ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದರು. ನಂಬಿಕೆಗೆ ಅನರ್ಹ ಎಂದು, ವಿಲನ್ ಎಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬಿಂಬಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಲೆ ಮರೆಸಿಕೊಳ್ಳದೆ, ಓಡಿ ಹೋಗದೆ ಇಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ಮತ್ತೆ ಇನ್ನೊಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ ಎನ್ನುವ ವಿಶ್ವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಕೊನೆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಆದರೆ, ವಿಧಿಯ ಸಂಚು ಬೇರೆಯೇ ಇತ್ತು.


ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿದ್ದ ಆ ಮಿಷನ್ ಅನು ಹೇಳದೆಯೇ ಆತನನ್ನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿಯಾಗಿತ್ತು. ದೇಶದ್ರೋಹ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಕೆಲಸವನ್ನು ತಾನು ಮಾಡಲಾರೆ ಎನ್ನುವ ಶರತ್ತನ್ನು ಹಾಕಿದ್ದರೂ ಆತ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ನ ಆಳ ಕಡಿಮೆಯದ್ದೇನಲ್ಲ.


ಈ ಮಿಷನ್ ಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆಯಿಂದ.. ಅಂದರೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ನೇಮಕವಾಗಿದ್ದು ಚೀಫ್ ಆಫ್ ಕಮಾಂಡೋ ಶಂಕರ್. ಎನ್.ಐ.ಎ ಯ ಪ್ರಮುಖ ಹುದ್ದೆಯ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ ಆತ. ಇದೇ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ನ ಸಲುವಾಗಿ ಸೆಣೆಸಲು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದ.


ಮೊದಲಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಬೇಕಾದದ್ದು ಆ ವಸ್ತು ಇನ್ನೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆಯೇ ಎಂಬುದಾಗಿ. ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ಅದು ಉಳಿದಿದೆಯಾ ಎಂಬ ಸಂಶಯವಿದ್ದರೂ ಭಾರತದಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಹೊರಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಸಂಶಯವೇ ಇನ್ನೂ ಇದ್ದಾಗ ಅದು ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದವರು ಬೆರಣಿಕೆಯಷ್ಟು. ವಸ್ತುವಿನ ಮೂವ್ಮೆಂಟ್ ನಡೆದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದರ್ಥವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ.. ಅದನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದವರಿಗೆ ಅದರ ಮಹತ್ವ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲವಾ..? ಅದರ ಮಹತ್ವ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಹೇಗೆ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಾ..? ಅಥವಾ ಎಲ್ಲವೂ ತಣ್ಣಗಾದ ನಂತರ ಫೀಲ್ಡ್ ಗಿಳಿಯುವ ಎಕ್ಸ್ಪರ್ಟ್ ಗಳು ಅನುಸರಿಸುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅವರು ಅನುಸರಿಸಲು ಹೊರಟಿದ್ದರೇ..? ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಈ ರಹಸ್ಯವೇನು..? ಆ ವಸ್ತುವೇನು..?


ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಆ ವಸ್ತುವಿನ ಕುರಿತು ಕುತೂಹಲ ಮೂಡುತ್ತಾ.. ಪುಟ ಕಳೆದಂತೆ ಕುತೂಹಲ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ. 


ಶಂಕರ್ ಬಲಗೈಯಂತಿದ್ದ ಕಬೀರ್ ಹಾಗೂ ಶಂಕರ್ ಇಬ್ಬರೂ ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ಎಳೆ ಯಾವುದು..? 


ಒಂದು ವಾರದ ಹಿಂದೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದು ಇವನೇನಾ ಎನ್ನುವಷ್ಟು ಬದಲಾಗಿದ್ದ ಕೆನಡಿ ಮಿಷನ್ ಗಾಗಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೆಣೆದ..?


ಭೂಗತ ಲೋಕದ ತಣ್ಣಗಿನ ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು ಮೆರೆದು, ನೆತ್ತರನ್ನು ಕೈಗಂಟಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆಯೇ ಕೆಲಸ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಲರಾಮ ಭೂಗತ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಪಟ್ಟವೇ ಬೇರೆಯಿತ್ತು. ತನಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕೆನಡಿ ಬಲರಾಮನ ಜೊತೆ ಕೈಜೋಡಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮೇಯ ಬಂದಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಕಾನೂನಿನ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದದ್ದು ಹೌದೆಂಬುದು ನಿಜವಾದರೂ.. ಅದು ಕೇವಲ ಕಾನೂನಿನ ತೊಡಕು ಮಾತ್ರವೇ..?


ಮುಂದೆ ಈ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಜೊತೆಯಾಗಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಕಗ್ಗಂಟೊಂದು ಕಾಣುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಂಡವಾಳವೇ ಬಯಲಾಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಯಾರು ತಡೆಯಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು..?


9 ತಿಂಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ತನ್ನ ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೊರಟ ಕೆನಡಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಹುಡುಕಿದ್ದು ಸಾಮಂತ ಕಿಣಿಯನ್ನು. ರಾಜಕೀಯ ರಂಗದಲ್ಲಿ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವನು. ಮುಂದೆ ಪೋಲೀಸ್ ಆಫೀಸರ್ ನಂತರ ವರುಣಿ ಹೀಗೆ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಈ ಜಾಲವನ್ನು ಭೇದಿಸುತ್ತಾ ಹೊರಟ ಕೆನಡಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ವರುಣಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಅಸಲಿ ವರುಣಿಯೇ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. 


ಕೆನಡಿ ತಾನಾಗಿಯೇ ವರುಣಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹೊರಟನಾದರೂ.. ವರುಣಿಯೇ ಆತನನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದಳು ಅವಳ ಆ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಕಾರಣವೇನು..? 


ಮುಂದೆ ಮಹಾಬುದ್ದಿವಂತ ಕೆನಡಿ ಹಾಗೂ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು ಅವನ ಯೋಜನೆಗೆ ಕೈಗೂಡಿಸಿದ ವರುಣಿ ಇಬ್ಬರ ಗುರಿ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದೇಗೆ..?


ಬೆಂಕಿ-ಬಿರುಗಾಳಿಯಂತೆ ಜೋಡಿಯಾದ ಇಬ್ಬರೂ ಮುಂದಿನ ತಮ್ಮ ವೈವಾಹಿಕ ಬದುಕನ್ನು ಅದಾಗಲೇ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಇದೆಲ್ಲವೂ ಮಿಷನ್ ಕಂಪ್ಲೆಟ್ ಆದ ಬಳಿಕ. ಅದೆಷ್ಟು ಸಫಲವಾಯಿತು..?


ದುಡ್ಡಿಗಿಂತ ಸಮಾಜವೇ ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲು ಕಾರಣವಾದ ಆ ಘಟನೆಯ ಹಿಂದೆ ಬಹಳಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಸಂಘರ್ಷವೇ ಇತ್ತು. ದೇಶದ್ರೋಹ ಬಗೆದವರಿಗೆ ಕಲಿಸಿದ ಪಾಠ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದಿತ್ತು. ಹಣ ಸಿಗುವುದು ಎಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತೋ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಸುತ್ತಲಿನ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅಂದು ಅರಿವಾಗಿಸುವ ಪಾಠವಿದೆ. 


"ದೇಶ ಒಳ್ಳೆಯವರಿಗೆ ಬದುಕಲು ಕಲಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಅವಕಾಶದಷ್ಟೇ ಕೆಟ್ಟವರಿಗೂ, ಸಮಾಜಘಾತಕರಿಗೂ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ." ಆದರೆ, ಬದಲಾಗಲು ಕೆಲವೊಂದು ಅವಕಾಶಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಬದುಕಿದರೆ ಎಂತಹವರ ಬದುಕು ಸಹಾ ಬದಲಾಗಬಹುದು. 


ಹಣ, ಹೆಣ್ಣು ಎರಡರ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದವರ ಬದುಕು ಎಷ್ಟು ದುಸ್ತರವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದೆಷ್ಟು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂಬುದರ ಚಿತ್ರಣ ಇಲ್ಲಿದೆ. 


ಕೆನಡಿ ಈ ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಮಾಡಿದರೂ ಸಹ ಬಲರಾಮ್ ಹೇಳಿದ್ದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಹೋಗಿದ್ದೇಕೆ..? ಇದಕ್ಕೆ ಬಲರಾಮ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗಿತ್ತು..?


ಎಲ್ಲರೂ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಆ ವಸ್ತು ಕೈ ಸೇರಿಯೂ ಸೇರಿದಂತಾಗಿದ್ದೇಕೆ..?


ಅಪಾಯ ಮಾಡಲು ಹೊರಟವರು, ಅನರ್ಥಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕಿದವರು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೀರಿ ದೇಶಪ್ರೇಮ ಕಂಡ ಬಗೆ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು. 


ಸಸ್ಪೆನ್ಸ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ನ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಮುಂದಿನ ನಡೆಗಳನ್ನು ಊಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ರೋಚಕವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ಮೀಡಿಯಾ, ಬರಹಗಾರ, ಭೂಗತ ಜಗತ್ತು, ರಾಜಕೀಯ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕಾದಂಬರಿ ಒಂದೊಳ್ಳೆಯ ವೆಬ್ ಸೀರೀಸ್ ಗೂ ಸೂಕ್ತವಾಗಬಲ್ಲದು ಸಹ. ಓದಿರದಿದ್ದವರು ಓದಿ ನೋಡಿ.


~ವಿಭಾ ವಿಶ್ವನಾಥ್

ಭಾನುವಾರ, ನವೆಂಬರ್ 1, 2026

ಅಮೃತ ಮಂಥನ (ಪುಸ್ತಕ ಯಾನ -495)

 


ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ : ಅಮೃತ ಮಂಥನ

ಕೃತಿ ಪ್ರಕಾರ : ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ

ಲೇಖಕರು : ಅ. ನ. ಕೃ 

ಪ್ರಕಾಶಕರು : ಹೇಮಂತ ಸಾಹಿತ್ಯ

ಪ್ರಥಮ ಮುದ್ರಣ : 1961

ಎರಡನೇ ಮುದ್ರಣ : 2019 (ನನ್ನ ಓದಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು)

ಪುಟಗಳು : 156

ಬೆಲೆ : 110 ರೂ. 


ಕಥೆ, ನಾಟಕ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ, ಪತ್ರಿಕಾರಂಗ ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲಿಯೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದ್ದರೂ 110ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಬರೆದಿರುವ ಇವರನ್ನು ಕಾದಂಬರಿ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಅಮೃತ ಸವಿದಷ್ಟೇ ಸುಲಲಿತವಾದ ಸುಂದರ ಭಾಷೆ, ಕಥಾವಸ್ತುವಿನ ಕಾದಂಬರಿಯ ಅವಲೋಕನ ಇಂತಿದೆ. 


ಅಮೃತ ಮಂಥನ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕಂಡಾಗ ಮೊದಲಿಗೆ ಪೌರಾಣಿಕ ಪ್ರಸಂಗದ ನೆನಪಾಯಿತು. ಈ ಪುರಾಣದ ಕಥೆಗೂ ಇಲ್ಲಿನ ಕಥೆಗೂ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಅರ್ಥ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಮೃತ ಸಿಗುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಹಲವಾರು ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು, ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಹಾಲಾಹಲ ಬಂದದ್ದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅಮೃತಮಂಥನ ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮಂದಾರ ಪರ್ವತವನ್ನೇ ಕಡೆಗೋಲನ್ನಾಗಿಸಿ ವಾಸುಕಿಯನ್ನು ಹಗ್ಗ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿಗಳಾದ ದೇವತೆಗಳು-ಅಸುರರು ಸೇರಿಯೇ ಅಮೃತಮಂಥನ ಮಾಡಿದ್ದು. 


ಇಂದಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿಯೂ ಅಮೃತಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯವೂ ಮಂಥನವಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ.. ಕೆಲಸದ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನೆದುರಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಸುಖ ಸಿಗುವುದು. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ದೈವಿಕ ಗುಣಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರ ಉದ್ದೇಶ ಅಂತಹ ದೈವಿಕ ಗುಣವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವುದು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಬೇರೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ನಾವಿಲ್ಲಿ ಕಾಣಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಖ-ದುಃಖ, ಭೋಗ, ಸ್ನೇಹ-ಸೌಹಾರ್ದ, ತ್ಯಾಗ ಎಲ್ಲದರ ಒಳಹೊರಗೆ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿದೆ. 


ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೂ.. ಯೋಗಾನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು ಹಾಗೂ ಪದ್ಮನಾಭರಾಯರ ಗೆಳೆತನಕ್ಕೆ ಯಾವುದೂ ತಡೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ವಿಭಿನ್ನ ಧ್ರುವಗಳು ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆನ್ನುವುದು ನಿಜವೇ ಇರಬೇಕು. ಐರಣಿ ಕೃಷ್ಣರಾಯರ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಕೇಳಬೇಕೆನ್ನುವ ಪದ್ಮರಾಭರಾಯರ ಆಸೆಗೆ ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರ ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯ ಮೂಲಕ ರಾಯರು ಕೆಲಸ ಸಾಧಿಸಿದ್ದರು. 


"ದೈವ, ಅಸುರ ಶಕ್ತಿಗಳ ಮಂಥನವಾದಾಗ ಮಾರಕ ಗರಳವು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ತಾರಕ ಅಮೃತವೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಎರಡನ್ನೂ ಮನುಷ್ಯ ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮರ್ಥನಾಗಬೇಕು." 


ಮನೆ, ಮನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ನಿತ್ಯ ಅಮೃತಮಂಥನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೇಳಿದ ಕೃಷ್ಣರಾಯರ ಪ್ರಸಂಗ ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದಂತೆ ಉಳಿಯಿತು.


ಕಾದಂಬರಿಯ ಪೂರ್ವ ಪೀಠಿಕೆ ಇದಾದರೆ.. 

ಯೋಗ ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರ ಅಮಾಲ್ದಾರಿಕೆ ನಡೆಸಿರುವಾಗ ಅವರ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಶ್ರಮ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯ ಪರಿಚಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ತಕ್ಕ ಪತ್ನಿ ಕಮಲಾಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನಾವು ಆಸ್ತಿ ಕೊಡಲಿಕ್ಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓದಿಸೋಣ ಎನ್ನುವ ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರ ಮನೋಭಾವ ಹಿಡಿಸಿತು. 


ಈ ದಂಪತಿಗಳ ಮೊದಲನೇ ಮಗ ಸುಬ್ಬುಕೃಷ್ಣ. ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಚರರ್ ಆಗಿದ್ದನು. ಲಾಯರ್ ಶಂಕರನಾರಾಯಣರಾಯರ ಒಬ್ಬಳೇ ಮಗಳು ಶಾರದೆಯ ವಿವಾಹದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಬಂದಾಗ ಪದ್ಮನಾಭರಾಯರು ಹಾಗೂ ನಾಗೂಬಾಯಿ ದಂಪತಿಗಳು ಕೂಡಿಯೇ ಹೋಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿದ್ದರು. ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಯೋಗಾನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳೇ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಂತೆ. 

ವಿವಾಹದ ಜೊತೆಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗೂ ಕೂತು ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಕಮಿಷನರ್ ಆದ ಸುಬ್ಬು ಕೃಷ್ಣ ಮುಂದೆ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಜೊತೆ ಉಳಿಯುವ ಪ್ರಸಂಗ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಇವರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಹೇಗಿತ್ತು ಓದಿ ನೋಡಿ. 


ಎರಡನೆಯ ಮಗ ರಾಮಸ್ವಾಮಿ. ಹಾಗೂ ಒಬ್ಬಳೇ ಮಗಳು ಸೀತ. 

ಸುಬ್ಬುಕೃಷ್ಣನ ನಂತರ ಸೀತಳಿಗೆ ಕೂಡಿ ಬಂದ ಸಂಬಂಧ ಶಂಕರನಾರಾಯಣರಾಯರ ಪತ್ನಿ ಪದ್ಮಾವತಮ್ಮನವರು ಸೂಚಿಸಿದ ವರ. ರಾಯರ ತಂಗಿಯ ಭಾವಮೈದುನನ ಮಗ ಮೂರ್ತಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮೂರ್ತಿ ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದವನು. ತಂದೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ತಾಯಿ ಅಚ್ಚಮ್ಮನಿಗೆ ಹಣದ ಆಸೆ ಹೆಚ್ಚು.


ರಾಮಸ್ವಾಮಿಯ ಒಳ್ಳೆಯತನ ಹಾಗೂ ಸೀತ ಕಪ್ಪಾಗಿದ್ದರು ಅವಳ ಗುಣ ತಿಳಿದು ಆ ವಿವಾಹ ನೆರವೇರಿತು. ಆದರೆ, ಅಚ್ಚಮ್ಮನವರ ವರಶುಲ್ಕದ ಆಸೆ ಮಗನ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಾಗಲಿಲ್ಲ. 


ಹೆಸರಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ರತ್ನದಂತೆಯೇ ಇದ್ದ ಹುಡುಗಿ ಸುಗುಣಶೀಲ ರಾಮಸ್ವಾಮಿಗೆ ತಕ್ಕ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದು ಪದ್ಮನಾಭರಾಯರು ನಾಗೂಬಾಯಿಯವರ ದೆಸೆಯಿಂದ. ಈ ಪ್ರಸಂಗ ಜರುಗಿದ್ದು ಹೇಗೆ? ಓದಿ ನೋಡಿ. 


ರಾಮು ಹಾಗೂ ಸೀತರ ವಿವಾಹ ಹಿಂದಿನ, ಮುಂದಿನ ದಿನದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಡೆದವು. ರತ್ನಳ ತಂದೆ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯನವರು ಆರಂಭಿಸಬೇಕೆಂದಿದ್ದ ಹೈಸ್ಕೂಲಿಗೆ ಹೆಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಗಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿ ನೇಮಕವಾಗಿದ್ದು ಕೇವಲ ಸಂಬಂಧವೆಂದಲ್ಲ.. ಆತನ ಅರ್ಹತೆಯಿಂದಲೂ..


ವಿವಾಹದ ನಂತರ ರಾಮಸ್ವಾಮಿಗೂ ಕೆಲಸ ಕೂಡಿಬಂತು. 


ಸುಬ್ಬುಕೃಷ್ಣನಂತಲ್ಲದ ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತು, ತಂಗಿಯನ್ನೂ ವಿಚಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ.. ಪತ್ನಿಯನ್ನೂ ಪ್ರೀತಿಸುವ ಪರಿ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಭಾಯಿಸುವ ರೀತಿ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ದೂರದೂರಿನ ಪೋಸ್ಟಿಂಗ್ ಅದೂ ವಿವಾಹದ ಹೊಸತರಲ್ಲಿ. ಆಗ ರತ್ನ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸಂಭಾಳಿಸುವ ಹೊಣೆ ಹೊರಬೇಕಾದ ಸಂಧರ್ಭ. ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ತೆ-ಮಾವ, ಸೊಸೆಯಂತಲ್ಲದೆ ತಂದೆ-ತಾಯಿ, ಮಗಳ ಬಾಂಧವ್ಯ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. 


ಸುಬ್ಬುಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ನಡವಳಿಕೆ, ಕೆಟ್ಟವರಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅಚ್ಚಮ್ಮನವರ ಆಸೆಬುರುಕತನ, ರತ್ನ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಭಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಪರಿ.. ಸೀತ ಮೌನದಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸಹಿಸುವ ರೀತಿ, ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಶ್ರಮ ಹಾಕಿದರೂ ಕುಟುಂಬದೆಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚೇ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ರಾಮಸ್ವಾಮಿಯ ಭವಿಷ್ಯ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ತೋರುತ್ತಾ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. 


ಸುಬ್ಬಕೃಷ್ಣ ಹಾಗೂ ಶಾರದೆಯರ ದಾಂಪತ್ಯ ಹೇಗಿತ್ತು..? ಬಡತನದ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರೂ ಸೀತಳಿಗೆ ಸಮಾಧಾನದ ಸಂಗತಿ ಏನಿತ್ತು..? 


ರತ್ನ ಹಾಗೂ ಸೀತೆಯರು ಅತ್ತಿಗೆ-ನಾದಿನಿಯಂತಲ್ಲದೆ ಅಕ್ಕ-ತಂಗಿಯೋ.. ಸ್ನೇಹಿತೆಯೋ ಎಂಬಂತೆ ಭಾಸವಾಗುವ ಬಾಂಧವ್ಯ ಜೊತೆಗೆ ಸೀತೆಯ ಬದುಕನ್ನು ತಹಬದಿಗೆ ತರಲು ರತ್ನ ಆಲೋಚಿಸುವ ರೀತಿ ಹಾಗೂ ರಾಮಸ್ವಾಮಿಯ ತಾಳ್ಮೆಯ ನಡೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಆದರ್ಶನೀಯ. 


ಯೋಗಾನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಮಾಡಿದ್ದವರಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಪದ್ಮನಾಭಯ್ಯನವರಿಂದ ಹಣ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿತ್ತು. ಆ ದಂಪತಿಗಳು ಸಾಲವೆಂದಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದರೂ.. ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಮದುವೆಗೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಕೈಯೆತ್ತಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಆ ಹಣವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದವರಲ್ಲ. ಹಾಗೆಂದು ಯಾರೂ ಯಾರ ಋಣಭಾರವನ್ನೂ ಹೊರಲು ಇಷ್ಟಪಡದವರು. ಎರಡು ಕುಟುಂಬಗಳ ನಿರ್ಮಲ ಪ್ರೀತಿಯ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡೇ.. ಋಣ ತೀರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾತು ಹೇಳಿಯೇ ಹಣವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ವಾಪಸು ಮಾಡಿದ್ದು ಯಾರು ಹಾಗೂ ಅವರ ನಡೆ ಏನಿತ್ತು..? ಎಷ್ಟೋ ಸಂಬಂಧಗಳು ಹಣದಿಂದಲೇ ಹಾಳಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಹಣದಾಚೆಗಿನ ನಿರ್ಮಲ ಅಂತಃಕರಣ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. 


ಒಂದೇ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಮಕ್ಕಳಾದರೂ ಸುಬ್ಬುಕೃಷ್ಣ ಹಾಗೂ ರಾಮಸ್ವಾಮಿಯರಲ್ಲಿ ನಾವಿಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಅದು ಬೆಳೆದ ಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕಾರದ ಕಾರಣವಲ್ಲ.. ವೃತ್ತಿ ಅಥವಾ ಮುಂದಿನ ಬದುಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಅವರಿದ್ದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎನ್ನಬಹುದೇ..? 

ವಿದ್ಯೆ ಒಬ್ಬರಲ್ಲಿ ವಿನಯ, ಸಂಸ್ಕಾರ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ, ಶ್ರಮವನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದರೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಹಣದ ಆಸೆ, ದರ್ಪ, ದುರಾಸೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಪರಿಯನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ.


ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರು ನಿಜವಾಗಿ ಬಯಸುವುದು ಮಕ್ಕಳ ಅಭ್ಯುದಯ, ಖುಷಿಯನ್ನು. ಯೋಗಾನರಸಿಂಹಯ್ಯ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಮಕ್ಕಳು ಎರಡೂ ಬಗೆಯ ಬದುಕನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು. ದುಃಖ ಹಾಗೂ ಸಂತಸ ಎರಡನ್ನೂ.. ಅಮೃತ ಮಂಥನದಲ್ಲಿ ಗರಳ ಹಾಗೂ ಅಮೃತ ಎರಡನ್ನೂ ಕಂಡ ಹಾಗೆ.


ತಾವು ಮಾತ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದರೆ ಸಾಲದು. ತಮ್ಮ ಜೊತೆಯವರಿಗೂ ದಾರಿ ತೋರುವ, ಅವರ ಉನ್ನತ ಬದುಕನ್ನು ಕಾಣುವ ಬಗೆ, ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ರೀತಿ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾವು ರಾಮಸ್ವಾಮಿಯ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಅದು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಪಡೆದದ್ದು ಹಾಗೂ ನೀಡಿದ್ದು ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ... ಸಮಾಜದಿಂದ ನಾವು ಪಡೆದದ್ದನ್ನೇ ನಾವು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಪರಿಯನ್ನು ನಾವಿಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು. 


ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಎರಡು ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬದುಕಿನ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ತೋರುತ್ತಾ ಮನುಷ್ಯ ಬದಲಾಗುವ ಬಗೆ ಹಾಗೂ ಬದಲಾಗಬೇಕಾದ ಬಗೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಸುಂದರ ಕಥೆಯನ್ನು ಸೊಗಸಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. 


ಸುಬ್ಬುಕೃಷ್ಣ, ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ಸೀತ ಮೂವರ ಬದುಕಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣದ ಜೊತೆಗೆ ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವಿನ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು, ಮನುಷ್ಯರ ಅಂತರಂಗವನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕಿದ್ದರೆ ನೀವು ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದಲೇಬೇಕು. ಫೀಲ್ ಗುಡ್ ಎನ್ನಿಸುವ ಹಾಗೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚೆಂದದ ಕಾದಂಬರಿಯ ಸುಂದರವಾದ ಓದು. 


~ವಿಭಾ ವಿಶ್ವನಾಥ್

ಶನಿವಾರ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31, 2026

ಆಂತರಿಕ ಒತ್ತಡ (ಬೆಳಕಿಂಡಿಯ ಕತೆಗಳು - 97)

 


"ಹೊರಗಿನ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಆತಂಕ, ಭಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಜೀವವೂ ಹೋಗಬಹುದು. ಅವನಿಗೆ ಅಂಕ ಗಳಿಸಲೇ ಬೇಕೆಂಬ ಒತ್ತಾಯ ಬೇಡ. " ಎಂದ ಶಿಕ್ಷಕರ ಮಾತಿಗೆ "ಮತ್ತೆ.. ಅವನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ.." ಎಂದೆ..


"ಅವನಿಗೆ ಕಲಿಯಬೇಕೆನ್ನುವ, ಸಾಧಿಸಬೇಕೆನ್ನುವ ಒತ್ತಡ ಒಳಗಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಬೇಕು. ಆಗಷ್ಟೇ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧ್ಯ. ಮೊಟ್ಟೆ ಒಡೆದು ಮರಿ ಹೊರ ಬರಬೇಕಾದರೆ, ರೇಷ್ಮೆ ಗೂಡಿನಿಂದ ಹುಳು ಆರೋಗ್ಯಯುತವಾಗಿ ಹೊರ ಬರಬೇಕಾದರೆ ಒಳಗಿನ ಒತ್ತಡ ಕಾರಣ. ಇದು ಹಾಗೆಯೇ.. " ಎಂದರು. ಅವರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಕೇಳಿ ಮನಸ್ಸು ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ತುಂಬಿತು. 


~ವಿಭಾ ವಿಶ್ವನಾಥ್

ಬಣ್ಣಗಳ ಸವಿ (ಬೆಳಕಿಂಡಿಯ ಕತೆಗಳು - 96)


"ಬಣ್ಣಗಳ ಸವಿಯೇ ಅದ್ಭುತ" ಎಂದು ಹಾಕಿದ್ದ ಗೆಳತಿಯೊಬ್ಬಳ ಸ್ಟೇಟಸ್ ಕಂಡು ಹೌದು, ಬಣ್ಣಗಳ ನೋಟ ಅತ್ಯದ್ಭುತ ಎಂದೆ. 

"ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ರುಚಿ ಕೂಡಾ.." ಎಂದಳು. ಅಚ್ಚರಿಯ ನೋಟ ಬೀರಿದಾಗ "ಬಣ್ಣ-ಬಣ್ಣದ ಐಸ್ಕ್ರೀಂಗಳ ರುಚಿ ರುಚಿಯ ಹಣ್ಣಿನ ಪ್ಲೇವರ್ ಗಳಿಗೆ ಸರಿಸಾಟಿ ಯಾವುದು..??" ಎಂದಳು. 


ಗೆಳತಿ ಕವಯಿತ್ರಿಯಾದಳೆಂದು ಸಂಭ್ರಮ ಪಡುವಾಗ ಅದಕ್ಕೂ ಅವಳ ರುಚಿ ತಳುಕು ಹಾಕಿದ್ದು ಕಂಡು ನಗು ಬಂತಾದರೂ ಆಸೆಯೂ ಬಂದಿತು. ನಾನೂ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಬೇಕು.


~ವಿಭಾ ವಿಶ್ವನಾಥ್

ಎಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮವರೇ..


 ಎಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮವರೇ

ವೇಷ ಕಳಚಿ ಬೀಳುವವರೆಗೂ

ಕಷ್ಟಗಳು ಎದುರಾಗುವವರೆಗೂ

ಬಣ್ಣಗಳು ಬದಲಾಗುವವರೆಗೂ

ಸುಳ್ಳುಗಳು ಮರೆಮಾಚಿರುವ ತನಕ

ಬದುಕು ದಿಕ್ಕು ಬದಲಿಸುವ ತನಕ


ಕಡೆ ಉಸಿರಿನ ತನಕವೂ

ವೇಷ ಕಳಚಿ ಬೀಳದಿರಲಿ

ಕಷ್ಟಗಳು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗದಿರಲಿ

ಬಣ್ಣಗಳು ಬದಲಾಗದಿರಲಿ

ಸುಳ್ಳುಗಳೇ ಕಣ್ಮುಂದೆ ಇರಲಿ

ಬದುಕು ದಿಕ್ಕು ಬದಲಿಸದಿರಲಿ


ಎಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮವರೇ ಆಗಿರಲಿ

ಬಣ್ಣದ ವೇಷಗಳಲ್ಲೇ ಸುಖವಿದ್ದರೆ

ನಮ್ಮವರೆಂದುಕೊಂಡೇ ಇರಿಯದಿರಲಿ

ಬೆನ್ನ ಹಿಂದೆ ದೂರದಿರಲಿ

ವಿಷದ ಮಾತಿಗೂ ಸಕ್ಕರೆಯ ಲೇಪವಿರಲಿ

ಹತ್ತಿರ ಬಾರದೇ ದೂರವೇ ಇರಲಿ


ಎಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮವರು ಎಂದುಕೊಂಡೇ

ಆಯಸ್ಸು , ಆರೋಗ್ಯ ಬೇಡೋಣ

ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಲೆಂದು ಹರಸೋಣ

ಆದರೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡೋಣ

ಆಗದಿದ್ದಾಗ ಕಹಿ ಹಂಚದೆ ಸುಮ್ಮನಿರೋಣ

ನಮ್ಮವರ ಅಭ್ಯುದಯವನ್ನೇ ಬಯಸೋಣ


~ವಿಭಾ ವಿಶ್ವನಾಥ್

ತಾಗಿದ ದೃಷ್ಟಿಯೆಲ್ಲಾ..

 


"ಸಾವಿರ ಸಲ ಹೇಳಿದೆ. ಕೇಳಿದ್ಯಾ ನನ್ನ ಮಾತು. ಪಾಪುವಿಗೆ ಕೃಷ್ಣನ ವೇಷ ಹಾಕಬೇಡ. ಹಾಕಿದ ಮೇಲೆ ದೃಷ್ಟಿ ತಾಕದ ಹಾಗೆ ದೃಷ್ಟಿ ಬೊಟ್ಟು ಇಡು ಅಂತಾ ಸಾರಿ ಸಾರಿ ಬಡಕೊಂಡೆ. 


ಸುಮ್ಮನಿರಮ್ಮ ನಿನಗೇನು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತೆ ? ಮಗುವಿಗೆ ಈಗ ಫೋಟೋ ಶೂಟ್ ಮಾಡಿಸದೆ ಇನ್ಯಾವಾಗ ಮಾಡಿಸೋಕಾಗುತ್ತೆ ? ದೃಷ್ಟಿ ಬೊಟ್ಟು ಇಟ್ಟರೆ ಫೋಟೋಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಣಲ್ಲ ಅಂದೆ. 


ಹೋಗಲಿ ಮನೆ ಟೆರೇಸ್ ಮೇಲೋ.. ಗಾರ್ಡನ್ ಅಲ್ಲೋ ಮಾಡಿಸು ಅಂದರೆ ಅದನ್ನೂ ಕೇಳದೆ ಪಾರ್ಕ್ ಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಯಾರ ಯಾರ ಕೆಟ್ಟ ಕಣ್ಣು ಬಿದ್ದಿರುತ್ತೋ ಏನೋ.. ಹುಟ್ಟಿದಾಗಿಂದ ಈ ಎರಡು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪಾಪು ಯಾವತ್ತೂ ಇಷ್ಟು ರಗಳೆ ಮಾಡಿರೋ ನೆನಪೇ ಇಲ್ಲ ನನಗೆ. ಯಾವತ್ತೂ ಇಷ್ಟು ಅಳದೇ ಇರೋ ಮಗು, ಹಾಡು ಹೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ ಸುಮ್ಮನಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಮಗು ನೋಡು ಇವತ್ತು ಹೇಗೆ ಅಳುತ್ತಾ ಇದೆ ಅಂತಾ.. 


ಮಾಡರ್ನ್, ಮಾಡರ್ನ್ ಅಂತಾ ಅಂದುಕೊಂಡು ಶಾಸ್ತ್ರನೆಲ್ಲಾ ಗಾಳಿಗೆ ತೂರುತ್ತೀರಲ್ಲ.. ನೀನೊಬ್ಬಳು ಸಾಲದು ಅಂತಾ ನಿಮ್ಮಪ್ಪ, ಗಂಡ ಇಬ್ಬರೂ ಹಾಗೇ ಮಾಡ್ತಾರೆ.. ಸರಿಯಾಗಿದ್ದೀರ ಕಂತೆಗೆ ತಕ್ಕ ಬೊಂತೆ ಎನ್ನುವ ಹಾಗೆ. ನಿಮ್ಮಿಂದ ನೋಡಿ ಮಗು ಪಾಡು ಪಡುವ ಹಾಗಾಯ್ತು" ಎನ್ನುತ್ತಾ ರಚ್ಚೆ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಮೊಮ್ಮಗನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಗಳು, ಅಳಿಯ, ಗಂಡ ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ವಾಗ್ಬಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸತೊಡಗಿದರು ವಸುಧಾ.


"ಅಮ್ಮ, ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಲ್ಲಿಸ್ತಿಯಾ.. ಅವನ ಅಳು ಕೇಳಿ ಕೇಳಿ ತಲೆ ಚಿಟ್ಟು ಬಂದಿದೆ. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ನಿನ್ನ ಬೈಗುಳ ಬೇರೆ" ಎಂದು ರೇಗಿದಳು ಪ್ರತ್ಯುಷ.


"ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಸೆ ಇರುವ ಹಾಗೆ ನನಗಿರೋದಿಲ್ಲವೇನಮ್ಮ ಮಗುವನ್ನು ಮುದ್ದು ಮುದ್ದಾಗಿ ರೆಡಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಇವತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ ಬೇರೆ... 


ಅವನು ದೊಡ್ಡವನಾದ ಮೇಲೆ ಅವನಿಗೆ ಈ ಫೋಟೋ.. ವಿಡಿಯೋ ಎಲ್ಲಾ ತೋರಿಸಬೇಕು ಅಂತಾ.. ಫೋಟೋ ಶೂಟ್ ಮಾಡಿಸೋದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಹೊರಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಬಂದಿದ್ದು.. ನಾನೇನೋ ಬೇಕು ಬೇಕು ಅಂತಾ ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮಾಡಿ ಮಗುನಾ ಅಳಿಸಿದ್ದೀನಿ ಅನ್ನೋ ಹಾಗೆ ಮಾತಾಡ್ತಾ ಇದ್ದೀಯಲ್ಲಮ್ಮ. ದೃಷ್ಟಿ ದೋಷನೂ ಅಲ್ಲ.. ಮತ್ತೊಂದೂ ಅಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಸೆಕೆ ಆಗಿ, ಆ ಬಟ್ಟೆ ಹಿಂಸೆ ಆಗಿ, ಹೊಟ್ಟೆ ಹಸಿದು, ಸರಿಯಾಗಿ ನಿದ್ದೆ ಇಲ್ಲದೆ ಹೀಗೆ ಏನೋ ಒಂದು ಆಗಿ ಹಾಗಾಡ್ತಾ ಇರ್ತಾನೆ. ನೀನು ಗೊಣಗಬೇಡ ಸುಮ್ಮನಿರು" ಎನ್ನುತ್ತಾ ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಪುವಿಗೆ ಊಟ ತಿನ್ನಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಸೋತು ಹೋದಳು ಪ್ರತ್ಯುಷ.


"ಅಲ್ವೇ.. ಹೊಟ್ಟೆ ಹಸಿದಿದ್ದರೆ ಊಟ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ನಿದ್ದೆ ಬಂದಿದ್ದರೆ ಮಲಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಮಲಗಬೇಕಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಾ ಅಂದರೆ ಅತ್ತು ಅತ್ತು ಆದರೂ ಮಲಗಬೇಕಿತ್ತು. ಬಟ್ಟೆ ತೆಗೆದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟರೂ ಅಳು ನಿಲ್ತಾ ಇಲ್ಲ. ಒಂದು ಹೆತ್ತೋಳು ಮೂರು ಹೆತ್ತೋಳಿಗೆ ಹೇಳೋಕೆ ಬರ್ತಾಳೆ. 


ಅಮ್ಮನ ದೃಷ್ಟಿನೇ ತಾಗಿರುತ್ತೆ ಮಗೂಗೆ.. ಇರು ಮೊದಲು ಪಾಪುಗೆ ದೃಷ್ಟಿ ತೆಗೀತಿನಿ." ಎನ್ನುತ್ತಾ ಒಳ ಹೋಗಿ ಉಪ್ಪು, ಒಣ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ತಂದು 


"ಹಾದಿ ಕಣ್ಣು ಬೀದಿ ಕಣ್ಣು

ನಾಯಿ ಕಣ್ಣು ನರಿ ಕಣ್ಣು

ಹಾದಿ- ಬೀದಿಲಿ ಹೋಗುವವರ ಕಣ್ಣು

ನನ್ನ ಕಣ್ಣು, ನಿಮ್ಮಮ್ಮನ ಕಣ್ಣು

ಅವರಿವರ ಕೆಟ್ಟ ಕಣ್ಣು

ಎಲ್ಲಾ ಪಟ್ ಪಟಾ ಅಂತ ಸಿಡಿದು ಹೋಗಲಿ"


ಎನ್ನುತ್ತಾ ಕೆಂಡಕ್ಕೆ ಹಾಕಿದರು. 


ಮಗುವಿನ ಅಳು ಇನ್ನೂ ಜೋರಾದದ್ದೇ ಬಂತು. 


ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಪ್ರತ್ಯುಷಳ ಗಂಡ ಬಂದವನೇ ಮಗುವನ್ನು ಕಂಡು "ಯಾಕೆ ಅಳ್ತಾ ಇದ್ದೀ ಕಂದಾ.." ಎನ್ನುತ್ತಾ ಎತ್ತಿಕೊಂಡ ತಕ್ಷಣವೇ ಮಗು ಅಳು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದು ಮಗುವಿನ ಅಮ್ಮ, ಅಜ್ಜಿ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಪವಾಡವೆಂಬಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ನೋಡಿದರೆ ಪಾಪು ಅವನ ಅಪ್ಪನ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಪುಟ್ಟ ಆಟಿಕೆ ಕೊಳಲನ್ನು ಕೈಯ್ಯಲ್ಲಿಡಿದು ಆಡತೊಡಗಿದ್ದ.


ಅಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಮಾಡಿದರೂ ಮಗುವಿನ ಕೈಗೆ ಆಟಿಕೆ ನೀಡಲು ಮರೆತದ್ದಕ್ಕೆ ಅಮ್ಮ, ಮಗಳು ಇಬ್ಬರೂ ಮುಖ ಮುಖ ನೋಡಿಕೊಂಡರು. ನಂತರ ನಡೆದ ರಂಪಾಟವಷ್ಟನ್ನೂ ಹೇಳಿ ಅಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿ ತೆಗೆದಿದ್ದನ್ನೂ ಹೇಳಿ ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡಿದಳು ಪ್ರತ್ಯುಷ.


ವಸುಧಾ ತಾನೂ ಸೋಲದೆ ತಾನು ದೃಷ್ಟಿ ತೆಗೆದಿದ್ದಕ್ಕೇ ಪಾಪು ಅಳು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯುಷಳ ಗಂಡ "ಅಯ್ಯೋ ಅತ್ತೆ.. ಫೋಟೋ ಶೂಟ್ ಮಾಡಿಸಿದ್ದು ಪಾಪುಗೇ ಆದರೂ.. ಅವನ ಜೊತೆಗೆ ಫೋಟೋ ತೆಗೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಇವಳೇ ಜಾಸ್ತಿ ರೆಡಿಯಾಗಿದ್ಲು. ಪಾಪು ಗಮನ ಸೆಳೆಯೋಕೆ ಇವಳ ಕಿರುಚಾಟ, ಹಾರಾಟ, ಮಂಗನಾಟ ಎಲ್ಲಾ ನೋಡಿ ಜನ ಪಾಪುಗಿಂತ ಇವಳನ್ನೇ ಜಾಸ್ತಿ ನೋಡಿರ್ತಾರೆ. 


ದೃಷ್ಟಿ ತೆಗೆಯಬೇಕಾದದ್ದು ಪಾಪುಗಲ್ಲ.. ಇವಳಿಗೆ" ಎಂದು ಪ್ರತ್ಯುಷ ಕಡೆ ತಿರುಗಿ ಕಣ್ಣೊಡೆದು ನಕ್ಕನು.


~ವಿಭಾ ವಿಶ್ವನಾಥ್

ಸೇದಿ ಬಾವಿ (ಪುಸ್ತಕ ಯಾನ - 494)


ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ : ಸೇದಿ ಬಾವಿ

ಲೇಖಕರು : ಗಂಗಾದೇವಿ ಚಕ್ರಸಾಲಿ

ಪ್ರಕಾಶಕರು : ಮಿಂಚುಳ್ಳಿ ಪ್ರಕಾಶನ 

ಪ್ರಥಮ ಮುದ್ರಣ : 2026

ಪುಟಗಳು : 110

ಬೆಲೆ : 150 ರೂ.


ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿರುವ ಗಂಗಾದೇವಿ ಚಕ್ರಸಾಲಿಯವರ ಮೊದಲ ಕಥಾ ಸಂಕಲನ ಹಾಗೂ ಎರಡನೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸೇದಿಬಾವಿ. ಇಲ್ಲಿನ ಹಲವು ಕಥೆಗಳು ಮಿಂಚುಳ್ಳಿ, ಕರ್ಮವೀರ, ಅಕ್ಷರ ಸಂಗಾತ ಕುಂದಾನಗರಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ. ಬದುಕಿನ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ 12 ಚೆಂದದ ಕಥೆಗಳಿವೆ ಇಲ್ಲಿ.


ಅರುಂಧತಿ : ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಹಂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧಗಳು ಒಡೆದು ಹೋಗುವ, ನಂತರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಟ್ಟರೂ ಮೊದಲಿನ ಬಿಸುಪು ಬರದ ಸಂಬಂಧಗಳು ನೆನಪಾದವು. ಅರುಂಧತಿ ಹಾಗೂ ಅಜಯ್ ಪ್ರೀತಿಸಿ ಮದುವೆಯಾದವರು. ಕುಟುಂಬದವರ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೊರಟವರು. ಮುಂದೆ ಮಗುವಾದ ನಂತರ ದಾಂಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು ಮೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮಹತ್ವಕಾಂಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಅರುಂಧತಿ ಗಂಡ ಹಾಗೂ ಪುಟ್ಟ ಮಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆಂದು ಹೋಗಿ ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿಂದ ಪರಿತಪಿಸಿ ಮಗಳಿಗಾಗಿ ಬರುವ ಚಿತ್ರಣ ಇಲ್ಲಿದೆ. ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜೊತೆಗಿದ್ದ ಅಜ್ಜಿಯನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸುತ್ತಲೇ ಗತ ಬದುಕನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡವಳ ಬದುಕು ಮುಂದೆ ಯಾವ ತಿರುವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು ಓದಿ ನೋಡಿ.


ಕಪ್ಪು ಹುಡುಗಿ : ಕಥಾ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಪದದ ಹೆಸರಿನ ಕಥಾನಾಯಕಿ ಶ್ವೇತಾಳನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದ ಗಂಡುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರೂ ಕಪ್ಪು ಎನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ವಿವಾಹ ಕೂಡಿಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಕಪ್ಪು ಎಂದಿಗೂ ಕೀಳಲ್ಲವಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಮದುವೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಪ್ರತಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಕಪ್ಪು ಎಂಬ ನುಡಿ ಕೇಳುತ್ತಲೇ.. ಕೀಳಿರಿಮೆ ಬೆಳಸಿಕೊಂಡ ಕಪ್ಪು ಹುಡುಗಿಯ ಬದುಕು ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆದಾಗ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕ ಕಥೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.


ಕಲ್ಲೇಶಿ : ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಕಟ್ಟಿರುವ ಕಲ್ಲೇಶಿ ಕುರಿತು ತಂದೆ-ತಾಯಿಗೆ ಆತನ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರು ಹೇಳಿದ ನಂತರವೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಗಂಭೀರತೆ ಅರಿವಾಗಿ ಆತನನ್ನು ಯಾವ ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ಕರೆಯದಂತೆ ಓದಲು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. 

ಬದಲಾದ ಇಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಅಂಕ ಗಳಿಕೆಯ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬಗೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ, ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರು, ಬದಲಾದ ಸಮಾಜ, ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಎಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ನಲುಗುತ್ತಿರುವ ತಮ್ಮದೇ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಕಾಣಲು ಕೂಡ ಸಮಯವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಮುಳುಗಿ ಹೋಗಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ ಕಲ್ಲೇಶಿ. ಬದಲಾದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಅಥವಾ ಓದಿನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಂತಿರುವ ಕಲ್ಲೇಶಿ ಅರಿವಾಗಿಸುವುದೇನು ಓದಿ ನೋಡಿ.


ಕುಲ ಮರ್ಯಾದೆ : ತಮ್ಮ ಕುಲದ ಮರ್ಯಾದೆಯೇ ಮುಖ್ಯ ಎನ್ನುವ ರಶ್ಮಿಯ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಕುರುಡು ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರಶ್ಮಿ ಹಾಗೂ ವಿನಯ್ ಇಬ್ಬರ ಪ್ರೇಮ ಮಾತ್ರವೇ ಮುರುಟಿ ಹೋದದ್ದಾ..? ಜಾತಿ, ಧರ್ಮದ ಅಮಲಿನಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಗುವ ಹಿರಿಯರು ಕಿರಿಯರ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಳ್ಳಾದರೇ..? ಇದರಿಂದ ಯಾರ ಮರ್ಯಾದೆ ಉಳಿಯಿತು ಹಾಗೂ ಏನು ಅವಸಾನವಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಲೇಖಕಿ.


ನಾಣಿ : ಇನ್ನೂ.. ಮಕ್ಕಳ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯಷ್ಟೇ ಇದ್ದು ದೇಹ ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ನಾಣಿ ಊರಿನವರಿಗೆಲ್ಲ ನಗೆಪಾಟಲಿನ ವಸ್ತುವಾಗಿದ್ದರೆ ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಅಕ್ಕರೆ ಹಾಗೂ ಅನುಕಂಪದ ಹುಡುಗ. ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಚಾಚೂ ತಪ್ಪದೆ ಮಾಡುವ ಆತನಿಗೆ ಹೆಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ಆತನಿಗೆ ತಕ್ಕ ಕೆಲಸ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೂ.. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಶಾಲೆಯ ಮಕ್ಕಳ ಕಿತಾಪತಿಯಿಂದ ಆತನಿಗೆ ಕೋಪ ಬಂದು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊರಡುವುದೂ ಇತ್ತು. ನಾಣಿ ಅಂದರೆ ನಾರಾಯಣನ ಮನೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿತ್ತು..? ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣೆಯಾದ ನಾಣಿ ಎಲ್ಲಿದ್ದ ಆತನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಏನಿತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣರು ಯಾರು..? ಮನ ಮಿಡಿಯುವ ಕಥೆ ಸಸ್ಪೆನ್ಸ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಣೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.


ಮಡಿಲ ಕೆಂಡ : ಪದ್ಮ ಹಾಗೂ ಮಂಜುಳಾ ಇಬ್ಬರು ಬಾಲ್ಯದ ಗೆಳತಿಯರು. ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದು ಒಂದೇ ಊರಿಗೆ ಈಗ ಪದ್ಮಳ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ ಒಂದು ಎದುರಾಗಿತ್ತು. ತನಗೆ ಮಕ್ಕಳಾಗದ್ದಕ್ಕೆ ಅವಳೇ ತನ್ನ ಗಂಡನಿಗೆ ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮನ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ತಳೆದಿದ್ದಳು. ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಅದಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪಿದ್ದರು. 

ಆದರೆ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಳತಿ ಮಂಜುಳಾಳಿಗೆ ತಾಯಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿಚಾರ ತಿಳಿಸಿದರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ತಳಮಳವೇ ತುಂಬಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನಿತ್ತು ..? ಓದಿ ನೋಡಿ.


ಆಲೋಚನೆ : ಪರಿಣಿತ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ಗಂಡನ ಮನೆಗೆ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ತನ್ನನ್ನೇ ದಿಟ್ಟಿಸಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಅಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕುರಿತು ತನ್ನದೇ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ರೈಲು ಇಳಿದ ನಂತರ ಅದೆಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಪೂರ್ಣವಿರಾಮ ಸಿಕ್ಕಿತು.

ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮೂಡಿಬರುವ ವಿಚಾರಗಳು, ಊಹೆಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಶಕ್ತಿಗಳಿರುತ್ತವೆ..! ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟ ಆಲೋಚನೆಗಳು ತುಂಬಿದಾಗ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸತ್ಯ ಬೇರೆಯೂ ಇರಬಹುದು.


ಶರಣ : ಬಸವಣ್ಣನವರ ಒಂದು ವಚನದೊಂದಿಗೆ ಶುರುವಾಗುವ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಶರಣನ ಮನಸ್ಸಿನ ತುಮುಲಗಳು ಹೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಕೆಲವರು ಭೂತದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಿ ಸುಖವಾಗಿದ್ದರೆ.. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಅದೇ ನೆನಪುಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಅದೇ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಶರಣ ಹಾಗೂ ಆತ ಪ್ರೀತಿಸಿದ ಹುಡುಗಿ ಇಬ್ಬರೂ ಯಾವ ಕೆಟಗರಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ ಓದಿ ಅರಿಯಿರಿ.


ಸೇದಿಬಾವಿ : ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಸೇದಿಬಾವಿಯದ್ದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ. ಅದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇಂದಿಗೂ ಅರಿವಿದ್ದದ್ದು ಗುರುಬಸಪ್ಪನಿಗೆ. ಅದರೊಟ್ಟಿಗಿನ ಆತ್ಮೀಯ ಭಾವ ಆತನ ಬಾಲ್ಯದ ದಿನಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿ ಬದುಕನ್ನು ನವಿರಾಗಿರಿಸಿತ್ತು. ಗುರುಬಸಪ್ಪನ ಬದುಕು ಹಾಗೂ ಬಾವಿಯ ಜೊತೆಗಿನ ನಂಟು ಎರಡನ್ನೂ ತೆರೆದಿಡುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಸಾಗುವ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾದ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಎಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷದ ಮುದುಕನಾಗಿದ್ದರೂ ಇನ್ನೂ ಬಾವಿ ನೀರು ಸೇದಿ ಕುಡಿಯುವ ಏಕೈಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದವನು ಆಧುನಿಕತೆಗೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಂತೆ ಕಂಡರೂ.. ಜೀವನೋತ್ಸಹ ಬಿಡದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಂತೆಯೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಾನೆ. ಆತನ ನ್ಯಾಯ ತೀರ್ಮಾನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸರ್ಕಾರಿ ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಗೆ ಮೊಮ್ಮಗನನ್ನು ಹಾಕುವ ಕುರಿತಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಗುರುಬಸಪ್ಪ ಮನೆಯವರಿಗೆ ಸವಾಲಿನಂತೆಯೂ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಗುರುಬಸಪ್ಪನ ಮನಸ್ಸಿಗಾದ ಆಳವಾದ ಗಾಯಕ್ಕೂ ಸೇದಿ ಬಾವಿಗೂ ಇದ್ದ ಸಂಬಂಧವೇನು..? ಬಹಳ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ಮಾರ್ಮಿಕವಾದ ಹಾಗೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲುಳಿಯುವ ಕಥೆ ಇದು.


ಸ್ನೇಹಬಂಧ : ಲಲಿತಾ ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಗೆಳು ಗಿರಿಜಳ ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಾಣೆಯಾಗಿದ್ದ ಗಿರಿಜಾ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಿ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸೋತು ಸೊರಗಿದ್ದ ದಿನಗಳ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಕಿವಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಗಂಡನ ಮನೆಯವರು ಹಾಗೂ ಗಂಡನೂ ಕೈಬಿಟ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೋತೇ ಹೋಗಿದ್ದ ಗಿರಿಜಾಳನ್ನು ಕೈಹಿಡಿದ ಸ್ನೇಹಬಂಧದ ಸುಂದರ ಸಮ್ಮಿಲನವಿದು. ಸ್ನೇಹ ಬಳಗದ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಬಾಳಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿ ಕಂಡ ಗಿರಿಜಾಳ ಬದುಕಿನ ಗಾಥೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.


ಕಲ್ಯಾಣ ಜಂಕ್ಷನ್ : ದ್ಯಾಮವ್ವ ತಾನು ನೋಡಿಯೇ ಇರದಿದ್ದ ಊರಿಗೆ ಎರಡನೆಯ ಮಗ ಶಿವಪ್ಪನೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟಿದ್ದಳು. ಮಾತಿಗೆ ಮಾತು ಬೆಳೆದು ಅಣ್ಣನ ಮನೆಯಿಂದ ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಮುಂಬೈ ಸೇರಿದ್ದ ಶಿವಪ್ಪ. ಪ್ರೀತಿಸಿ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದ ಶಿವಪ್ಪ ಅಲ್ಲಿಯ ಬದುಕಿಗೆ ಒಗ್ಗಿ ಹೋಗಿದ್ದ ಆದರೆ ದ್ಯಾಮವ್ವಳಿಗೆ ಅದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಿತ್ತೇ..? ಮುಂಬೈ ಮಹಾನಗರದ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖವನ್ನು, ಒಂಟಿತನದ ತೆಕ್ಕೆಗೆ ಜಾರುವವರನ್ನು, ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ನಾವಿಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. 


ದೇವಮ್ಮಜ್ಜಿ ಮತ್ತು ಮನೆ : ದೇವಮ್ಮಜ್ಜಿ ತನ್ನ ಕನಸಿನ ಒಂದು ಮನೆಗಾಗಿ ಐದಾರು ವರ್ಷದಿಂದಲೂ ಪಂಚಾಯಿತಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಕೊಡುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದಳಾದರೂ ಅವಳಿಗೆ ಏನಾದರೂ ನೆಪ ಹೇಳಿ ಸಾಗ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದದ್ದೇ ಹೆಚ್ಚು. ಇದ್ದೊಬ್ಬ ಮೊಮ್ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂಟಿಯಾಗಿದ್ದ, ಪುಟ್ಟ ಗುಡಿಸಲಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಜ್ಜಿ ಮೊಮ್ಮಗಳು ರೇಣುಕಾಳಿಗೆ ದಿಕ್ಕು ಮಾಡುವ ಆಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರವೇನು..? ರೇಣುಕಾ ಎಡವಿದ್ದನ್ನು ದೇವಮ್ಮಜ್ಜಿ ಸರಿಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತೆ..?


ಇಲ್ಲಿನ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪರಿಸರದ ಸೊಗಸು ಹಾಗೂ ಭಾಷೆಯ ಸೊಗಡು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮೂಡಿ ಬಂದಿದೆ. ಇಂದಿನ ಜೀವನ ಶೈಲಿ, ಬದಲಾದ ದಿನಗಳು ಬದಲಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅಂತಃಕರಣದ ಜೀವಗಳು ಬದುಕುವ ಬಗೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಥೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಒರತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಥೆಯ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಅಂಶವಾಗಿ ಕಂಡಿತು. ಸರಳ ಸುಂದರ ಕಥೆಗಳು ಭಾಷಾ ಶೈಲಿ, ಸೊಗಸಾದ ನಿರೂಪಣೆಯಿಂದ ಸೊಗಸಾಗಿ ಓದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಲೇಖಕಿಯಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಚೆಂದದ ಕಥೆಗಳು ಮೂಡಿಬರಲಿ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪಯಣಕ್ಕೆ ಶುಭವಾಗಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸುವೆ.


~ವಿಭಾ ವಿಶ್ವನಾಥ್