ಶನಿವಾರ, ನವೆಂಬರ್ 21, 2026

ಪ್ರಹಸನತ್ರಯೀ (ಪುಸ್ತಕ ಯಾನ - 515)


ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ : ಪ್ರಹಸನತ್ರಯೀ

ಕೃತಿ ಪ್ರಕಾರ : ಪ್ರಹಸನಗಳು 

ಲೇಖಕರು : ಡಿ. ವಿ. ಜಿ

ಪ್ರಕಾಶಕರು : ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾಶನ

ಪ್ರಥಮ ಮುದ್ರಣ (ಕಾವ್ಯಾಲಯ) : 1975

ಪುನರ್ ಮುದ್ರಣ : 2021 

ಪುಟಗಳು : 96

ಬೆಲೆ : 100 ರೂ.


ಆಧುನಿಕ ಸರ್ವಜ್ಞ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾಗಿರುವ ಡಿ.ವಿ.ಜಿ ಯವರ ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದ ಸಾಲುಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಓದಿಕೊಂಡಿದ್ದ ನನಗೆ ಇಲ್ಲಿನ ವಿಡಂಬನೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಹೊಸದು. ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಕೃತಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಓದಿದ್ದು.


ಮುಖಪುಟ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಕರಣಗಳಿವೆ. ಆದರೆ, ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಓದುವ ನಗೆಗಡಲಿನಲ್ಲಿ ತೇಲಿಸುವಂತಹ ಹಾಸ್ಯಗಳಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರಹಸನಗಳು. ಡಿ.ವಿ.ಜಿಯವರು ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೂ ಪ್ರಹಸನಗಳಿಗೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. 


ಪ್ರಹಸನ - ಎಂದರೆ ನಗು, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ನಗು, ಅಟ್ಟಹಾಸ - ಇಂಥ ನಗುವಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಪ್ರಬಂಧ, ಇಂಥ ನಗುವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಹ ಪ್ರಬಂಧ. 


ಹಾಸ್ಯ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೇಗೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವುಳ್ಳದ್ದು ಎಂದರೆ :

ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗಿರದೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ನಗು ಬರುತ್ತದೆ. ಅದು ಹಾಸ್ಯ. 


ವಿನೋದಗಳು ನಾಟಕ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಬರಬಹುದು. ಅದು ಗೇಲಿಯಾಟವಾದರೆ ಅದು ಪ್ರಹಸನ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.


ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ 


ಜನಪಂ | ಕಮಲಂ | ಜಲಂ 


ಹೀಗೆ ಓದುವುದನ್ನು

ಜನ | ಪಂಕ | ಮಲಂ | ಜಲಂ 

ಹೀಗೆ ಓದಿದಾಗ ಬರುವ ಅರ್ಥವೇ ವಿಕಟ ಪರಿಹಾಸ.

ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಇಂತಹ ಪ್ರಹಸನಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.


ಇಲ್ಲಿ ತ್ರಯೀ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

ತ್ರಯೀ ಎಂದರೆ ವೇದ. ವೇದಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಕುರಿತದ್ದು. ಈ ಪ್ರಹಸನಗಳು ತಿಮ್ಮನನ್ನು ಕುರಿತವು. ಹೀಗೆ ಬ್ರಹ್ಮ ವಿಚಾರವನ್ನು ತಿಮ್ಮನಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದೇ ಹೇಳನ, ಹಾಸ್ಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಂದು ಇಲ್ಲಿ ತಿಮ್ಮ ಕಂಡು ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ಹೋಲಿಕೆಗಳ ರೂಪಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ರಾಜಕೀಯದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ.


ಈ ಪ್ರಹಸನಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕ ಹಲವಾರು ವ್ಯಂಗ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಅದನ್ನು ರಚಿಸಿರುವವರು ಮೂರ್ತಿ.


ಮಹಾ ಚುನಾವಣೆ : ಲಾವಣಿ ರೂಪದಂತಿರುವ, ಆಡು ಭಾಷೆಯ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಸಂದೇಶ ರೂಪದಂತೆ ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.


ಯಾವ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಮತ ನೀಡಿದರೂ ಎಲ್ಲರ ಆಶ್ವಾಸನೆಗಳು ಕೇವಲ ಮಾತಿನ ಮೂಲಕ ಎಂಬುದನ್ನು ಉಲ್ಲಾಸ ೩ ರಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ಗದ್ಯ ರೂಪವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಯಾವ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಮತ ನೀಡಿದೆ ಎಂದಾಗ 'ಕಾಮಧೇನುವಿಗೆ' ಎಂದವನಿಗೆ

ಈಗ ಎಲ್ಲವೂ ಸುಖವಾಗಿರಬೇಕಲ್ಲವಾ..? ಹಾಲು-ಹಯನು ಎಲ್ಲಿ..? ಎಂದಾಗ

'ಓಲೆ-ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ' ಎನ್ನುತ್ತಾ ಆಶ್ವಾಸನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ನೀಡಿರುವ ಸೌಕರ್ಯದ ಕುರಿತಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ಮತದಾರ.


ಮತ್ತೊಬ್ಬ 'ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಕ್ಕೆ' ಮತ ನೀಡಿದೆ ಎಂದಾಗ

ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬ ಅನ್ನ ಸಿಕ್ಕಿರಬೇಕು. ಕಾಳು-ಕಡ್ಡಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಇರಬೇಕಲ್ಲವಾ ಎಂದವರಿಗೆ

'ಅವು ಕಾಳಸಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇವೆ' ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಮೋಸವನ್ನು ಬಟಾಬಯಲು ಮಾಡುತ್ತದೆ.


'ಚಿಂತಾಮಣಿಗೆ' ಮತ ನೀಡಿದೆ ಎಂದಾಗ

ಯಾವ ಮಣಿ..? ಹಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಧನ-ಕನಕ ಸಿಕ್ಕಿರಬೇಕಲ್ಲವಾ.. ಎಲ್ಲಿದೆ..? ಎಂದಾಗ ಆತ

'ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಕೈಸೆರೆಯಾಗಿದೆ' ಎನ್ನುವ ಮಾತು ಇನ್ನೂ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ತಮ್ಮಲ್ಲಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಡವಿರುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ದುರವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ.


ಜನಜನವರಿಯ ಕಥೆಗಳಿಂತು ಸಾಗಿದವು;

ಜನಪದದ ಕರ್ಮಫಲವಿಂತು ಮಾಗಿದವು;

ದೇವಿ ಭಾರತಿ ಬಸುರ ಕಿವುಚಿಕೊಳುತಿರ್ದಳ್;

ದೇವತೆಗಳದನೆಲ್ಲ ನೋಡಿ ನಗುತಿರ್ದರ್


ಈ ಸಾಲುಗಳು ಜನರ ತರಹೇವಾರಿ ದುರವಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾ ನಂತರ ಜನಪದರ ಆರ್ಥಾತ್ ರಾಜಕೀಯದ ದಾಳಗಳ ಆಟದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ದೇಶದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ತೋರುತ್ತಲೇ.. ಭಾರತ ಮಾತೆ ಸಂಕಟಪಡುತ್ತಿರುವ ಪರಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಬೇರೆಯವರು/ ದೇವತೆಗಳು ಅದನ್ನು ಕಂಡು ಖುಷಿ ಪಡುತ್ತಿರುವ ವಿಪರ್ಯಾಸದ  ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಸಾಲುಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ವ್ಯಥೆ ತರುತ್ತವೆ.


ಗರ್ದಭ ವಿಜಯ : ಹಾಡುಗಳು, ಲಾವಣಿಗಳಂತಹ ಸಾಲುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ನಾಟಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪ್ರಹಸನವಿದು. ಸಾಕಷ್ಟು ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಹೇಳುವುದಾದರೆ,ಶೋಭನ ಪುರಿಯ ಒಂದು ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಗದಬಣ್ಣ ಹಾಗೂ ರಸಬಣ್ಣ ಸಿಕ್ಕು ತಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅಂದಹಾಗೆ, ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಗಾರ್ದಭಗಳು (ಕತ್ತೆಗಳು). 


ವೋಟಲ್ ಮೋಟರ್ ಬೆಳೆದೋಯ್ತು

ಮೋಟುಗೋಡೆಗಳು ಉರುಳೋಯ್ತು

ಹುಲ್ನೆಲವೆಲ್ಲ ಕಲ್ಲಾಯ್ತು

.

.

.

ಬಡಕಲು ಕತ್ತೆ ಬಡವಾಯ್ತು


ಮನುಷ್ಯರ ಜೀವನಶೈಲಿ ಬದಲಾದಂತೆ ಹುಲ್ಲಿನ ನೆಲ ಕಲ್ಲಾದದ್ದು, ಮೋಟು ಗೋಡೆಗಳ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಡಗಳೆದ್ದದ್ದು, ಗಲ್ಲಿಗಳು ಪೇಟೆಯಾಗಿದ್ದು, ಮಡಿವಾಳರಿಗೆ ಇವುಗಳ ಅಗತ್ಯ ಇರದೇ ಹೋದದ್ದು ಹೀಗೆ..

ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಚರ್ಚಿಸಲು ಗಾರ್ದಭ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಮಾಡಿ ಹಿರಿಯ, ಕಿರಿಯ, ನಾನಾ ಜಾತಿ, ನಾನಾ ದೇಶ, ನಾನಾ ಭಾಷೆ, ನಾನಾ ಬಣ್ಣಗಳ ಸಾವಿರಾರು ಕತ್ತೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ತಮ್ಮ ವಿವಿಧ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ನಿಯೋಗವನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಾರದರ ಸಂಭಾಷಣೆ.


 ಕಡೆಗೆ ಗಾರ್ದಭಗಳ ಸಂತಾನ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರವೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ.


ಮನುಷ್ಯರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕತ್ತೆಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನೂ ಹೀನಾಯವಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಬೇರೇನೂ ಆಗದು. ಮನುಷ್ಯರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಸಂದರ್ಭಗಳೂ ಇಲ್ಲಿವೆ.


ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಕತ್ತೆಯ ಪ್ರಹಸನವೆಂದು ನೋಡಿಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ.. ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅಬ್ಬರ, ಆಡಂಬರ ತೋರುತ್ತಾ.. ಗುಂಪುಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಾ.. ಹಠಮಾರಿತನದಿಂದ ಯಾವ ಮಟ್ಟಕ್ಕಾದರೂ ಹೋಗಿ ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಅಧಿಕಾರ ದೊರಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಣಗಾಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು, ಹಾಗೂ ಅವರ ಮೂರ್ಖತನದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅರ್ಹತೆಗೆ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಕೇವಲ ಅಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಪರಿಣಾಮ ಇಲ್ಲಿದೆ.


ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಭೋಗಯ್ಯ ಶೆಟ್ಟರು ನಾಗಯ್ಯನವರ ಕತ್ತೆಯ ಕಾಲು ಮುರಿದಿರುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ನಾಗಯ್ಯನವರ ಕತ್ತೆ ಶೆಟ್ಟರ ತೋಟಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ನಂತರ ಅವರ ಗರ್ಭಿಣಿ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಒದ್ದು ಕೆಡವಿದ್ದು. ಹತ್ತು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದವಳ ನೋವು, ಪುತ್ರ ನಷ್ಟದ ಆಕ್ರೋಶವೂ ಇಲ್ಲಿತ್ತು. 

ಹಾಗಾದರೆ ಜಡ್ಜ್ ಕೊಟ್ಟ ತೀರ್ಪಿನ ನೀವೇ ಓದಿ ನೋಡಿ.


ಜಾಕ್ ಕೇಡ್ : ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಅನ್ನು ಆರನೆಯ ಹೆನ್ರಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚರಿತ್ರೆಯ ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಆ ದೇಶದ ಮಹಾಕವಿ ಶೇಕ್ಸ್ಪಿಯರ್ ಮೂರು ಭಾಗಗಳುಳ್ಳ ಒಂದು ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಭಾಗ ಜಾನ್ ಜಾಕ್ ಕೇಡ್. ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಬದುಕಿದ್ದ ಕೇಡ್ ಎಂಬ ದೊಂಬಿ ಎದ್ದ ನಾಯಕನ ಸಾಹಸಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. 

ಕೇಡ್ ದೊಂಬಿಯೆದ್ದು ಅಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀಮಂತರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತ್ತಾ.. ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಾ ಬದುಕುತ್ತಾನಾದರೂ.. ಆತನ ಅಂತ್ಯ ಬೇರೆಯೇ ರೀತಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಆತ ಹೇಳುವ ಮಾತು

"ಯಾರಿಗೂ ಹೆದರದ ನಾನು ಸೋತೆ - ಕ್ಷಾಮಕ್ಕೆ, ಶೌರ್ಯಕ್ಕಲ್ಲ."


ಕೇಡನಿಂದೆಲ್ಲಿ? ನಾಡು ನಾಡಿನಲಿ

ಷೇಕ್ಸ್ಪಿಯರ ನಾಡಿಂದೆ ಜಾಕ್ ಕೇಡನೆಗರಿ

ದಿಕ್ಕುದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹಾರಿ ನಕ್ಕು ನಲಿಯುತಿಹಂ


ಡಿ.ವಿ.ಜಿಯವರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಈ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಏಕೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲಿನದಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗೇನಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರುವ ಸಲುವಾಗಿ.

ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಆರನೆಯ ಹೆನ್ರಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರದ ಮುಮ್ಮಡಿ ಬುಕ್ಕರಾಯರು ಹಾಗೂ ಅವರ ಮಕ್ಕಳ ಕಾಲ. ಬಹಮನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಟಗಳು ನಡೆದರೂ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯದ ಸೋಂಕು ಸೋಕದೆ, ಅವರ ನೆಮ್ಮದಿಗೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ದಂಗೆ ಏಳುವುದು ಪ್ರಜಾಧಿಕಾರಿಗಳೇ ತೀರ್ಮಾನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮುಂದೆ ಕಾಲ ಬದಲಾಯಿತು.


ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೂ ವಿದೇಶಗಳಂತೆಯೇ ಆಗುವಾಗ ಇಲ್ಲಿಯದ್ದನೇ ಬರೆಯಬಹುದಾದರೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಂಡದ್ದೇಕೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ದೋಷ-ದುರ್ಬಲತೆಗಳ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ನಾವು ಇನ್ನೊಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಕಂಡಾಗ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಕೊಂಚ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ನಮಗಿಂತ ಎಷ್ಟೋ ಉತ್ಕೃಷ್ಟರೆನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣವೊಂದು ನಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯಸ್ತರಿಗೆ ತಿಳಿದರೆ..?! ಈ ಆಲೋಚನೆಯೂ ಲೇಖಕರಲ್ಲಿದೆ.


ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಧ್ವನಿಗಳು ಉಳಿಯುವುದೂ ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಗಗಳು, ಅವರ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಉಳಿಯುವಿಕೆ, ಅಳಿಯುವಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಅದು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವಿಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.


ಎಚ್ಚರಿರಿ ನೀಂ, ಜನರೆ, ನಿಚ್ಚಮೆಚ್ಚರಿರಿ

ಎಚ್ಚರಿರಿ ನಚ್ಚಿನಲಿ, ಕೆಚ್ಚು ಹರಟೆಯಲಿ.

ಹೆಚ್ಚಿದಾ ನಚ್ಚಿಕೆಯೆ ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿಸೀತು;


ಎಂಬ ಮಾತುಗಳು ಎಷ್ಟು ಎಚ್ಚರವಿದ್ದರೂ ಸಾಲದು ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಲಿವೆ.


ಒಂದಿಷ್ಟು ಸರಳ ಓದಿನ ನಂತರ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಓದನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡವರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಹಾಸ್ಯ, ವಿಡಂಬನೆಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವವರಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಓದು ಇದು. ನನಗೆ ಇದು ಸುಲಭದ ಓದು ಎನ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ ಹಾಗೆಂದು ತೀರಾ ಕಷ್ಟವೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ವಿಭಿನ್ನ ಓದಿನ ಅನುಭವವಂತೂ ದೊರಕಿತು.


~ವಿಭಾ ವಿಶ್ವನಾಥ್

ಶುಕ್ರವಾರ, ನವೆಂಬರ್ 20, 2026

ಯವನ ಸೈರಂಧ್ರಿ (ಪುಸ್ತಕ ಯಾನ - 514)


ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ : ಯವನ ಸೈರಂಧ್ರಿ

ಕೃತಿ ಪ್ರಕಾರ : ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿ 

ಲೇಖಕರು : ಕೆರೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯ

ಪ್ರಕಾಶಕರು : ಮನೋಹರ ಗ್ರಂಥಮಾಲಾ

ಪ್ರಥಮ ಮುದ್ರಣ : 1952

ಪುಟಗಳು : 240


ಈ ಕೃತಿ ಮನೋಹರ ಗ್ರಂಥಮಾಲಯ 111ನೇ ಕೃತಿ. 1908 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ 'ಇಂದಿರಾ' ರಚಿಸಿ ಆಧ್ಯ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರೆನಿಸಿಕೊಂಡ ಕೆರೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರು ಹಲವಾರು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದರೂ.. ಮೂರು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. 'ಯದು ಮಹಾರಾಜ', 'ಔರಂಗಜೇಬ' ಮತ್ತು 'ಯವನ ಸೈರಂಧ್ರಿ'.


ಈ ಕಥೆ ಅಕಬರ ಬಾದಶಹನ ಕಾಲದ್ದು. ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವಂತೆಯೇ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವೆ. ಕಾದಂಬರಿಯ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಿಗೆ ಚಂದದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಭರ್ತೃಹರಿಯ ಸುಭಾಷಿತಗಳು ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಸೂಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವೆಡೆ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿನ ಸೂಕ್ತಿಗಳನ್ನು, ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಹಾಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. 


ಕಾದಂಬರಿ ಆರಂಭವಾಗುವುದು ಅಕಬರನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿನ ಅಪಘಾನರ ಹೆಸರೇ ಅಳಿಸಿಬಿಡಬೇಕೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ ಅಕಬರ ಪ್ರಬಲ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಬಂಗಾಲದಿಂದ ಶೀರಶಹನ ವಂಶದವರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭ. ಒಪ್ಪಂದಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಜಮೀನುದಾರರು ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ, ಅವರ ವಿರೋಧಿಗಳು ಇದರ ಲಾಭ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.


ಇಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖರು ಬೀರನಗರದ ಭೂಪೇಂದ್ರರಾಯರು ಹಾಗೂ ದೇವೀಪುರದ ನವಕುಮಾರ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಕಬರನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದದ್ದು ತೋಡರಮಲ್ಲ. 


ದೇವೀಪುರದ ಜಮೀನುದಾರನಾದ ನವಕುಮಾರನ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಬಾದಶಹನ ಆಜ್ಞೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ಬೀರನಗರದ ಭೂಪೇಂದ್ರನಾಥನು ತನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅದರ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಅವನೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ವಿಧಿಸಿದ್ದು ಏಕೆ..?


ನವಕುಮಾರನ ಪತ್ನಿ ಸುಶೀಲಾದೇವಿ. ಹೆಸರಿಗೆ ತಕ್ಕಂತಹ ಗುಣವಂತೆ. ಅವರಿಗಿದ್ದಡ್ಡು ಒಬ್ಬಳೇ ಮಗಳು ಹೇಮಲತಾ. ನವಕುಮಾರನ ತಮ್ಮನ ಮಗ ಶ್ರೀಶಚಂದ್ರನು ಇವರಲ್ಲಿಯೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು. 


ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಭೂಪೇಂದ್ರನಾಥನು ತೀರಿಕೊಂಡದ್ದರಿಂದ ಆತನ ವಾರಸುದಾರರಾಗಿದ್ದ ಇನ್ನೂ ಪುಟ್ಟ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಾದ ನರೇಂದ್ರನಾಥ ಮತ್ತು ಅವನ ತಂಗಿ ಜಗತ್ ಸುಂದರಿಯನ್ನು ಮತ್ತವರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ತೋಡರ ಮಲ್ಲನು ನವಕುಮಾರನ ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿರಿಸಿ ಎಲ್ಲದರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಆದೇಶಿಸಿದ್ದನು. ಅರೆಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ವಿಧಿಯಿಲ್ಲದೆ ನವಕುಮಾರನು ಒಪ್ಪುತ್ತಾನೆ. 


ಪೂರ್ವಜರಿಂದಲೂ ಬೀರನಗರದ ದೇವಿಪುರದ ಮನೆತನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಅಷ್ಟು ಸರಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಸುಶೀಲಾದೇವಿ ಬೀರನಗರದ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳೇ.. ಎರಡು ಊರುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳಿದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಕೂಡಿದ್ದು ಕಡಿಮೆ. ವೈರಿಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲದರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಎಷ್ಟು ಸರಿಯಾಯ್ತು..?


ಯಾವ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿಯೂ ಭೇದ ಮಾಡದೆ ನಾಲ್ವರನ್ನೂ ತನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಕ್ಕಳೆಂಬಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡಳು. ತನ್ನ ಮಗಳು ಹೇಮಲತಾಳನ್ನು ನರೇಂದ್ರನಿಗೂ.. ಅವನ ತಂಗಿ ಜಗತ್ಸುಂದರಿಯನ್ನು ಶ್ರೀಶಚಂದ್ರನಿಗೆ ತಂದುಕೊಂಡು ತನ್ನ ಸೊಸೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಕನಸು ಕಂಡು ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಅದೇ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿತ್ತು. ಎಲ್ಲರೂ ಸದ್ಗುಣ ಸಂಪನ್ನರೇ.. ಹುಡುಗರು ಚರ್ಚೆಗಳು, ಕಾವ್ಯ, ಶೌರ್ಯ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಪಾಠಿಗಳಂತೆ ಬೆರೆತರು. ನಾಲ್ವರೂ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಂದ ಇದ್ದರೂ ಎಂದಿಗೂ ಎಲ್ಲೇ ಮೀರಿದವರಲ್ಲ. ಬಾಲಲೀಲೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಯೌವ್ವನದವರೆಗೂ ಬಹಳ ರಸವತ್ತಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಲೇಖಕರು.


ನವಕುಮಾರನ ಕೈಕೆಳಗೆ ಗೋಕುಲದಾಸನೆಂಬ ಗುಮಾಸ್ತನಿದ್ದ. ಆತ ಕಪಟಿ, ವಂಚಕ, ಗೋಮುಖ ವ್ಯಾಘ್ರನಂತಿದ್ದವನು. ತನಗೆ ಸಮಯ ಸಿಕ್ಕಾಗಲೆಲ್ಲ ನವಕುಮಾರನ ಕಿವಿಗೆ ಇಲ್ಲಸಲ್ಲದ್ದು ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದನು. ನವಕುಮಾರನಿಗೆ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದರಿಂದ ಅವನ ಮಗಳು ಹೇಮಲತಳನ್ನು ತನ್ನ ಮಗ ಘನಶ್ಯಾಮನಿಗೆ ತಂದುಕೊಂಡು ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದುರಾಸೆಯಲ್ಲಿದ್ದವನು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಶ್ರೀಶನನ್ನು ಹಾಗೂ ನಂತರದಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರನನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು. ಅವನು ಅದರಲ್ಲಿ ಸಫಲನೂ ಆದನು. ಅದು ಹೇಗೆ..? ಹಾಗೆಂದು ಕೆಡುಕಿಗೆ ಗೆಲುವು ಎಂಬರ್ಥವಲ್ಲ. ಆದರೆ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಗೆಲುವು ಸಿಕ್ಕಿದಂತೂ ಹೌದು.


ಗೋಕುಲದಾಸನ ಕಪಟ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ನವಕುಮಾರನಿಗೆ ಯಾರ ಬುದ್ಧಿವಾದವೂ ರುಚಿಸಲಿಲ್ಲ. ಇಬ್ಬರೂ ಗಂಡುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಕೊಡಿಸದೆ ಕೈಬಿಟ್ಟನಾದರೂ ಅಷ್ಟರಲ್ಲಾಗಲೇ ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ವಿದ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದು, ಅಭ್ಯಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪರಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಮೆಚ್ಚುವಂಥದ್ದು.


ತೋಡರಮಲ್ಲನ ಮರಣವಾಗಿ ಅವನ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಈಗ ಮಾನಸಿಂಹ ಬಂದಿದ್ದ. ವಸಂತೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ರಂಗಪಂಚಮಿಯ ಆಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾದು ಕುಳಿತಿದ್ದವನಂತೆ ನವಕುಮಾರ ದೇವೀಪುರದ ಆಸ್ತಿಯ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡ. ನರೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಶರಿಗೆ ಮಾನಸಿಹನ ಅಭಯಹಸ್ತ ದೊರೆಯಿತು. ಮುಂದೆ ನವಕುಮಾರನ ಆಶ್ರಯ ತಪ್ಪಿದಾಗ ಇದರ ಉಪಯೋಗ ಪಡೆದರು.


ಮಾನಸಿಂಹನ ಪತ್ನಿ ಅಂಬರದ ರಾಣಿ ಹಾಗು ಆತನ ಮಗಳು ತಾರಾದೇವಿ ಬಂದಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಾರಾದೇವಿಗೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ.. ಅವಳ ಭಾಷೆ ಕಲಿತಿದ್ದ ಹೇಮಲತಾ ಜೊತೆಯಾದಳು. ಮುಂದೆ ಆ ಸ್ನೇಹ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. 


ನವಕುಮಾರನ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿ ಮನೆಬಿಟ್ಟ ಶ್ರೀಶನಿಗೆ ರಾಜಮಹಲಿನ ಆಶ್ರಯ ದೊರೆತು ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಅಧಿಕಾರ ದೊರೆಯಿತು. 


ಗೋಕುಲದಾಸನ ಕುಟಿಲೋಪಾಯದಿಂದ ನರೇಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಸುಳ್ಳು ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಿ ಪತ್ರ ಬರೆಯಲಾಯಿತು. ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರೋಪವಾದ್ದರಿಂದ ಮಾನಸಿಂಹನಿಗೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇರಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಅದು ಅಕಬರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಯಿತು. ಆದರೆ, ನರೇಂದ್ರನಿಗೆ ಪೌಜುದಾರನಾಗುವ ಯೋಗ ಸಿಕ್ಕಿತು.

 

ಎರಡು ಜೋಡಿಗಳ ಪ್ರೇಮವಿಯೋಗವೂ ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿದೆ.  ಮುಂದೆ ಶ್ರೀಶನಿಗೆ ತನ್ನ ತಂಗಿ ಜಗತ್ ಸುಂದರಿಯನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಸಿ ಮೂವರೂ ಸುಖವಾಗಿ ಇರುತ್ತಾರೆನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. 


ಅಮೀರಖಾನ ಪಠಾಣ ಬಂಡೆದ್ದುದರಿಂದ ಮಾನಸಿಂಹನ ಜೊತೆ ನರೇಂದ್ರ ಅಗ್ರಾಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾದ ಸಂದರ್ಭ. ತಾರಾದೇವಿಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಿಂದ ಆತ ಹೋಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಕಾಣಲು ಹೇಮಲತಾ ಬಂದರೂ ಅವಳಿಗೆ ನರೇಂದ್ರ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಂದೆ ಹೇಮಲತಾಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಏನಿತ್ತು ..?


ನರೇಂದ್ರ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿ ಜಯಿಸಿ ನರೂ ಗಂಭೀರ ಗಾಯಗಳಾದ್ದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಮಾನಸಿಂಹನ ದೆಸೆಯಿಂದ ಅಂಬರದ ಬಾದಶಾಹಿಣಿಯ ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಆತನ ಸೇವೆಗೆ ಬರುವ ಯವನ ಸುಂದರಿ ಜುಲೇಕಾ. ಮುಂದೆ ರಾಜನಿಂದ ಬಹದ್ದೂರ್ ಎನ್ನುವ ಪಟ್ಟ ಸಿಗುವುದು ನರೇಂದ್ರನ ಶೌರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ಉಡುಗೊರೆ.


ಜುಲೇಕಾಳ ಜೊತೆಗಿನ ಮಾತುಕತೆ, ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕ ನಡವಳಿಕೆ, ಆಗಾಗ ಬಣಚೇಷ್ಠೆಯ ಮಾತುಗಳು ಇದರಾಚೆಗೆ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸಾಹಸಕಾರ್ಯವೊಂದನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿ ಬರುವ ಸಂದರ್ಭ ಬರುತ್ತದೆ.


ಈಗ ಕಾದಂಬರಿಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಮುಖ್ಯಘಟ್ಟ. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ದ್ರೌಪದಿ ಸೈರಂಧ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಕೀಚಕನಿಂದ ತೊಂದರೆಗಳಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಭೀಮಸೇನ ಮಾರುವೇಷದಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಅವನ ವಧೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಸಂಗವಿದೆಯಲ್ಲವೇ

ಅಂತಹದ್ದೇ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾದ ಪ್ರಸಂಗ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾರದ್ದೂ ವಧೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ತೇಜೋವಧೆಯಂತೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಾಯುವ ನರೇಂದ್ರನ ಗುಣವೇ ಆತನಿಗೆ ಸಹಾಯಕವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಶಿಕ್ಷೆಯೂ ಆಗುತ್ತದೆ. 


ಅಕಬರ ಬಾದಶಹನ ಅಂತಪುರದ ಪ್ರಸಂಗಗಳು, ಆತನ ದರ್ಬಾರು, ಕಾರ್ಯಭಾರ ಹೇಗಿತ್ತು..? ಆತನ ಮಗ ಸಲೀಮನ ನಡೆ ಏನಿತ್ತು..? ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ನರೇಂದ್ರ ಕಾಪಾಡಿದ್ದು ಯಾರನ್ನು ಓದಿ ನೋಡಿ.


ಪೃಥ್ವಿರಾಜ ಹಾಗೂ ನರೇಂದ್ರ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಆಗ್ರಾದಿಂದ ಹೊರಗಿಡುವ ಪ್ರಸಂಗಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ ಕಾರಣವೇನು..? ಸ್ವಲ್ಪ ಯಾಮಾರಿದ್ದರೂ ನರೇಂದ್ರ ಕುತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಎನ್ನುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದವರು ಯಾರು..? ಪೃಥ್ವಿರಾಜ ತಾನು ಅಕಬರನಿಗಾಗಿಯೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಆಡಳಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಾತುಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದು ಹೇಗೆ..?


ಗೋಕುಲದಾಸನ ದುರ್ನಡತೆಗಳು ಬಯಲಾಗಿ ಆತ ನವಕುಮಾರನಿಗೆ ಮೋಸ ಸಾಕಷ್ಟು ದೋಚಿಕೊಂಡು ಹೋದಾಗ ನವಕುಮಾರನಿಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಬಂದರೂ.. ಶ್ರೀಶನ ಎದುರಲ್ಲಿ ತಗ್ಗಲು ಸಿದ್ಧವಿರಲಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಈಗ ದೇವೀಪುರ ಹಾಗೂ ಬೀರನಗರಗಳ ಜಮೀನುದಾರಿಕೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಶ್ರೀಶನ ಹೆಗಲೇರುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ನವಕುಮಾರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ಬಗೆ ಹೇಗೆ..? ನರೇಂದ್ರ ಮನೆ ಬಿಡುವ ಮುಂಚೆ ನವಕುಮಾರನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದ ಭವಿಷ್ಯ ನಿಜವಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಮಗಳು ಹೇಮಲತಾಳನ್ನು ನರೇಂದ್ರನಿಗೆ ಕೊಡಲಾರೆ ಎನ್ನುವ ನವಕುಮಾರ ಬದಲಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು..? ಜುಲೇಕಾ ನರೇಂದ್ರನ ವಿವಾಹದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತಳಿರುವುದು ಕಾದಂಬರಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಅಚ್ಚರಿ. ಆ ಯವನ ಸುಂದರಿ ಯಾರು..? ಯವನ ಸೈರಂಧ್ರಿಯ ಪ್ರಸಂಗದ ಸೂತ್ರಧಾರಿಯೇ ಇವಳಾ ಓದಿ ನೋಡಿ.


ಕಾದಂಬರಿ ಸುಖಾಂತ್ಯವೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ಸಾಕಷ್ಟು ತಿರುವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸೊಗಸಾದ ನಿರೂಪಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮುದ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿ ಎಂದು ಓದಲು ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ ನೋಡುವವರು ಸಹ ಓದಬಹುದಾದದಂತಹ ರಸವತ್ತಾದ ಕಾದಂಬರಿ ಇದು. ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಚಾರಗಳು ಮಿಳಿತವಾಗಿದ್ದರೂ.. ಹೆಚ್ಚಿನಂಶ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂಶಗಳೊಡನೆ ಸಾಗುತ್ತಾ ಮನೋರಂಜನೆಗೂ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿರುವುದು ಕಾದಂಬರಿಯ ಓದನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಪ್ತವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.


ವಿವಿದ ರೀತಿಯ ಹಬ್ಬಗಳು, ಆಚರಣೆಗಳು, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ರೀತಿ-ನೀತಿ, ನಡೆಗಳು ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ನಾವಿಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಮುದ್ದಿಗಿಂತಲೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ಸಂಗೀತ ಹಾಗೂ ಓದಿಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಿರುವುದು ವಿಶೇಷವೆನಿಸಿತು. ಲೇಖಕರು ವಾಕ್ಯರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರುವ ಉಪಮೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸೊಗಸಾದ ಶೈಲಿ ಬಹಳವೇ ಹಿಡಿಸಿತು. ಇವರ ಬೇರೆ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಓದಬೇಕಿದೆ. ಓದದೇ ಇದ್ದವರು ತಪ್ಪದೇ ಓದಿ ನೋಡಿ. ಒಂದೊಳ್ಳೆ ಕೃತಿಯ ರಸಮಯ ಓದು ಬಹಳ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು.


~ ವಿಭಾ ವಿಶ್ವನಾಥ್

ಗುರುವಾರ, ನವೆಂಬರ್ 19, 2026

ಯುವಜನರ ಸಮಸ್ಯಾತ್ಮಕ ಮಾತು-ವರ್ತನೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವೇನು? (ಪುಸ್ತಕ ಯಾನ - 513)


ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ : ಯುವಜನರ ಸಮಸ್ಯಾತ್ಮಕ ಮಾತು-ವರ್ತನೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವೇನು?

ಕೃತಿ ಪ್ರಕಾರ : ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಆಪ್ತ ಸಮಾಲೋಚನೆ

ಲೇಖಕರು : ಡಾ|| ಸಿ. ಆರ್. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್

ಪ್ರಕಾಶಕರು : ನವಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಕಾಶನ 

ಪ್ರಥಮ ಮುದ್ರಣ : 2018

ಮೂರನೇ ಮುದ್ರಣ : 2025 (ನನ್ನ ಓದಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು)

ಪುಟಗಳು : 104

ಬೆಲೆ : 110 ರೂ. 


2018 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10ರ ವಿಶ್ವ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ದಿನದ ಘೋಷ ವಾಕ್ಯ

"ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ

ಯುವಜನರ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ"

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಡಾ|| ಸಿ. ಆರ್. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರು ಬರೆದಿರುವ ಕೃತಿ ಇದು. 


15 ರಿಂದ 20ರ ಹರೆಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಸೆ-ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು, ಆಲೋಚನೆಗಳು, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎಲ್ಲವೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೂಪ ಪಡೆದು ಗಟ್ಟಿಯಾಗುವ ಅವಧಿ. ಬಾಲ್ಯದ ಮುಗ್ಧತೆ ಕರಗಿ ಪ್ರೌಢತೆಗೆ ಕಾಲಿಡುವ ಸಮಯವದು. ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಮಾಜ ಎಲ್ಲವೂ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿಕಸನದ ಹಾದಿಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು. ಯುವಜನರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ-ವರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಹಜತೆ, ಏರುಪೇರು ಕಂಡಾಗ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅಹಿತವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿ ಸವಾಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ, ವಿಕೃತವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಆ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು ಕುಟುಂಬದ, ಸುತ್ತಲಿನವರ ಆದ್ಯತೆಯೂ ಹೌದು. ಕರ್ತವ್ಯವೂ ಹೌದು. 


ಈಗಿನ ದಿನಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಜೆನ್-ಜಿ ಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿರುವಂತೆ ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೂ ಯುವಜನತೆ ಒಂದಿಲ್ಲೊಂದು ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. 


ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬುದ್ಧಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿದ್ದರೂ.. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿಯುವುದು, ಕಲಿಯಬಾರದ್ದರ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ತಳೆಯುವುದು, ಸುಳ್ಳು-ಮೋಸ-ವಂಚನೆಗಳ ಹಾದಿ ಹಿಡಿಯುವುದು, ಗುರು-ಹಿರಿಯರ ಮಾತು, ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು, ಭಾವೋದ್ವೇಗಗಳಿಗೆ, ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಗೆ ಬೇಗ ಒಳಗಾಗುವುದು, ವಿವಾಹಪೂರ್ವ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕಗಳು, ಧೂಮಪಾನ, ಮದ್ಯಪಾನ, ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ಸೇವನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಹಾಗೂ ಅಪರಾಧ ಪ್ರವೃತ್ತಿ.. ಇವು ಕೆಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಷ್ಟೇ.. 


ಯುವಜನತೆಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಬೇಕಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ಪರಿಸರವೇ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿದೆಯಾ ಎಂದೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅನ್ನಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. 


ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಲಾಲನೆ-ಪಾಲನೆ, ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿನ ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಅವರನ್ನು ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜಮುಖಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎನ್ನುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವೊಂದಿಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳು, ಯುವಜನರ ಸಮಸ್ಯಾತ್ಮಕ ವರ್ತನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇರಕ ಅಂಶಗಳು, ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಗಳು ಜೊತೆಗೆ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯಾತ್ಮಕ ಮಾತು-ವರ್ತನೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವೇನೆಂಬುದನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.


ಒಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಹುಡುಗಿ ಅಕ್ಕನ ಬಾಣಂತನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ್ಕೆಂದು ಹೋದವಳು ಆಕೆಯ ಪತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಬಂಧವಿರಿಸಿಕೊಂಡು ವಿವಾಹದವರೆಗೂ ಹೋಗಿದ್ದು..

ಡ್ರಗ್ಸ್ ಗೆ ದಾಸನಾದ ಹುಡುಗ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡು ಬದಲಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವುದು..

ಪರೀಕ್ಷಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಓದಲು ಒಂದೆರಡು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬುದ್ಧಿಮಾತು ಹೇಳಿದರೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು...

ತೀರಾ ಮಂಕಾಗಿ ಒಂದೆಡೆ ಕುಳಿತು ಬಿಡುವುದು... 

ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ವಿಪರೀತ ಮಾತನಾಡುವ ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳು ಅತಿ ಲವಲವಿಕೆ, ಜೀವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಬದುಕಿದರೆ ನಂತರದ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ತೀರಾ ಡಿಪ್ರೆಶನ್ ಗೆ ಹೋದಂತೆ ಎರಡು ವಿಪರೀತದ ನಡೆಗಳು..

ವಿಪರೀತ ಓಸಿಡಿ

ಯಾರೋ ಅದೃಶ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ತನ್ನೊಡನೆ ಇರುವಂತೆ, ಅವರೊಡನೆ ನಿರಂತರ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರುವುದು...

 ಹೀಗೆ 20 ರೀತಿಯ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಹೇಳಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರಕರಣಗಳಂತೂ ತೀರಾ ಕಳವಳ ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ.


ಇವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇರಕ ಅಂಶಗಳು ಯಾವುದಿರಬಹುದು ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ :

ಮೊದಲಿಗೆ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳು : ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳ ನಡೆ, ಲಾಲನೆ-ಪಾಲನೆ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆ, ತಪ್ಪುಗಳು, ಮಕ್ಕಳೊಡನೆ ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ ಏರುಪೇರು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಕೊಡದಿರುವುದು ಅಥವಾ ಅತಿ ಶಿಸ್ತು, ದುಶ್ಚಟಗಳ ದಾಸರಾಗಿರುವುದು ಇಲ್ಲವೇ ಸಿಂಗಲ್ ಪೇರೆಂಟ್ ಹೀಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರೇರಕ ಅಂಶಗಳು ಸಿಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತವೆ. 


ಇನ್ನು ಶಾಲೆ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಕರ ವಿಚಾರವನ್ನು ನೋಡುವುದಾದರೆ ಮನೆಯವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಐದಾರು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸಹಪಾಠಿ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಕರ ಜೊತೆಗಿರುವ ಮಕ್ಕಳು ಅಲ್ಲಿಯ ವಾತಾವರಣದಿಂದಲೂ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕೊರತೆ ಇದ್ದಾಗ, ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಪಾತವಿದ್ದಾಗ, ಕೆಟ್ಟ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೆಂದು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಲ್ಲಿವೆ.


ಇನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಹವ್ಯಾಸ, ಮನರಂಜನೆಯ ಮಾರ್ಗಗಳು ಯಾವುವು..? ಸರಿ-ತಪ್ಪು, ನ್ಯಾಯ-ಅನ್ಯಾಯಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಸೋಲುವುದು, ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಕುರಿತ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ, ಹತೋಟಿ ಇಲ್ಲದೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುವ ದೃಶ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು, ಮೊಬೈಲ್ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಹಲವು ಬಾರಿ ಮನೋವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಬದಲು ಮನೋವಿಕೃತಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುವುದು ವಿಪರ್ಯಾಸವೆನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. 


"ಸಾಮಾಜಿಕ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ಅನಾದಿಕಾಲದಿಂದಲೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ. ಕೌರವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚು!" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕಟುವಾದರೂ ಸತ್ಯವಲ್ಲವಾ..!?

ಯುವಜನತೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಐಕಾನ್ ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಾರೆ.


ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯರು, ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮನೋವೈದ್ಯರಷ್ಟೇ ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ಮಗುವಿಗೆ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ಸಿಗದೇ ಅಥವಾ ಗರ್ಭಪಾತಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಅತ್ಯಲ್ಪ, ಅಲ್ಪ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮೆದುಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಮುಂದೆ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಇಲ್ಲದ, ಅತಿ ಚಂಚಲತೆ, ಹಠಮಾರಿತನ, ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತನ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಗುರುತಿಸಿ ತಕ್ಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಬೇಕು. 


ಇನ್ನು ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದಾದರೆ..


ಮಂಕುತನ, ಸಂಶಯ ಪೀಡಿತ, ಭ್ರಮಾಧೀನ ಹಾಗೂ ವಿಪರೀತದ ನಡೆವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ತೋರುವಾಗ ಅದು ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೀನಿಯಾ ಸಹ ಆಗಿರಬಹುದು.


ಅತಿ ಸಂತೋಷ ಅಥವಾ ಕೋಪ, ಅತಿ ಚಟುವಟಿಕೆ, ಬೈಪೋಲಾರ್ ಅಫೆಕ್ಟಿವ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ ಆಗಿರಬಹುದು. 


ಆತಂಕ, ಗೀಳು ಅಥವಾ ಈಗಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಖಿನ್ನತೆಯಂತಹ ಕಾರಣಗಳೂ ಇರಬಹುದು.


ಅನೋರೆಕ್ಸಿಯಾ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ತಾನು ದಪ್ಪಗಿದ್ದೇನೆ ಸಣ್ಣದಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಆತಂಕದಿಂದ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದರೂ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಲು ಒಪ್ಪದಷ್ಟು ಆಹಾರವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋಗುವುದು.. ಬಲವಂತವಾಗಿ ತಿನ್ನಿಸಿದರೆ ವಾಂತಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ 'ಬುಲೀಮಿಯಾ' ದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ. 


ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಒತ್ತಡ, ಭಯ, ಕಲಿಕಾ ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ.. ಆತಂಕಕ್ಕೊಳಗಾಗುವುದು, ಏಕಾಗ್ರತೆಯ ಕೊರತೆ, ತಲೆನೋವಿನ ಸಮಸ್ಯೆ, ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಗಳು ಹೀಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬಹುದು.


ಪ್ರೀತಿ-ಪ್ರೇಮ, ಲವ್ ಅಫೇರ್ ಗಳು, ಲೈಂಗಿಕ ವರ್ತನೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ವಿವಾಹಪೂರ್ವ ಲೈಂಗಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ವಿಕೃತ ಆಸೆಗಳ ನಾನಾರೂಪಗಳು ಭಾವಿಸುವ ಪರಿ ಹಾಗೂ ಅದರ ವಿಷಮ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವ ಯುವಜನರನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತೋರಿದ್ದಾರೆ.


ಇಂತಹ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.


ಇದಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಮಸ್ಯಾತ್ಮಕ ವರ್ತನೆ ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡುತ್ತೇವೆ ಎನ್ನುವ ಭಾವ ಬೇಡ ಹಾಗೂ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವವರನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು. ಯುವಜನರು ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊಡುವುದರಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹಠಮಾರಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ. ಕೋಪ, ದ್ವೇಷ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬದಲಾಗಿ ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಬೇಕಿದೆ ಎನ್ನುವ ಮಾತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎನ್ನಿಸಿತು.


ಮನೋವೈದ್ಯರು, ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ಆಪ್ತ ಸಮಾಲೋಚಕರ ನೆರವು ಪಡೆಯುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಹಿಂಜರಿಯುವುದಂತೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಔಷಧಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಮನೋವೈದ್ಯರೇ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಅವರು ಬದ್ಧರಾಗಿರಬೇಕಷ್ಟೇ..


ಕಾಗ್ನಿಟಿವ್ ಬಿಹೇವಿಯರ್ ಥೆರಪಿ : ಅರಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿ, ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತರುವ ತರಬೇತಿಯಿದು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ವರ್ತನ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಂದರೆ ಬಿಹೇವಿಯರ್ ಥೆರಪಿಯ ಕುರಿತಾಗಿಯೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.


ಇಲ್ಲಿನ ಎಷ್ಟೋ ವಿಚಾರಗಳು ನನಗೆ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳು. ಹಾಗೆಂದು ಇಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಯುವಜನರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ತಾಳ್ಮೆಯೂ ಬೇಕಿದೆ. 


ಇಂದಿನ ಯುವಜನತೆ ಹೇಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುವವರು ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆಂದರೆ.. ಲೇಖಕರು ಆ ಕುರಿತು ಹೇಳಿರುವ ಮಾತು ಸಾಕಷ್ಟು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ.

"ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸುರಿದ ನೀರು ಕಾಲ ಬುಡಕ್ಕೆ ಬರುವುದೆಂಬಂತೆ ಇಂದಿನ ಯುವ ಜನತೆಯನ್ನು ತೆಗಳುವ ಪೋಷಕರು, ಅಧ್ಯಾಪಕರು ಹಿತೈಷಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮರೆಯುತ್ತಾರೆ."


ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳು, ಶಿಕ್ಷಕರು ಹಾಗೂ ಹಿತೈಷಿಗಳು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಓದಬೇಕಾದ ಕೃತಿ ಇದು. ಪುಟ್ಟ ಪುಸ್ತಕ ವಾದರೂ.. ಹಿರಿದರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತದೆ. 


ಪ್ರೇರಕ ಅಂಶಗಳು, ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಗಳು ಹಾಗೂ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಓದಿದ ನಂತರ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಓದಿದಲ್ಲಿ.. ಓದುಗರು ಸಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿ ಇಂತಹದಕ್ಕೆ ಇಂತಹ ಪರಿಹಾರ ಎಂದು ಹೇಳುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಇದೆ ಇಲ್ಲಿ. ಮೊದಲಿಗೆ ಕೇವಲ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದಿತ್ತಲ್ಲವೇ ಎಂದುಕೊಂಡೆನಾದರೂ ಲೇಖಕರ ಆಶಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿದೆ ಎನ್ನಿಸಿತು. ಈ ಕೃತಿ ಅಥವಾ ಇಂತಹ ಕೃತಿಯನ್ನು ಓದಿ ಒಬ್ಬರಾದರೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಾರೆ.. ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ ಆಲೋಚಿಸುವ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ. ಅಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಯೇ ಈ ಹಾಗೂ ಈ ರೀತಿಯ ಕೃತಿಗಳೆಲ್ಲದರ ಗೆಲುವು ಎನ್ನಿಸಿತು. 


~ವಿಭಾ ವಿಶ್ವನಾಥ್

ಬುಧವಾರ, ನವೆಂಬರ್ 18, 2026

ಹೂವಿನ ತೋಟ (ಪುಸ್ತಕ ಯಾನ - 512)


ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ : ಹೂವಿನ ತೋಟ

ಕೃತಿ ಪ್ರಕಾರ : ಕಾದಂಬರಿ

ಲೇಖಕರು : ಐ.ವಿ.ಎಸ್ ಅಚ್ಯುತವಲ್ಲಿ, ಡಾ|| ರಾಜಕುಮಾರಿ

ಅನುವಾದಕರು : ವಂಶಿ

ಪ್ರಕಾಶಕರು : ಪ್ರಕಾಶ ಸಾಹಿತ್ಯ

ಪ್ರಥಮ ಮುದ್ರಣ : 1986

ಪುಟಗಳು : 154


Mallela vela ಎಂಬ ಮೂಲ ತೆಲುಗು ಕಾದಂಬರಿಯ ಸೊಗಸಾದ ರೂಪವನ್ನು ಅನುವಾದ ಎನಿಸದೆಯೇ ಸೊಗಸಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ವಂಶಿಯವರು. 


ಕಾದಂಬರಿ ಶುರುವಾಗುವುದು ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಅಬಾರ್ಷನ್ ಆಗಿದ್ದ ಇನ್ನೂ ಹದಿನಾರು ವರ್ಷವೂ ತುಂಬದ ಹುಡುಗಿ ಪದ್ಮ ಡಾಕ್ಟ್ರೇ ನೀವು ಕಥೆ ಬರೀತೀರಾ ಅಲ್ವಾ ಎನ್ನುತ್ತಾ ತನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನು ಡಾಕ್ಟರ್ ರಾಜೇಶ್ವರಿಗೆ ಹೇಳುವ ಜೀವನಗಾಥೆಯಿಂದ. 


ಅವಿವಾಹಿತೆ, ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಅಬಾರ್ಷನ್ ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಆಗಿ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಚಕಾರ ಬಂದು, ಜೀವಚ್ಛವದಂತಾಗಿದ್ದವಳನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಲು ಬೇರಾರೂ ಒಪ್ಪದಿದ್ದಾಗ ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿದ್ದಳು. ಬೇರೆಯವರಂತೆ ಚುಚ್ಚಿ ಮಾತನಾಡದೆ ಪದ್ಮಳಿಗೆ ಆಪ್ತಭಾವ ಮೂಡಿಸಿದ್ದಳು. 


ಪ್ರೇಮ, ಪವಿತ್ರತೆ, ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರುಷ ಸಂಗಮ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಹಜವೆಂದು ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದರೂ.. ಆಗಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಹಜವಾದ ವಿಷಯವೂ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಮನೆಯವರಿಗೆ ಅವಮಾನ ಹಾಗೂ ಗೌರವವನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡಿತ್ತು. ಯಾವುದೋ ಕ್ಷಣಿಕ ದೌರ್ಬಲ್ಯಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾದ ಪದ್ಮಳ ಬಾಳು ನರಕವಾಗಿತ್ತು.


ಮರ್ಯಾದೆಯ ಮುಸುಕಿನಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಕಥೆ ಮರೆಯಾಗಬಾರದು. ತನ್ನ ಈ ಬದುಕು ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಪಾಠವಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬದುಕನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದ್ದಳು ಪದ್ಮ. 


ಊರಿನ ಗೌರವಸ್ಥ ಕುಟುಂಬ. ನೂರಾರು ಎಕರೆ ಭೂಮಿಗೆ ಒಡೆಯರಾದ ಸದ್ಗೃಹಸ್ಥ ಕುಟುಂಬ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರದು. ಅವರ ಪತ್ನಿ ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮ. ಮನೆಯ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿದ್ದವು. ಕೂಡು ಕುಟುಂಬ ಹಾಗೂ ಮನೆತುಂಬ ಜನರಿಂದ ನಿತ್ಯ ಕಲ್ಯಾಣವೆನ್ನುವಂತಿದ್ದ ಪರಿಸರ. 


ಹಿರಿಯ ಮಗ ಶ್ರೀಪತಿ ಮತ್ತು ಶ್ಯಾಮಲ. ಮದುವೆಯಾಗಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷವಾದರೂ ಮಕ್ಕಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. 

ಪದ್ಮ ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮನಿಗೆ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಹಾಸಿಗೆ ಬಿಟ್ಟೆದ್ದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಹುಟ್ಟಿದ್ದ ಪದ್ಮ ಬಿದ್ದದ್ದು ಶ್ಯಾಮಲೆಯ ಮಡಿಲಿಗೆ. ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಪದ್ಮ ತಮ್ಮ ಮಗುವೆ ಎಂಬಂತೆ ಜೋಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಶ್ರೀಪತಿ ಮತ್ತು ಶ್ಯಾಮಲಾ. ತಮಗೆ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತಿ ಪದ್ಮಳನ್ನೇ ಮಗಳೆಂದು ಕೊಂಡಿದ್ದರು. 

ಪದ್ಮಳಿಗೆ ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮನ ಬಗ್ಗೆ ಸಲುಗೆ ಕಡಿಮೆ. ಶ್ಯಾಮಲಳನ್ನು ಅತ್ತಿಗೆಯಂತಲ್ಲದೆ ಅಮ್ಮನಂತೆ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. 


ಎರಡನೇ ಮಗ ಶ್ರೀಧರ ಮತ್ತು ಅವನ ಪತ್ನಿ ಜಾನಕಿ. ಉಳ್ಳವರ ಮನೆಯಿಂದ ಬಂದವಳೇ ಆಗಿದ್ದ ಜಾನಕಿ ಇಲ್ಲಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತದು ಕಡಿಮೆಯೇ.. ಮಗುವನ್ನು ತನ್ನ ಅಮ್ಮನ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಳು. ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮನವರು ಸೊಸೆಯ ನಡೆಗೆ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಮಾಡಲು ಹಿಂದೆಗೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. 


ಸೀತೆ, ವಿಮಲ, ಕಮಲ ಉಳಿದ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು. ಮೂರನೇ ಮಗ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್. ಮತ್ತಿಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಶ್ರೀಹರಿ, ಶ್ರೀನಾಥ್. ಪದ್ಮ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಕಿರಿಯವಳು. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲೇನಾ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ ಆಗೀಗ ಬಂದು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. 


ಆ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಐದನೇ ತರಗತಿವರೆಗೂ ಮಾತ್ರ ಶಾಲೆಗೆ ಕಲಿಯುವ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು. ಅದಾದ ನಂತರ ಪದ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತಾಳೆ. ಪಕ್ಕದ ಮನೆಗೂ ಹೋಗುವ ಅವಕಾಶವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಗೆಳತಿಯ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವ ಸಲುಗೆಯೂ ಅಮ್ಮನಿಂದ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೇ ವಿವಾಹವಾದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದವರನ್ನು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ, ಹೊರಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಅಭ್ಯಾಸವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.


ಶ್ಯಾಮಲಳ ಆಸರೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಬೆಳೆಯುವ ಪದ್ಮಳಿಗೆ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಕುತೂಹಲ ಹೆಚ್ಚು. ಆಚೀಚೆ ಮನೆಯವರ, ಅಕ್ಕ, ಅತ್ತಿಗೆಯರ ಸಾಂಸಾರಿಕ ಬದುಕನ್ನು ಕಂಡು ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿತ್ತು.. ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಓದಿ ಕಾಲಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭವಿದುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿನ ಮಧುರ ಭಾವಗಳು ಅವಳ ಮನಸ್ಸಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚೊತ್ತಿದಂತೆ ಮೂಡಿತ್ತು. ಪದ್ಮಳ ಬದುಕಲ್ಲಿ ಮಧುರವಾದ ಭಾವಗಳು ಮೂರುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯವದು. ಹೆಚ್ಚು ಚಟುವಟಿಕೆ, ಲವಲವಿಕೆ, ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದ ಪದ್ಮ ಗೆಳತಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಪ್ರೇಮದ ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೂ ಕಿವಿಯಾಗಿದ್ದಳು. 


ಆಗಷ್ಟೇ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದ ಮೂರನೇ ಅಣ್ಣ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀದೇವಿಯರ ದಾಂಪತ್ಯ. ಗೆಳತಿಯಂತೆಯೇ ಆದ ಶ್ರೀದೇವಿ ಮುಗ್ಧತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಪದ್ಮಳೊಡನೆ ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಾತುಗಳು, ಅಕ್ಕಂದಿರ ಬದುಕು ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರಭಾವಿಸಿದವೇನೋ ಎನ್ನುವಂತೆ ಬದುಕಿನ ದುರ್ಬಲ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಲು ಜಾರಿದ್ದಳು. 


ಆ ಸಂದರ್ಭ ಯಾವುದು ಹಾಗೂ ಆತ ಯಾರು..? ಓದಿ ನೋಡಿ. 


ಕಾಲಘಟ್ಟ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ತೀರಾ ವಯಸ್ಸಿನ ಅಂತರವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸದ ಹುಡುಗರು.. ವಿದ್ಯಾವಂತ ಹುಡುಗಿಯೇ ಬೇಕೆಂದು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವ ಹುಡುಗರು.. ಹೀಗೆ ಒಂದಿಲ್ಲೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಪದ್ಮಳ ಮದುವೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೊನೆಗೊಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಬಂಧ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುವಂತೆಯೇ ಇತ್ತು. ಆತ ಡಾಕ್ಟರ್ ವರ ಗಿರಿಧರ್. ವಿದ್ಯಾವಂತೆಯಲ್ಲದ ಹುಡುಗಿ ಅವಳೆಂದು ಅರೆಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಬಂದ ವನು ಅವಳ ರೂಪಿಗೆ ಮರುಳಾಗಿ ಮನದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮದ ಕಿಡಿ ಹೊತ್ತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. 


ಆದರೆ, ಮೆಟ್ಟಿಲಿನಿಂದ ಕಾಲುಜಾರಿ ಬಿದ್ದು ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿದ ಪದ್ಮಳನ್ನು ಗಿರಿಧರನ ಸೋದರತ್ತೆ ಡಾಕ್ಟರ್ ಸುಶೀಲ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ತಿಳಿದದ್ದು ಆಕೆ ಆರು ತಿಂಗಳ ಗರ್ಭಿಣಿಯೆಂದು. 


ಮುಂದಿನದ್ದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಲಹಲ, ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರ ಹೋಗದ ವಾರ್ತೆ ಅದಾದರೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿನ ಚುಚ್ಚುಮಾತು, ತಿರಸ್ಕಾರ.. ಎಷ್ಟು ಕೇಳಿದರೂ ಪದ್ಮ ಆತ ಯಾರೆಂದು ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಹೇಳಿದ್ದರೆ ಆತ ಯಾರೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಅವನೊಡನೆ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪದ್ಮ ನಿಜ ಹೇಳದೆ ಹಿಂಜರಿಯಲು ಕಾರಣವೇನು..?


ಹೆತ್ತ ತಾಯಿಯೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದಾಗ.. ಹೆತ್ತ ಮಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆದರಿಸಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೊರಟ ವಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡವಳು ಶ್ಯಾಮಲ. ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಬಾರ್ಷನ್ ಮಾಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಾಗ ಡಾಕ್ಟರ್ ವಿಮಲಾಳ ಕುರಿತು ತಿಳಿದು ಅಲ್ಲಿ ಅಬಾರ್ಷನ್ ಮಾಡಿಸಿದರೂ.. ಅವಳ ಅಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಎರಡು ಬಾರಿ ಪದ್ಮಳ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಕುತ್ತು ಬಂದಿತ್ತು. ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಅಬಾರ್ಷನ್ ಆಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸೇರಿದಳು.


ಪದ್ಮಳ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಶ್ಯಾಮಲಾ ಜಾನಕಿಗೆ ಹೇಳುವ ಬುದ್ಧಿ ಮಾತಿನಿಂದ ಆಕೆ ಕೋಪಗೊಂಡು ಮನೆ ಒಡೆಯುವ ವಿಚಾರದವರೆಗೂ ಹೋದದ್ದು.. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರಗಳೆಗಳು, ರಾದ್ದಾಂತಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಊರವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗದಂತೆ ಮುಚ್ಚಿಡಲು ಪಡುವ ಸಾಹಸಗಳು ಒಂದೆರಡೇ..?


"ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೇ ಬೆಂಕೀನ ಮುಟ್ತಾರೆ. ತಿಳಿದು ಮುಟ್ಟಲೀ, ತಿಳಿಯದೇ ಮುಟ್ಟಲೀ ಸುಡುವುದು ಬೆಂಕಿಯ ಸ್ವಭಾವವಾದ್ರಿಂದ ಸುಟ್ಟೇ ಸುಡುತ್ತೆ. ಸುಟ್ಟ ಕೈಗೆ ಔಷಧಿ ಹಾಕಿ ಗಾಯವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಅದು ಬಿಟ್ಟು ಸುಟ್ಟ ಬೆರಳು ಕೊಯ್ದು ಹಾಕುತ್ತೇವೆಯೇ ? ಒಂದು ತಪ್ಪಿಗೆ ಬದುಕನ್ನೇ ಬಲಿಕೊಡುವುದೇ ?" ಇದು ಪ್ರಬುದ್ಧವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸುವ ಶ್ಯಾಮಲಾ ಮಾತು. 


ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಕವಿ ಹೃದಯದಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಂಡು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಹಾಗೂ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಬಂದ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಆರ್ದ್ರವಾಗುವ ಬಗೆಯೂ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಡಾಕ್ಟರ್ ವಿಮಲಾಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ಉಳಿದ ಡಾಕ್ಟರ್ ಪಾತ್ರಗಳೆಲ್ಲವೂ ಬಹಳ ಪ್ರಬುದ್ಧವಾಗಿವೆ.


ಗಿರಿಧರನ ಅತ್ತೆ ಸುಶೀಲ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಬದುಕಿನ ನೀತಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವಳಂತೆ ಪದ್ಮಳ ಮನೆಯ ಹೆಂಗಸರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ಆ ವಿಚಾರವನ್ನು ಹೇಳದೆ ನಿಭಾಯಿಸಿದ್ದು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಗೌರವವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ನಡೆಯೂ ಆಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಗಿರಿಧರನಿಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು ಆತನ ಮೇಲಿನ ಕಾಳಜಿಯಿಂದಲೇ ಎನ್ನುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನೀಯ. ಆದರೆ ಗಿರಿಧರನ ನಡೆಯೂ ಬಹಳ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಆಪ್ತ.


ಶ್ಯಾಮಲಳ ಮಾತೃ ಹೃದಯ, ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ತೋರುವ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಪ್ರೀತಿ ಮನಸೂರೆಗೊಳ್ಳುವಂತಿದೆ. ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮ ಹೃದಯಹೀನ ತಾಯಿ ಎನ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಾವು ನಂಬಿಕೊಂಡ ನಂಬಿಕೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳೇ ಮಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಆಪ್ತತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದವೇನೋ ಎನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ಸಿಟ್ಟಿಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಕೊಟ್ಟು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಪರಿತಪಿಸುತ್ತಾರಾದರೂ.. ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳಿಗಿಂತ ಪದ್ಮಳನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೀತಿಸಿದರೇನೋ ಎನ್ನುವಷ್ಟು ಮಮತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.


ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಒಂದೆರಡು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆಲೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಅದು ಅತ್ಯಾಚಾರವಾಗಿದ್ದರೆ..? 

ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಹೆಣ್ಣಿನ ಬದಲು ಗಂಡು ಕಾಲು ಜಾರಿದ್ದರೆ ಆತನಿಗೆ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದೇ ಅವಕಾಶ ಹೆಣ್ಣಿಗೇಕಿಲ್ಲ..?


ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಯಾವ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಕೊಡಲಿಚ್ಚಿಸಿದಳು..? ಹಾಗೂ ಪದ್ಮಳ ಬದುಕು ಏನಾಯಿತು ..? 

ಹೂವಿನ ತೋಟಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಹೂವಿನ ತೋಟದ ವಸಂತಕಾಲ ಪದ್ಮಳ ಬಾಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿತೇ..?


ಅಶ್ಲೀಲತೆಯಿಲ್ಲದ, ಹೆಚ್ಚು ಶೃಂಗಾರವಿಲ್ಲದ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕೊಂಚವೂ ಮುಜುಗರವಾಗದಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳು.. ಈ ಕಥಾ ವಸ್ತುವನ್ನು ಬಹಳ ಪ್ರೌಢವಾಗಿಯೂ ನಿರೂಪಿಸಿವೆ. ಹರೆಯದ ಮಕ್ಕಳ ಕುರಿತು ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಎಚ್ಚರ ಹಾಗೂ ಪಾಠ ಎರಡೂ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಒಂದೊಳ್ಳೆ ಓದು. 


~ವಿಭಾ ವಿಶ್ವನಾಥ್

ಮಂಗಳವಾರ, ನವೆಂಬರ್ 17, 2026

ಕೇಳು ಜನಮೇಜಯ (ಪುಸ್ತಕ ಯಾನ - 511)


ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ : ಕೇಳು ಜನಮೇಜಯ 

ಕೃತಿ ಪ್ರಕಾರ : ನಾಟಕ

ಲೇಖಕರು : ಶ್ರೀರಂಗ

ಪ್ರಕಾಶಕರು : ಮನೋಹರ ಗ್ರಂಥಮಾಲಾ 

ಪುನರ್ ಮುದ್ರಣ : 2026 ಆಗಸ್ಟ್

ಪುಟಗಳು : 72

ಬೆಲೆ : 110 ರೂ. 


"ಶ್ರೀರಂಗರು, ಶಂಬಾ ಜೋಶಿ ಹಾಗೂ ಬೇಂದ್ರೆ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಭಾರತದ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೂರು ರತ್ನಗಳು" ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಂಗ ರೆಪರ್ಟರಿಯ (ಕಾಯಂ ತಂಡದ ಕಲಾವಿದರು, ತಂತ್ರಜ್ಞರೆಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ, ಪೂರ್ವಯೋಜಿತ ನಾಟಕಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸರದಿಯಂತೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ವೃತ್ತಿಪರ ರಂಗತಂಡ) ಮೂಲ ಕಲ್ಪನೆ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ ಶ್ರೀರಂಗರು ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 

ಆದ್ಯರಂಗಾಚಾರ್ಯರು ಶ್ರೀರಂಗ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಮದಿಂದ 1959ರಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲೆ-ಬೆಳಕು ನಾಟಕ ಬರೆದವರು, 1960 ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಎರಡನೇ ನವ್ಯ ನಾಟಕ ಕೇಳು ಜನಮೇಜಯ. 


ಶ್ರೀರಂಗರ ಸಮಗ್ರ ನಾಟಕಗಳ ಕೃತಿ 'ಕಾಮದಹನ'ದ ಮೇಲೆ ಮುದ್ರಿತವಾಗಿರುವ "ತಲೆ ತುಂಬಾ ವಿಚಾರ ಹೊಟ್ಟೆತುಂಬಾ ನಗು" ಎಂಬ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹಿರಿದರ್ಥವಿದೆ. 

ಈ ನಾಟಕ ವ್ಯಂಗ್ಯ, ವಿಡಂಬನೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕಟು ವಾಸ್ತವವನ್ನು ರಾಚುವ ನಾಟಕ.


ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನೌಕರನಾಗಿ ತಾನು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಕೆಲ ದಂಧೆಗಳ ಕುರಿತು ರೋಸಿ ಹೋಗಿ 'ಕೇಳು ಜನಮೇಜಯ' ನಾಟಕ ಬರೆದರು ಎಂಬ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿದೆ. ರೇಡಿಯೋ ನಾಟಕವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗಿರುವ ಈ ಮೂರಂಕಿನ ನಾಟಕ ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗಳಿಗೂ ಅನುವಾದಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಕೀರ್ತಿನಾಥ ಕುರ್ತಕೋಟಿಯವರ ಬೆನ್ನುಡಿ ಇದೆ. 


ಈ ನಾಟಕದ ಕುರಿತು ಹೇಳುವುದು ಸುಲಭವಾಗಿಲ್ಲ. ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಷ್ಟು ಸರಾಗವೂ ಇಲ್ಲ.

"ಶ್ರೀರಂಗರ ಕೇಳು ಜನಮೇಜಯ ಹೇಳುವುದು ಕಥೆಯನ್ನಲ್ಲ. ಕಥೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಾಟಕವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಕುರ್ತಕೋಟಿಯವರು. 


ಮೂರಂಕದ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಆರು ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂದಾಳು ಹಾಗೂ ಸೂತ್ರಧಾರಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಮುದುಕ, ಯುವಕ, ಯುವತಿ, ಸಾಮಾನ್ಯಪ್ಪ ಎಂಬ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರಿಲ್ಲ. 


ನಾಟಕ ಆರಂಭವಾಗುವುದು ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸದೆ ಗೊಂಬೆಗಳಂತೆ ನಿಂತ ನಾಲ್ಕು ಪಾತ್ರಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ. ಈ ನಿರ್ಜೀವ ಪಾತ್ರಗಳು ಜೀವತಳೆದು ಮನುಷ್ಯರನ್ನೇ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಆಟವಾಡುತ್ತವೆ. 


ನಿರ್ಜೀವ ಬೊಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಜೀವ ಇರುವುದು ಅವುಗಳ ಎದುರಿಗಿರುವವರಲ್ಲಿ ಎನ್ನುತ್ತಾ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಅದರೊಳಗೆ ಪರಕಾಯ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿಸಿ ನಾಟಕವನ್ನು ಶುರು ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಬರುವುದೇ ಮುಂದಾಳು. 


ಮುಂದಾಳುವಿನ ಆಸೆ ಎಂದರೆ ಮನುಷ್ಯ ಮಂಗಳ ಲೋಕಕ್ಕೆ, ಚಂದ್ರಲೋಕಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಸೂರ್ಯ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟುವಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಜೀವದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಎತ್ತರಿಸಬೇಕೆಂದು. ಭೂಲೋಕದ ಗೊಡವೆಯೇ ಬೇಡ, ಸತ್ತು ಹುಟ್ಟುವುದು ಬೇಡ. ಹುಟ್ಟಿದರೆ ಸಾಯಲೇಬಾರದು. ಹಿಂದಿನ ಯುಗಗಳ ಅನುಭವವನ್ನು, ಮುಂದಿನ ಯುಗಗಳ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿಕೊಂಡ ಮನುಷ್ಯ ಮೇಲೇರಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಮಾತು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ. ಅದು ಅಸಾಧ್ಯವೂ..

ಇಲ್ಲಿನ ನಾಲ್ಕು ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳು ನಾಲ್ಕು ರೂಪುಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಅನುಭವ, ಉತ್ಸಾಹ, ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು. 


ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಜೀವ ತಳೆದು ತಮ್ಮ ಮನದಾಳದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತಾರೆ.


ಮುದುಕ : ತಾಯಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ದುಡಿಯದೇ ತಿನ್ನುವ ಅನುಭವವನ್ನು, ನಂತರ ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ತಿನ್ನುವ ಅನುಭವವನ್ನು, ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ದುಡಿದರೂ ತಿನ್ನಲಾರದೆ ಇರುವ ಅನುಭವವೂ ನನಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾ ಮುಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ದುಡಿಯಲಾಗದೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ದುಡಿಸಿ ತಿಂದಿದ್ದೇನೆ, ಕಸಿದುಕೊಂಡು ತಿಂದಿದ್ದೇನೆ. ಬದುಕುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದ ರೂಢಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಜೀವ ತಾನೆಂದೂ.. ತಿನ್ನದೆಯೇ ಬೆಳೆಯುವ ಅನುಭವವನ್ನೂ ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಅನುಭವವನ್ನೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿಸಿ ತಮ್ಮ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಪಾತ್ರ. 


ಯುವಕ : ಉತ್ಸಾಹದ ಪ್ರತಿರೂಪ ಈತ. ಉತ್ಸಾಹದ ಫಲವೇ  ಅನುಭವ. ಬೇರೆ ಅನುಭವ ಇನ್ನೇನಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾ ತನ್ನ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವವನ್ನು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ತರುವ ಶಕ್ತಿ ಇರುವ ತನ್ನ ಉತ್ಸಾಹದ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮನುಷ್ಯ ಅನುಭವದಿಂದ ಕಲಿಯುವುದು ಸುಳ್ಳು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅನುಭವ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅದು ಮೂರ್ಖತನವನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ. ಉತ್ಸಾಹವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅನುಭವವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ ಸವೆಸಬಹುದು ಎಂದು ಉತ್ಸಾಹದ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನೇ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಪಾತ್ರವಿದು. 


ಯುವತಿ : ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಈಕೆ. ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯೇ ಇಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಏನು ಸಿಗುತ್ತದೆ..? ಹರಿವ ನದಿಗೆ ಉತ್ಸಾಹವಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಸುಮ್ಮನೆ ನೀರು ಹರಿದು ಹೋದರೆ ಅದು ವ್ಯರ್ಥ. ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನದಿಗೆ ಒಡ್ಡು ಕಟ್ಟಿ ನೆಲವನ್ನು ಫಲವತ್ತಾಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಿರಬೇಕು. ಈ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಭೂಮಿ ಫಲವತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಹೆಣ್ಣು. ಹರಿವ ನೀರಿನಂತಹ ಗಂಡಿನ ಹೊಡೆತಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿ, ತಡೆಹಿಡಿದು ಮತ್ತೊಂದು ಹೊಸ ಜೀವದ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಹೆಣ್ಣಿನ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಅದರ ಪ್ರತಿರೂಪವೇ ಆದಂತಹ ಹೆಣ್ಣಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಪ್ರಗತಿಪಥದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವೆಂದು ಸಾರುತ್ತಾಳೆ.


ಸಾಮಾನ್ಯಪ್ಪ : ಅನುಭವವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಆಗತಾನೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗು ತಾಯಿಯ ಎದೆಹಾಲಿಗೆ ಹವಣಿಸುವ ಹಾಗೂ ಅನುಭವವಿಲ್ಲದೆಯೂ.. ಹುಟ್ಟಿದ ಕೂಸಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುವ ತಾಯಿ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನಷ್ಟೇ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅನುಭವವಿಲ್ಲ, ವಿಚಾರಶಕ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಮುಂದೇನಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆಯೂ ಅವರಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಆ ಕ್ಷಣದ ಕ್ರಿಯೆಯಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಕತ್ತಲನ್ನು ಹೊಡೆದೋಡಿಸಲು ಬೆಳಕು ಹಚ್ಚಿದರಾಯಿತು ಎನ್ನುತ್ತಾ ಆ ಕ್ಷಣದ ಕ್ರಿಯೆ ಮುಂದಿನ ಭವಿಷ್ಯದ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆಯೂ ಮಾಡುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ತೋರುತ್ತಾರೆ.


ಹಾಗಾದರೆ.. ಮುದುಕನ ಅನುಭವ, ಹುಡುಗನ ಉತ್ಸಾಹ, ಹುಡುಗಿಯ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಆಕರ್ಷಣೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ತಪ್ಪೇ..?! ಸಾಮಾನ್ಯಪ್ಪನ ಮಾತೇ ಸರಿಯೇ..!?

ಇಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯಪ್ಪನೂ ಸರಿಯಲ್ಲ..


ಯಾವಾಗಲೂ ನೋಟ ನಾವು ನೋಡುವುದನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಅಂತರಂಗ ಹಾಗೂ ಬಹಿರಂಗ ಎರಡಕ್ಕೂ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಸರಿ ಕಂಡದ್ದು ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ತಪ್ಪು ಎನ್ನಿಸಬಹುದು. ಮೊದಲನೇ ಅಂಕದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಅಂತರಂಗವನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂದೆ ಇದೇ ಅಂತರಂಗದ ಬಿಂಬ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ತೋರುತ್ತಾರೆ. 


ಎರಡನೇ ಅಂಕದಲ್ಲಿ ಆಫೀಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಮುದುಕ. ಸಾದಾ ಮೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಯುವಕ, ಟೈಪರೇಟರ್ ಆಗಿರುವ ಯುವತಿ, ಆಫೀಸ್ ಜವಾನನಾಗಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯಪ್ಪ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಾರೆ. 


ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅನುಭವ ಬೇಕು. ಅದೇ ಅನುಭವ ಹಳೆಯದಾದಾಗ ಯುವಕರು ಬೇಕು. ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಯುವತಿಯರೂ ಬೇಕು. ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬುದ್ಧಿ ಬೆಳೆದರೆ ಅನುಭವ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು ಎನ್ನುವ ಆಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯಪ್ಪ ಬಂದ. 


ನವಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ಪೆನ್ಶನ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅನುಭವಿಯಾಗಿದ್ದ ಮುದುಕ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ, ಆತನ ತಾಳಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಹಾಗೆ ಕುಣಿಯಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇರುವ ಯುವಕ, ಆಕರ್ಷಣೆಯೇ ಮುಖ್ಯವೆಂಬಂತೆ ಭಾಸವಾಗುವ ಯುವತಿ.. ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯಪ್ಪ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುವ ರೀತಿಯನ್ನೂ.. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು-ಗಂಡುಗಳು ಬದುಕುವ ರೀತಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದಂತೆ ತೋರುವ ಹಲವಾರು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಮಾತುಕತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಎರಡನೆಯ ಅಂಕ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.


ಮೂರನೇ ಅಂಕದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಸಾಮಾನ್ಯಪ್ಪ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪಾಠ ಕಲಿಸುವ ಪರಿ, ಮುದುಕ ಹಾಗೂ ಯುವಕ ಬಯಲಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವುದು ಹಾಗೂ ವೇಷವು ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿದಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಯುವತಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಏನಿದೆ ಓದಿ ನೋಡಿ. 

ತೆರೆ ಇಳಿದು ನಾಟಕ ಮುಕ್ತಾಯವಾದರೂ ಮುಗಿಯದಂತಹ ನಾಟಕವಿದು. 


ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡಿದ ಮುಂದಾಳು ಸೂತ್ರದಾರನಿಗೆ 

"ಜೀವಂತನಾದ ನಾನು ಸತ್ತಿರುವೆ. ಸತ್ತ ಅವರು ಜೀವಂತ ಎಂದು ಹೇಳುವೆಯಾ..? 

ನಾನು ಜೀವಂತ, ಸತ್ತಿಲ್ಲ."

ಎಂದಾಗ ಸೂತ್ರಧಾರ "ಸತ್ತವರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದವರೇ ಭೂತಗಳು" ಎಂದು ಸಾಗುವ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ತೋರುತ್ತವೆ. 


ಕೃತಿಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗೂ ನಾಟಕಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧವೇನು ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಾ..? ಇದು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಕೇಳು ಜನಮೇಜಯ ಎನ್ನುವ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಈ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಸಮಂಜಸವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ನಾಟಕದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. 


"ಆಟ ಮುಗಿದು ಹೋದ ಮೇಲೆ ಸತ್ತು ಹೋಗಬೇಕಾದ ಪಾತ್ರಗಳಿವು. ಆದರೆ, ವ್ಯಂಗ್ಯವೆಂದರೆ ಆಟ ಮುಗಿದ ಮೇಲೂ ಇವು ಉಳಿದುಬಿಡುತ್ತವೆ.

ಶ್ರೀರಂಗರ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಆದದ್ದು ಅದೇ. ಆಟ ನಡೆಯಬೇಕಾದರೆ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆ ತರಬೇಕು. ಸಿದ್ಧ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದ ತತ್ವಗಳೇ ಈಗ ಸಿದ್ಧ ಮಾದರಿಗಳಾದವು" ಎನ್ನುವ ಕುರ್ತಕೋಟಿಯವರ ಮಾತುಗಳು ಶ್ರೀರಂಗರ ನಾಟಕದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರುತ್ತದೆ.


ಒಂದೇ ಓದಿಗೆ ಓದಿ ಅರಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟವಾಗುವ ನಾಟಕ ಕೃತಿ ಇದಾದರೂ ಮರುಓದಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆಬೇರೆ ಹೊಳವುಗಳನ್ನು ತೋರುವ ಕೃತಿಯೂ ಹೌದು. ಅಂತರಂಗ ಹಾಗೂ ಬಹಿರಂಗಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಜೊತೆಗೆ ಕಾಲಪುರುಷನ ಕೆಸರಿನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು, ನಿರ್ಜೀವವಾಗಿದ್ದ ಆಲೋಚನೆಗೆ ಜೀವ ತುಂಬುವ ತತ್ವಗಳನ್ನು, ನಿರರ್ಗಳ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಸಾಕಷ್ಟು ಆಲೋಚನೆಗೆ ಹಚ್ಚುವ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ನಾಟಕವಿದು. ಓದು ಸರಳವಾದರೂ.. ಸಂಕೀರ್ಣ ಆಲೋಚನೆಗೆ ದೂಡಿದ ವಿಭಿನ್ನ ಓದು ಇದು.


~ವಿಭಾ ವಿಶ್ವನಾಥ್

ಸೋಮವಾರ, ನವೆಂಬರ್ 16, 2026

ಊರ್ಮಿಳೆ (ಪುಸ್ತಕ ಯಾನ - 510)


ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ : ಊರ್ಮಿಳೆ

ಕೃತಿ ಪ್ರಕಾರ : ಪೌರಾಣಿಕ ಕಾದಂಬರಿ

ಲೇಖಕರು : ಸು. ರುದ್ರಮೂರ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ

ಪ್ರಕಾಶಕರು : ಮಾನಸ ಬುಕ್ ಹೌಸ್

ಪ್ರಥಮ ಮುದ್ರಣ : 2011

ಎರಡನೇ ಮುದ್ರಣ : 2021

ಪುಟಗಳು : 252

ಬೆಲೆ : 300 ರೂ.


ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಊರ್ಮಿಳೆಯ ಪಾತ್ರವೂ ಒಂದು ಎನ್ನುವ ಲೇಖಕರು ಊರ್ಮಿಳೆ ಅರಮನೆಯಲ್ಲೇ.. ಅಂತರಂಗದಲ್ಲೇ ವನವಾಸ ಮಾಡುವ ಪರಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಅವಳ ತೇಜಸ್ವಿ ಹಾಗೂ ಯಾವ ತಪಸ್ವಿಗೂ ಕಡಿಮೆ ಇಲ್ಲದ ಜೀವನಶೈಲಿ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವಂತೆಯೂ.. ಮನಕಲಕುವಂತೆಯೂ ಇದೆ. 


ಲೇಖಕರೇ ಹೀಗನ್ನುತ್ತಾರೆ. "ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ನನ್ನ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಊರ್ಮಿಳೆ ಕೂಡ ಒಂದು. ನಾನೇ ಭಾವಾವೇಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಪೋಷಣೆ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿದೆ". ಈ ಮಾತುಗಳು ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ ಎನ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಎಷ್ಟೋ ಮಾತುಗಳು ಮತ್ತೆಮತ್ತೆ ಮೆಲಕು ಹಾಕುವಂತೆಯೂ.. ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಮಾಧಾನ ತಂದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆಯೂ.. ಕೆಲವು ಭಾವಗಳನ್ನು ಉದ್ದೀಪಿಸುವಂತೆಯೂ ಇವೆ. 


ಲೇಖಕರು ಎಂ . ಎನ್ ವ್ಯಾಸರಾವ್ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾಗ ಅವರೇ ಬರೆದ ಒಂದು ಪದ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕಾವ್ಯವಸ್ತು ಹೇಗಿತ್ತೆಂದರೆ ರಾಮ-ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೂ ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೊರಟುಹೋದ ಕೂಡಲೇ ಊರ್ಮಿಳೆ ಅಸಹನೆಯಿಂದ, ಉದ್ವಿಗ್ನಳಾಗಿ ಬಚ್ಚಲುಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಬಾಗಿಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡು 14 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಹೊರಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಜನಜನಿತ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕುರಿತದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಊರ್ಮಿಳೆಯ ಚಿತ್ರವೇ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪ್ರೇರೇಪಣೆ.


ಇಲ್ಲಿನ ಊರ್ಮಿಳೆ ಗಟ್ಟಿ ದನಿಯವಳಲ್ಲ.. ಆದರೆ, ಗಟ್ಟಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದವಳು. 

"ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಅರಮನೆಗೆ ಬಂದ! ಊರ್ಮಿಳೆ ಅರಮನೆಯಿಂದ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದಳು!" ಎನ್ನುತ್ತಾರಾದರೂ.. ಇಲ್ಲಿ ಊರ್ಮಿಳೆ ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ತನ್ನ ಅಂತರಂಗವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ವನವಾಸಿಯಾದವಳು.


ಊರ್ಮಿಳೆಯ ಬೆಳಗಿನ ಸೇವೆಗೆ ಮಲ್ಲಿಕಾ ಹಾಗೂ ಚಂದ್ರಿಕಾ ಇದ್ದರು. ಇವರು ಸೇವಕಿಯರಲ್ಲ.. ಸಖಿಯರು ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಪ್ಯಾಯಮಾನ ಸೇವೆ, ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಮನಸ್ಸಿನ ಕಾಳಜಿ, ಒಳಿತಿನ ಹಾರೈಕೆಯಿಂದ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರಾತ್ರಿ ಪಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮಂದಾಕಿನಿ ತನ್ನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿ ಸೇವಕಿಯಾಗಿಯೇ ಕಾಣುವ ಬಗೆಯೂ ಇಲ್ಲಿದೆ.


ಕಾದಂಬರಿ ಆರಂಭವಾಗುವುದು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೊರಟ ರಾಮ-ಸೀತೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣರ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯ ನಂತರದ ಅರಮನೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ. ಊರ್ಮಿಳೆ ಎಷ್ಟು ಉದ್ವಿಗ್ನಳಾಗಿದ್ದಳೆಂದರೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದರಾದರೂ.. ದಿನದ ಕೊನೆಗೆ ಮರೆತು ಹೋದ ಹಸಿವು ಧಗಧಗಿಸಿ ತಂದಿಟ್ಟ ಹರಿವಾಣವನ್ನು ಆವೇಶದಿಂದ ಪೂರ್ಣ ಮುಗಿಸಿ ನಂತರ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಾಂತಿ ಮಾಡಿದ್ದಳು. ಯಾರದ್ದೋ ಮೇಲಿನ ಆಕ್ರೋಶವನ್ನು ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ದಂಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಊರ್ಮಿಳೆ ವಿವಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನೇ ದಂಡನೆಗೊಳಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಾಳೆ.


ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ತನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಹೋದಂದಿನಿಂದ ಮೌನವ್ರತಧಾರಿಯಾದವಳು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಾತುಗಳಿಂದ, ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಂದ, ಕನಸುಗಳಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.


ರಾಮ-ಸೀತೆಯರ ಕಷ್ಟ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಗಳೇ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಭಾದಿಸುವಾಗ ಅಲ್ಲಿಯೂ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು.. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂಭಾಳಿಸುತ್ತಾ.. ಸಹನೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ನೆರಳಿನಂತೆಯೇ ಬದುಕುವ ಸುಮಿತ್ರೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವೇ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೂ, ಶತ್ರುಘ್ನನಿಗೂ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿತೇನೋ ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆ.. ಸೋದರಿಯರ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಿತ್ರೆಯೂ ದಶರಥ ಹಾಗೂ ಕೌಸಲ್ಯರ ಉಪಚಾರಕ್ಕೆ ನಿಂತಾಗ ಕಾಡುವ ಅನಾಥಪ್ರಜ್ಞೆ, ಸಖಿಯರೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಊರ್ಮಿಳೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಏನಿರುತ್ತಿತ್ತು ಎನ್ನಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ.

"ಮರಳಿ ತನ್ನ ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಊರ್ಮಿಳೆ ಗಿಡದಿಂದ ಉದುರಿ ಬಿದ್ದ ಎಲೆಯಂತೆ ಏಕಾಂಗಿತನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದಳು"


ಅಣ್ಣ-ಅತ್ತಿಗೆಯ ಸೇವೆ ದೊರೆತೆಂಬ ಸ್ವಾರ್ಥದ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಊರ್ಮಿಳೆಯ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೇ ತಿಳಿಯದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಕುರಿತು ಆತನದ್ದು ಸ್ವಾರ್ಥ ಎನ್ನುತ್ತಾ ಕಠಿಣವಾದ ವರ್ತನೆಯನ್ನು, ನಿಲುವನ್ನು ತಳೆಯುತ್ತಾ ಇದ್ದರೂ.. ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ ಮೃದು ಭಾವನೆ ಅಥವಾ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಕುರಿತ ಮತ್ತೊಂದು ನಿಲುವು ಅವಳನ್ನು ಕನಸಾಗಿ ಕಾಡುವ ಪರಿ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಆ ಕನಸೇನು..? ಓದಿ ನೋಡಿ.


ವಾತಾಯನದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ, ರಾಜ್ಯೋದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಲುವಷ್ಟು ಓಡಾಡುವ, ಅಲ್ಲೇ ಕಳೆದು ಹೋಗುವ ಊರ್ಮಿಳೆಯ ಮನಸ್ಸು ಉದ್ವಿಗ್ನವಾಗುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಎಷ್ಟು ಬಾರಿಯೋ..? ಸಖಿಯರಿಗೆ ಅವಳ ನೋವು ಅರ್ಥವಾದರೂ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತೆರೆದಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.


ದಶರಥನ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಳಿದು ಹೋದ ಕೈಕೇಯಿ ಹಾಗೂ ಸೇವಕರಿಂದಲೂ ನಿಕೃಷ್ಟವಾಗಿ ಬೈಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಕುಬ್ಜೆ ಮಂಥರೆ ಊರ್ಮಿಳಿಗೆ ಕಂಡ ಪರಿ ಹೇಗೆ.. ಮುಂದೆ ಮಂಥರೆಯ ಅವಸಾನವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣರು ಯಾರು..? ಅವಳು ಕಾಡುವುದು ಹೇಗೆ..?


ಸೀತೆಯಂತೆ ದಿಟ್ಟೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ರಾಮನೊಡನೆ ಹಠ ಮಾಡಿ ವಾದ ಮಾಡಿ ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೊರಟಂತೆ.. ನನಗೂ ಧೈರ್ಯ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಎಂದುಕೊಂಡರೂ ದಿಟ್ಟತನಕ್ಕೆ ಮಾನ್ಯತೆ ಸಿಕ್ಕುತ್ತಿತ್ತೇ ಎನ್ನುವ ಸಂದೇಹವೂ ಅವಳಲ್ಲಿದೆ.


ದಶರಥನ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಬಂದ ಭರತ-ಶತ್ರುಘ್ನರು, ಮತ್ತೆ ರಾಮನನ್ನು ಕರೆತರಲು ಹೋಗುವ ಸಂದರ್ಭ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಹತಾಶರಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಊರ್ಮಿಳೆಯ ಎಣಿಕೆ ನಿಜವಾದ ಬಗೆ.. ಅವರು ಬರಲಾರರೆಂದುಕೊಂಡರೂ ದೂರದಲ್ಲಿಲ್ಲೋ ಉದಿಸಿದ್ದ ಆಶಾಕಿರಣವೂ ನಂದಿ ಹೋದ ಚಿತ್ರಣವಿಲ್ಲಿದೆ.


ಭರತನು ನಂದಿಗ್ರಾಮವನ್ನು ಸೇರಿದ ಮೇಲೆ ಮಾಂಡವಿಯೂ ನಾರುಮಡಿಯುಡುತ್ತಾಳೆ. ಸೀತೆ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದರೂ ರಾಮನೊಡನಿರುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳಿಗೆ ಪತಿಯ ಸಾನಿಧ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಮಾಂಡವಿ ಭರತನನ್ನು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯವೂ ದರ್ಶಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ. ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿ-ಶತ್ರುಘ್ನರು ನಾರುಮಡಿಯುಡದಿದ್ದರೂ.. ಸುಖದ ಪಾಲುದಾರರೂ ಆಗದೆ ಜೊತೆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಪತಿಯ ಸಾನಿಧ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದೆ ನೋವನ್ನನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಊರ್ಮಿಳೆ..?

ಮಾಂಡವಿಯೂ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಅನುರಾಗ ಅರಳುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೂರಾದ ಮಾತಿನ ತಾತ್ಪರ್ಯ ಒಳ್ಳೆಯ ಊಟವನ್ನು ಕೈಗೆಟುಕುವಂತಿಟ್ಟು.. ಹಸಿವಿದ್ದಾಗ ಅದು ಗಾಜಿನ ಹೊರಕವಚದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿದ್ದರೆ..?! 

ರಾಜಭೋಗಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದ ಊರ್ಮಿಳೆ ಮಾಂಡವಿ ನಾರುಮಡಿಯುಟ್ಟ ನಂತರ ನಾರುಮಡಿ ಉಟ್ಟದ್ದೇಕೆ..? ಓದಿ ನೋಡಿ


ಕೌಸಲ್ಯೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಊರ್ಮಿಳೆಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಡೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರೂ.. ಆಗಾಗ ಸುಮಿತ್ರೆ ಸಮಾಧಾನಿಸಿದರೂ ಇಲ್ಲಿ ಕೈಕೆಯ ಸಾನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂತಃಕರಣದ ಪಾತ್ರವಿದೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಶರಥನನ್ನು ಕಿರುಬೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಆಡಿಸಿದ ಅವಳೀಗ ಊರ್ಮಿಳೆಯ ಸಖಿಯರನ್ನೂ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುವ ಸಂದರ್ಭವಿದೆ. ತಾಯಿಯಂತೆಯೇ ಊರ್ಮಿಳಿಗೆ ಉಣಿಸುವ ಮಮತೆಯಿದೆ. 


ಸಾಮಾನ್ಯರಂತಲ್ಲದೆ ರಾಜಮನೆತನದ ಕಟ್ಟಳೆಯಂತೆ ಬೇಕೆಂದಾಗ ತವರಿಗೆ ಹೋಗಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಬಂದದ್ದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪತ್ರವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ರಾಜರಿಗೆ ಸಮಾಚಾರ ಸಮಾಧಾನದ ಪತ್ರ. ಆದರೆ, ಕೈಕೇಯಿಯ ಸಹೋದರ ಯುಧಾಜಿತ್ತು ಬಂದು ಮಗಳಂತೆಯೇ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬರಲು ಆಹ್ವಾನವಿತ್ತ ಹಾಗೂ ಅವನ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಅಂತಃಕರಣ ಊರ್ಮಿಳೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ.. ನಮ್ಮನ್ನೂ ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.


ಮಲ್ಲಿಕಾ ಹಾಗೂ ಚಂದ್ರಿಕಾರೇ ಊರ್ಮಿಳ ಳ ಮನಸ್ಸನ್ನರಿತು ಸಂಭಾಷಿಸುವ ಪರಿ ಮನದಾಳದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದೆ. ಅವಳ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ, ಅಶಾಂತಿ, ಚಿಂತೆಗಳು ಅವರನ್ನೂ ಭಾಧಿಸುತ್ತವೆ.

"ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ, ಹೃದಯಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿದ್ದರೆ ಲೋಕವೇ ಎಲ್ಲ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ" ಎನ್ನುವ ಮಲ್ಲಿಕಾಳ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.


"ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಲೂ ಇದ್ದೇನೆ. ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಲೂ ಇದ್ದೇನೆ. ದ್ವೇಷಕ್ಕಾಗಿ ದ್ವೇಷವಲ್ಲ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ದ್ವೇಷ. ನಾನು ಪ್ರೀತಿಸುವುದರಿಂದಲೇ ಅವನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿರುವುದು. ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವಂಚಿತಳಾದೆನೆಂದೇ ಈ ದ್ವೇಷ" ಎನ್ನುವ ಊರ್ಮಿಳ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ ಬದುಕುವ ಪರಿ, ಅವಳ ನೋವನ್ನು ಅವಳ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಮಾತ್ರವೇ ಕಾಣಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.


ವಸಿಷ್ಟರು ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುವ ರೀತಿ ಮುಂದೆ ಊರ್ಮಿಳೆಗೆ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಊರ್ಮಿಳೆ ಮೌನವ್ರತಧಾರಿಯಾಗಿದ್ದೇ ಸರಿಯಾಯ್ತು. ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ಅವಳ ಮಾತಿನ ಬೆಂಕಿ, ಉದ್ವಿಗ್ನ ನಡೆಗೆ ಅರಮನೆಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕಟಕ್ಕೆ ಈಡಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎನ್ನುವ ವಸಿಷ್ಠರ ನಿಲುವನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. 


ಆತ್ಮಾನುಕಂಪ, ಆತ್ಮೋದ್ದಾರ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಹೇಳುವ ವಸಿಷ್ಠರ ಮಾತು, ಆರು ತಿಂಗಳ ಪ್ರತಿದಿನದ ಆಶ್ರಮದ ಭೇಟಿ ಊರ್ಮಿಳಳ ಬದುಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸುತ್ತದೆ.


ವಸಿಷ್ಟರ ಪುತ್ರ ಪ್ರವಚನ ನೀಡುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತು ಇಂತಿದೆ.

"ಮನುಷ್ಯ ಸದಾ ಯಾವುದಕ್ಕಾದರೂ ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾನೆ. ತಾನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸದಾ ಆತುರಪಡುವ ಮನುಷ್ಯ, ತಾನು ಪಡೆದಿದ್ದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವನ್ನಾದರೂ ಕೊಡಲು ಆತುರ ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ತಾನು, ತನ್ನದು, ತನಗೆ, ತನ್ನಿಂದ, ತಾನೇ ಎನ್ನುವ ಸ್ವಾರ್ಥದ ಸುಳಿಯಲ್ಲೇ ಸದಾ ಸುತ್ತುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಲೋಕದಿಂದ, ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ನಾವು ಏನನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಮೊದಲು ಯೋಚಿಸಬೇಕು" ಎನ್ನುತ್ತಾ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಮನೋಭಾವ ಹಾಗೂ ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಭಾವವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಪರಿ ಇದು.


ಮಲ್ಲಿಕಾಳ ವಿವಾಹವಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಾನು ತೆಗೆದಿಟ್ಟಿದ್ದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಸುಂದರ ಹಾರವನ್ನು ಕೊಡುವ ಪರಿ ಜೊತೆಗೆ ಚಂದ್ರಿಕಾಳಿಗೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹಂಚುವ ಪರಿ.. ಮುಂದೆ ಮಲ್ಲಿಕಾ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗಿಂತ ಮುಂಚೆ ಮದುವೆಯಾದ ಚಂದ್ರಿಕಾಳಿಗೆ ಇನ್ನು ಮಗುವಾಗದೆ ಇರುವುದು. ಆದರೆ, ಚಂದ್ರಿಕಾಳ ಉದಾರ ಮನಸ್ಸು ತನ್ನ ಗೆಳತಿಯ ಮಗುವನ್ನೇ ತನ್ನ ಮಗುವೆಂದು ಭಾವಿಸುವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ಊರ್ಮಿಳಾ ತನ್ನ ಸಂಕುಚಿತವಾಗಿ ಆಲೋಚನೆ ಕುರಿತು ಯೋಚಿಸುವುದು.. ಮಲ್ಲಿಕಾ ಮಗುವಿಗೆ ಊರ್ಮಿಳಾ ಎಂದೇ ಹೆಸರಿಡುವುದು, ಮಗುವಿನ ಸಾನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಊರ್ಮಿಳೆ ತನ್ನನ್ನೇ ಮರೆಯುವ ಪರಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.


14 ವರ್ಷ ಕೇವಲ ಯೌವ್ವನ, ಅನುರಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯನ ಆಲೋಚನೆ, ನಡೆಗಳನ್ನೂ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ... ಊರ್ಮಿಳೆಯ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಕಷ್ಟ.


ಸೀತೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪತಿವ್ರತಿಯಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದೇಕೆ..? ಮಾಂಡವಿ, ಊರ್ಮಿಳೆಯರನ್ನು ಏಕಿಲ್ಲ..?


ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವತಂತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಷ್ಟು ಕಷ್ಟ..? ಸುಮಿತ್ರೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿಗೆಯಂತಹ ಆದರೆ ತನ್ನದೇ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಡುಸಂಪಿಗೆಯಂತಹ ಊರ್ಮಿಳೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದತ್ತ.. ತನ್ನದೇ ಸ್ವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದ ಪ್ರತಿ ಘಟನೆಗೂ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುತ್ತೇವೆ ಇಲ್ಲಿ. ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೇಳಿರುವ ಸಂಗತಿಗಳು ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟೇ.. ಕಾಡುವ ಮತ್ತು ಕಲಕಿದ ಕಾದಂಬರಿ ಇದು. ಊರ್ಮಿಳೆ ಗಾಢವಾಗಿ ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ. 


~ವಿಭಾ ವಿಶ್ವನಾಥ್

ಭಾನುವಾರ, ನವೆಂಬರ್ 15, 2026

ನೀತಿ ಚಿಂತಾಮಣಿ (ಪುಸ್ತಕ ಯಾನ - 509)


ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ : ನೀತಿ ಚಿಂತಾಮಣಿ 

ಕೃತಿ ಪ್ರಕಾರ : ನೀತಿ ಕತೆಗಳು - ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ

ಲೇಖಕರು : ಎಂ. ಎಸ್. ಪುಟ್ಟಣ್ಣ (ಸಂಪಾದಕರು - ಮಾನಸ)

ಪ್ರಕಾಶಕರು : ತನು ಮನು ಪ್ರಕಾಶನ

ಪ್ರಥಮ ಮುದ್ರಣ : 2017

ಮೂರನೇ ಮುದ್ರಣ : 2022 (ನನ್ನ ಓದಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು)

ಪುಟಗಳು : 252

ಬೆಲೆ : 300 ರೂ.


ಎಂ. ಎಸ್. ಪುಟ್ಟಣ್ಣನವರು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿಯೇ ಪುರಾಣ, ಇತಿಹಾಸದ ಹಲವು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಪುನರ್ ರಚಿಸಿ, ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ 1884ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕೃತಿ 'ನೀತಿ ಚಿಂತಾಮಣಿ'. ಇವರು ರಚಿಸಿದ 'ಕುಣಿಗಲ್ ರಾಮಾಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಚರಿತೆ' ಕೃತಿ ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 150 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಬಳಕೆಯ ಕನ್ನಡ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಮೂಲ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ತಿದ್ದಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಸಂಪಾದಕರು. ಅದು ಇಂದಿನ ಓದಿಗೆ ಅವಶ್ಯಕವೂ... ಹಲವಾರು ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಬಂದರೂ 135 ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಯಸ್ಸಿನ ನೀತಿ ಚಿಂತಾಮಣಿ ಕೃತಿ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ. 


ಹುಟ್ಟಿದ ಹತ್ತು ದಿನಕ್ಕೆ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಮಾತೃವಾತ್ಸಲ್ಯದಿಂದ ವಂಚಿತರಾದವರು ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನೋವು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದರು. ಮುಂದೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿ, ಕುಗ್ಗದೆ.. ತಾಳ್ಮೆ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಂಡವರು. ಅಜ್ಜಿ ಹಾಗೂ ಸೋದರತ್ತೆಯ ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದರಾದರೂ ಮುಂದೆ ತಮ್ಮೆಲ್ಲ ನೋವನ್ನೂ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ರಚನೆಗಳಿಂದ ಮರೆತವರು. ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ನಕಾರಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನೇ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಕೆಲವರಷ್ಟೇ.. ಪುಟ್ಟಣ್ಣನವರು ಅಂತಹ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರಿದವರು. ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇಕಿದ್ದ ವಿಚಾರಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಿಗಲಿಲ್ಲವೆಂಬ ಕೊರಗನ್ನೇ ವಿಶೇಷ ಸವಾಲಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಕನ್ನಡನಾಡಿನ ಮಕ್ಕಳ ಬಾಲ್ಯ ಚಂದವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ಕನಸು ಕಂಡು ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ, ಭಾಗವತ, ಪುರಾಣಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೆಕ್ಕಿ ತೆಗೆದು ಸಮಂಜಸವಾದ ರೂಪುಕೊಟ್ಟರು.


ನೀತಿ ಚಿಂತಾಮಣಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ. ಬಾಲ್ಯ, ಯೌವ್ವನ ಹಾಗೂ ಅಪರ ವಯಸ್ಸು. ಆಯಾ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹೇಳಬಹುದಾದ ಕಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಹೇಳಬಹುದಾದಷ್ಟೇ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.


ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆಗೆ ಪೋಷಕರೂ ಓದಿ ಅರ್ಥೈಸಿ ಹೇಳಬಹುದಾದರೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸೂಕ್ತ. ಏಕೆಂದರೆ, ಕಥೆಗೆ ಮೊದಲು ಕಥೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗುವ ಸೂಕ್ತಿಗಳು, ನುಡಿಗಟ್ಟು ಅಥವಾ ಕಾವ್ಯದ ತುಣುಕನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಥೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಕಥೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ನುಡಿಗಟ್ಟು, ಗಾದೆ ಮಾತು ಹಾಗೂ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. 150 ಕಥೆಗಳು ಹಾಗೂ 150 ಸೂಕ್ತ ಸುಂದರ ಚಿತ್ರಗಳೂ ಇವೆ. 90 ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಾ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವ 150 ಕಥೆಗಳನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 


ಸೆಳೆದ ಹಾಗೂ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಕೆಲವು ಕಥೆಗಳು, ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು, ಸೂಕ್ತಿಗಳು, ಆಸಕ್ತಿಕರ ಕಥೆಗಳು ಚುಟುಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿವೆ. 


ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳಿಗೆ ವಿಧೇಯತೆ ಎಂಬ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಿತೃವಾಕ್ಯ ಪರಿಪಾಲಕನಾದ ಶ್ರೀರಾಮನ ಕಥೆಯನ್ನು, ತಂದೆಗೆ ತನ್ನ ಯೌವ್ವನ ಕೊಟ್ಟು ತಂದೆಗೆ ವಿಧೇಯನಾದ.. ಯಯಾತಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗ ಪುರುವಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅರಗಿನ ಮನೆಯ ದಹನದ ನಂತರ ದ್ರೌಪದಿಯ ಸ್ವಯಂ ವರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ಕರೆತಂದಾಗ ಕುಂತಿ ಆ ದಿನದ ಭಿಕ್ಷೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನೋಡದೆ ಸಮನಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಕುಂತಿದೇವಿಯ ತಪ್ಪು ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಹೀಗೆ ಈ ಮೂರು ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಂಶವೆಂದರೆ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳಿಗೆ ಮಕ್ಕಳ ತೋರುವ ವಿಧೇಯತೆ. 


ಬಾಲ್ಯದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು :

ಗಿಡವಾಗಿ ಬಗ್ಗದ್ದು ಮರವಾಗಿ ಬಗ್ಗೀತೇ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ.. ಒಂದೇ ತಾಯಿಯ ಎರಡು ಗಿಳಿಮರಿಗಳು ಬೇಟೆಗಾರನ ದೆಸೆಯಿಂದ ಋಷಿಯ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೂ.. ಮತ್ತೊಂದು ಕಟುಕನ ಅಂಗಡಿಗೂ ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೇ ಕಲಿತ ಸ್ವಭಾವವು ಮುಂದೆ ಅವುಗಳನ್ನು ನೋಡುಗರಿಗೆ ಹೇಗೆ ತೋರಿಸಿದವು ಎನ್ನುವ ಚಿತ್ರಣವಿದೆ.

'ಬೆಳೆ ಮೊಳೆಯಲ್ಲೇ ಕಾಣುವುದು' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.


ಸತ್ಯ :

ಸತ್ಯವೇ ನಮ್ಮ ತಾಯಿತಂದೆ|ಸತ್ಯವೇ ನಮ್ಮ ಬಂಧು ಬಳಗ ||

ಸತ್ಯ ವಾಕ್ಯಕ್ಕೆ ತಪ್ಪಿ ನಡೆದರೆ|ಮೆಚ್ಚನಾ ಪರಮಾತ್ಮನು || 

(ಗೋವಿನ ಹಾಡು)

ಈ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ನಾಲ್ಕು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.


ಆಷಾಢಭೂತಿಯ ಕಥೆ : ಸನ್ಯಾಸಿಗೆ ಹಣದ ಆಸೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಹೊದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಸೇರಿಸುತ್ತಲೇ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಆಷಾಢಭೂತಿ ಎನ್ನುವ ಮೋಸಗಾರನಿಗೆ ಗುಟ್ಟು ಅರಿವಾಗಿ ಕೆಲ ಕಾಲ ಗುರುವಿನ ವಿಧೇಯ ಶಿಷ್ಯನಂತೆಯೇ ಇದ್ದು ಅತಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕನಂತೆ ನಟಿಸಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೊಂಡೊಯ್ಡ ಕಥೆ.


ಧರ್ಮರಾಯನ ಸತ್ಯ : ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವಂತನೆಂದೇ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದ ಧರ್ಮರಾಯ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮೋ ಹತಃ ಕುಂಜರಃ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೂ ಕೊನೆಯ ಪದ ಕೇಳದೆ ಧರ್ಮರಾಯ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ನರಕವನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿ ಬರುವ ಚಿತ್ರಣವಿದೆ.


ವಿರೋಚನ ಮತ್ತು ಪುರಕ : ಪುರಕನೆಂಬ ವೈಶ್ಯ ಅತಿಯಾಸೆಯಿಂದ ಕಳ್ಳನಾದರೂ ಋಷಿಯ ಮಾತಿನಂತೆ ಎಂದಿಗೂ ಸುಳ್ಳು ನುಡಿಯಲಿಲ್ಲ. ವಿರೋಚನನೆಂಬ ರಾಜ ಮಾರುವೇಷದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿರುವಾಗ ಪುರಕ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಕಳ್ಳನಿಂದ ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಂಡು ಪುರೋಚನನನ್ನು ತನ್ನ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಹಭಾಗಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ರಾಜಭಂಡಾರಕ್ಕೆ ಕನ್ನ ಹಾಕಿ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಮೂರು ವಜ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬಿಟ್ಟು ಎರಡನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಸಮಪಾಲು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಮಂತ್ರಿಯ ಸುಳ್ಳಿನಿಂದ ಪುರೋಚನನಿಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೋಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವವರು ಯಾರು ಎನ್ನುವುದು ಅರಿವಾಗುವ ಸನ್ನಿವೇಶ ಇಲ್ಲಿದೆ.


ಆದಿಸೆಟ್ಟಿಯ ಕಥೆ : ಆದಿಸೆಟ್ಟಿಯ ಮಕ್ಕಳು ನೆರೆಮನೆಯವರ ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಅದು ತಮ್ಮದೇ ಜಾಗವೆಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ಎಂದಿಗೂ ಸುಳ್ಳನ್ನಾಡದ ಆದಿಸೆಟ್ಟಿ ರಾಜಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಪಾತವಿಲ್ಲದೆ ನಿಜವನ್ನೇ ಹೇಳಿದ ಪ್ರಸಂಗ ಇಲ್ಲಿದೆ.


ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸೋಲಾದರೂ ಗೆಲ್ಲುವುದು ಸತ್ಯವೇ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

"ಸತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಎತ್ತಲೂ ಭಯವಿಲ್ಲ

ಸತ್ಯದಿಂದಲೇ ಶಾಂತಿ, ನೆಮ್ಮದಿ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.


ವಾಗ್ದಾನ : ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಲಿಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು.. ಬಲಿಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಸತ್ಯನಿಷ್ಠತೆ ಹಾಗೂ ಬಲಿ-ವಾಮನರ ದಾನದ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಹೇಳಿ ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿಗೆ ತಪ್ಪದ ಬಲಿಚಕ್ರವರ್ತಿಯನ್ನು ತೋರುತ್ತಾರೆ.


ದೇವರ ಸೌಲಭ್ಯ : ಎನ್ನುವ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಮನಾವತಾರದ ನಂತರ ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ವರದಂತೆ ಆತನ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿರುವ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.


ಹೀಗೆ ಪುರಾಣದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿಗೆ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಎಷ್ಟು ಬೇಕೋ ಅಷ್ಟನ್ನೇ ಹೇಳುವುದನ್ನು ಸಹ ನಾವಿಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು.


ಚಾಡೀ ಮಾತು :

ಕಾಕುವ ನುಜರ ಚಾಡಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಕೋಪೋದ್ರೇಕ ಬೇಡೆಚ್ಚರಿಕೆ

(ದಾಸರ ಪದ)

ಇಲ್ಲಿ ಭೀಮ, ನಾರದರ ಕಥೆ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಪಾಂಡವರ ವನವಾಸದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾರದರು ಭೀಮನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಕೃಷ್ಣನ ಕುರಿತಾಗಿ "ಕೃಷ್ಣ ಮನಸು ಮಾಡಿದರೆ ಒಂದು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಿಯಾನು. ಆದರೆ, ಕೌರವರಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಉಂಟು ಹಾಗಾಗಿ ಸಕಲೈಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ನಿಮಗೆ ಇಲ್ಲದ ಕಷ್ಟವನ್ನು ತಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ನಿಮ್ಮ ಜೊತೆಗಿನ ಆತ್ಮೀಯತೆ ನಟನೆಯಷ್ಟೇ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಇದನ್ನೇ ನಂಬಿ ಕೋಪದಿಂದ ಭೀಮಸೇನ ಕೃಷ್ಣನೆಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿದಾಗ ಕೃಷ್ಣನು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದಲೇ "ಕೌರವನ ಪುಣ್ಯ ಸ್ವಲ್ಪವಾಗಿದೆ  ಅದನ್ನು ಅವನು ಮೊದಲು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಕಷ್ಟ ಸಂಭವಿಸುವುದು. ಆದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಕಷ್ಟ ಅಲ್ಪಕಾಲವಿರತಕ್ಕದ್ದು. ಕರ್ಮದ ಅನುಸಾರ ಫಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿರ್ಮಲವಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ ಭೀಮನ ಕೋಪ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಿವಿ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ

ನಂಬುವವರು ಇರುವ ತನಕ, ತಂದು ಹಾಕುವವರು ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಮಾತು ಎಷ್ಟು ನಿಜವಲ್ಲವೇ..?!


ಜಡತ್ವ : ನಾಲ್ಕು ಜನ ಜಡರು ಧರ್ಮಿಷ್ಠನಾದ ದೊರೆ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಅನ್ನ ಸತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಮೈಗಳ್ಳರು ಹಲವರಿದ್ದಾಗ ಮಂತ್ರಿ ಉಪಾಯದಿಂದ ಉಳಿದವರನ್ನು ಓಡಿಸಿದರೂ ಈ ನಾಲ್ವರು ತಮ್ಮ ಜಡತ್ವದಿಂದಲೇ ಮರಣ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.


ಆಲಸ್ಯಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದ ಅಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲ.

ಸೋಮಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಸಾವೂ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಕೈಗಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಕೊಡಬೇಕೆ ಹೊರತು ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಟ್ಟಿ ಅನ್ನ ಕೊಡಬಾರದು.

ಎಲ್ಲ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಕಷ್ಟಪಡಬೇಕಾದರ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾರುವ ಕಥೆ ಇದು.


ಆತ್ಮ ದೋಷ : 

ಪಶ್ಯತಿ ಪಶ್ಯತಿ ಪರದೋಷಾಣಿ ಆತ್ಮದೋಷಂ ನ ಪಶ್ಯತಿ|| (ಹಿತೋಪದೇಶ)

ಇಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಋಷಿಯ ವೃತ್ತಾಂತವಿದೆ. ಇಂದ್ರ ಮುದುಕನ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ಗಂಗಾ ತೀರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಒಂದೊಂದು ಹಿಡಿ ಮರಳನ್ನು ನದಿಗೆ ಹಾಕುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಋಷಿ ಏಕೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀಯ ಎಂದಾಗ ಇಂದ್ರ ಅವನನ್ನೇ ಮರುಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಹುಟ್ಟಿರುವ ಹಾಗೂ ಮುಂದೆ ಹುಟ್ಟುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ವೇದವು ಓದದೆ ಸಾಂಗವಾಗಿ ಬರುವಂತೆ ಪರಮೇಶ್ವರನಿಂದ ವರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯಲು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಇಂದ್ರ ನಾನು ಗಂಗಾನದಿಯ ಅಳವನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಮರಳು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದಾಗ ಅದು ಆಗದ ಕೆಲಸ ಎನ್ನುವ ಋಷಿಗೆ ನೀನು ಮಾಡುವುದು ಸಹ ಭ್ರಷ್ಟವಾದ ಅವಿವೇಕದ ಕೆಲಸ ಅದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ ನೀನೇ ಭ್ರಷ್ಟನಾಗಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಹುಳುಕು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತೀಯೆ ಎನ್ನುವ ಪಾಠ ಕಲಿಸುತ್ತಾನೆ.


ಗಾದೆ : ತಾ ಕುಡಿಯುವುದು ಅಂಬಲಿ, ನೆರೆ ತಿಮ್ಮಯ್ಯನ ಮನೆ ಪಾಯಸಕ್ಕೆ ಯಾಲಕ್ಕಿ ಸಾಲದು ಅಂದ ಹಾಗೆ


ದೇಶಾಭಿಮಾನ, ಚಿತ್ತಸ್ಥೈರ್ಯ, ಸ್ವಾಮಿ ಭಕ್ತಿ,, ಕೃತಜ್ಞತೆ, ಧರ್ಮಸೂಕ್ಷ್ಮ, ನ್ಯಾಯ ವಿಮರ್ಶೆ, ಉಪಾಯ, ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ, ಮಕ್ಕಳ ಪೋಷಣೆ, ತಾಳ್ಮೆ ಇಂತಹ ಹಲವು ಜೀವನ ಪಾಠಗಳಿಲ್ಲಿವೆ. 


140 ವರ್ಷವಾದರೂ ನಮ್ಮ ಇತಿಹಾಸ, ಪುರಾಣದ ಕಥೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ನೀತಿ ಪಾಠಗಳು ಅದೆಷ್ಟು ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಂಬ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಿದ ಕೃತಿ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಯಾವೆಲ್ಲ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಬಹುದು ಎಂಬ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಯಾವ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಕೊಡಬಹುದು ಆಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿರೂವವರಿಗೂ ಸೂಕ್ತ ಪುಸ್ತಕ ಇದು. 


~ವಿಭಾ ವಿಶ್ವನಾಥ್

ಶನಿವಾರ, ನವೆಂಬರ್ 14, 2026

ತೆಂಕನಿಡಿಯೂರಿನ ಕುಳುವಾರಿಗಳು (ಪುಸ್ತಕ ಯಾನ - 508)


ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ : ತೆಂಕನಿಡಿಯೂರಿನ ಕುಳುವಾರಿಗಳು

ಕೃತಿ ಪ್ರಕಾರ : ಕಾದಂಬರಿ

ಲೇಖಕರು : ಡಾ. ವ್ಯಾಸರಾವ್ ನಿಂಜೂರ್ 

ಪ್ರಕಾಶಕರು : ಅಂಕಿತ ಪುಸ್ತಕ 

ಪ್ರಥಮ ಮುದ್ರಣ : 2016

ದ್ವಿತೀಯ ಮುದ್ರಣ : 2017 (ನನ್ನ ಓದಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು)

ಪುಟಗಳು : 272

ಬೆಲೆ : 225 ರೂ. 


ಪಡುಕರಾವಳಿಯ ಪಡುಮನ್ನೂರು ಮಾಗಣೆಯ ತೆಂಕನಿಡಿಯೂರಿನಿಂದ 5 ದಶಕಗಳ ಮೊದಲು ಮುಂಬೈ ಮಹಾನಗರ ಸೇರಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿಯೂ.. ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿದ್ದವರು ಡಾ. ವ್ಯಾಸರಾವ್ ನಿಂಜೂರ್. ಅವರ ಕುರಿತು ಈ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದನೆಂದರೆ.. ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೇ ಹೇಳುವಂತೆ ಇದು ತೆಂಕನಿಡಿಯೂರಿನ ಕಥೆ. ಅಂತೆಯೇ ಮಹಾನಗರ ಮುಂಬಯಿಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗೆ ಬಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿಯೂ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡವರ ಕಥೆ ಇಲ್ಲಿದೆ. 


ಇಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ವೈದ್ಯ ಡಾಕ್ಟರ್ ಎಂದು ಇವರನ್ನು ತಪ್ಪು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ.. ನನ್ನ ಪಾತ್ರ ಇನ್ನು ಬರಲಿಲ್ಲವಾ ಅಥವಾ ನನ್ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೀಗೆ ಅಂತ್ಯ ಮಾಡಿ, ಇಲ್ಲವೇ ಹೀಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತೀರಾ ಎಂದು ಕೇಳುವ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಿಕೊಡುವ, ಅಂತೆಯೇ ಗುಟ್ಟು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡದ ಲೇಖಕರಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ.


ಇದು ಲೇಖಕರ ಮೂರನೇ ಕಾದಂಬರಿ. ನಮ್ಮ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 'ದೊಡ್ಡ ಕುಳ' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೇವೆ. ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳುವಾರಿಗಳು ಎಂದರೆ ಆಸಾಮಿಗಳು ಎಂಬರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದಾದರೂ.. ಅದನ್ನು ಮೀರಿದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂವೇದನೆಯ ಪದವಿದು. ಲೇಖಕರ ಊರು ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಅನುಭವದ ಜೊತೆಗೆ ಮುಂಬೈಯ ಸುದೀರ್ಘವಾಸದ ಅನುಭವಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. 


ದುಗ್ಗಪ್ಪ ಶೆಟ್ಟರು ಹಾಗೂ ದುಗ್ಗಪ್ಪಯ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಹೆಗ್ಡೆಯವರ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕುಟುಂಬವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ದುಗ್ಗಪ್ಪ ಶೆಟ್ಟರು ಅಂತಹ ಶ್ರೀಮಂತನೇನೂ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ತಾನೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಕುಳ ಎನ್ನುವ ಭ್ರಮೆ ಇತ್ತು. ಅವರ ಪತ್ನಿ ರುಕ್ಕು ಶೆಡ್ತಿ ಉಳ್ಳವರ ಮನೆಯಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದರು ಜೊತೆಗೆ ಶೆಟ್ಟರ ಅನವಶ್ಯಕ ಠೇಂಕಾರಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರಾದರೂ.. ಶೆಟ್ಟರಿಗೆ ಅವು ಲೆಕ್ಕಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಇವರಿಗಿದದ್ದು ಒಬ್ಬನೇ ಮಗ ಶಂಭು. ಅಕ್ಕನ ಮದುವೆ ಮುಗಿದ ತಿಂಗಳೊತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದ. 


ಆಗಾಗ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ತನಿಯ, ಸದಿಯ, ಬೂದ, ಚಿಕ್ಕು, ಪೋಂಕ್ರರನ್ನೂ ನಾವಿಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. 


ದುಗ್ಗಪ್ಪ ಶೆಟ್ಟರಿಗೆ ದುಗ್ಗಪ್ಪಯ್ಯ ಹೆಗ್ಡೆಯವರ ಹಮ್ಮು ಮುರಿಯಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ. ಆದರೆ, ಅದಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೆಗ್ಡೆಯವರಿಗೆ ಹೆಂಡತಿಯ ಪಾಲಿಗೆ ಬಂದ ಜಮೀನು, ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡುಮಕ್ಕಳು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಹೋಟೆಲ್ ಮಾಡಿ ಹಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಂದು, ಹೆಗ್ಡೆಯವರೆಂದೂ ಶೆಟ್ಟರ ಮೇಲೆ ಜಿದ್ದು ಸಾಧಿಸಿದವರಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲ.


ತೆಂಕನಡಿಯೂರಿನ ಕಂಬಳ, ಕೋಳಿ ಅಂಕಗಳ ಪರಿಸರವನ್ನು ನಾವಿಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಶೆಟ್ಟರ ಕೋಳಿ ಉರಿಯ ಹೆಗ್ಡೆಯವರ ಕೋಳಿ ಕೆಮ್ಮೈರನ ಮೇಲೆ ಗೆದ್ದ ಮರ್ಮವೇನು..?


ತೆಂಕನಿಡಿಯೂರಿನ ಏಕೈಕ ಪಂಚತಾರಾ ಹೋಟೆಲ್ ಶ್ರೀ ವೀರಭದ್ರ ವಿಲಾಸವಾದರೂ ಅದನ್ನು ಭಟ್ಟರು ತಟ್ಟಿ ಹೋಟೆಲು ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸುತ್ತಿದ್ದದ್ದು. ಶಿವರಾಮ ಭಟ್ಟರು ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ತಂಪು ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಊರಿಡೀ ತಮಗೆ ಸಿಕ್ಕ ವಾರ್ತೆಯನ್ನು ಭರ್ಜರಿಯಾಗಿ ಬಿತ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು.


ಶಂಭುವಿನ ಕ್ಲಾಸ್ಮೇಟ್ ಆಗಿದ್ದ ಕಿಟ್ಟಪ್ಪು/ ಕೃಷ್ಣಪ್ರಸಾದ . ಕೃಷ್ಣಪ್ರಸಾದನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆ ಹಾಗೂ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಕಾಳು ಭಟ್ಟರು ಹಾಗೂ ಸೀನು ಭಟ್ಟರದ್ದು ಮತ್ತೊಂದು ಇತಿಹಾಸವೇ ಇದೆ. ಅದು ಕತೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುವುದರಿಂದ ನೀವೇ ಓದಿ ಅರಿಯಿರಿ.


ತನಿಯ ಶೆಟ್ಟರ ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟ ಕಂಪ್ಲೆಂಟು ಶೆಟ್ಟರಿಗೆ ತಿಳಿದು, ಹೆಗ್ಡೆಯವರ ಬಳಿ ಹೋಗಿ, ಮುಂದೆ ಹೆಗ್ಡೆಯವರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಭಟ್ಟರ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಿಂದ ಯಾರ ಎತ್ತಂಗಡಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು..?


ಶಂಭುವಿನ ಪದ್ರಾಡ್ ಐಡಿಯಾ ಕೃಷ್ಣಪ್ರಸಾದನಿಗೂ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ ಯಾರಿಗೂ ಸುಳಿವು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಕಂಪ್ಲೇಂಟ್ ಕೊಡುವ, ಹಲವಾರು ಪೂಜೆ ಪುನಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿಸಿ ಕವಡೆ ಕೇಳುವ, ಶಂಭು ಪರ್ವ ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಪಂಜುರ್ಲಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡಿಸಿದ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಒಟ್ಟೊಟ್ಟಿಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. 


ಶೆಟ್ಟರ ತೈನಾತಿಗಳಾದ ತನಿಯ, ತುಕ್ರ, ಪಾಂಚ, ಗುರುವ, ಕುಷ್ಟ, ಬೂದ, ತಬುರಾ ಇವರ ಪಟಾಲಂಗಳು ಉಳ್ಳಾಯ(ಒಡೆಯ) ಎಂದು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ.. ಕಾಳಜಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಸೇಂದಿಗೆ ಹಣ ಪೀಕಿಸುವ ಉಪಾಯಗಳೂ ಇಲ್ಲಿವೆ.


ಶಿವರಾಮ ಭಟ್ಟರು ಹರಡುವ ಸುಳ್ಳುಗಳಿಗೆ ರೆಕ್ಕೆ-ಪುಕ್ಕ ಸೇರಿ ಅದರಿಂದಾಗುವ ಆವಾಂತರಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.


ವಡಭಾಂಡೇಶ್ವರ, ಮೇಳಗಳು, ಬಯಲಾಟಗಳು, ಯಕ್ಷಗಾನ, ತಾಳಮದ್ದಳೆ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸೊಗಡನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.


ಮುಂಬೈಗೆ ಹೋಗಿ ದೊಡ್ಡ ಜನವಾಗಿ ಊರಿಗೆ ವಾಪಾಸ್ಗುವ ಶಂಭುವಿನ ಕನಸು ಅಂದುಕೊಂಡಷ್ಟು ಸರಾಗವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಊರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಡೆಯವನು ಹಾಗೂ ಊರು ಬಿಟ್ಟು ಬಂದವನು ಎಂಬ ವಿಚಾರ ತಿಳಿದು ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಶಂಭು, ವೆಂಕಪ್ಪ, ನರಸಿಂಹ, ಗುರುವಣ್ಣ, ಆನಂದ ಇವರ ಸಹಕಾರ ಶಂಭುವಿಗೆ ಎಂದೂ ಮರೆಯುವಂತಹದ್ದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ನರಸಿಂಹನ ಋಣವಂತೂ ತೀರುವಂಥದ್ದಲ್ಲ. ಹೆಗ್ಡೆಯವರ ಮಕ್ಕಳಾದ ಶೇಖರ, ಸುಂದರ ರ ಪ್ರತಾಪವಂತೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವಂತದ್ದಲ್ಲ.


ಹೆಗ್ಡೆಯವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಕಾರುಬಾರಿನ ಸಣ್ಣ ಸುಳಿವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಸಜ್ಜನರಾದ ಅವರಿಗೆ ಏಕಿಂತಹ ಮಕ್ಕಳು ಎನಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಯಾಮಾರಿದ್ದರೂ ಶಂಭು ಜೀವಂತ ಉಳಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. 


ಕೊಜಕೊಳ್ಳಿ ಹುಡುಗಿ ಮಾಲತಿ ಕಾಣೆಯಾದದ್ದರ ಹಿಂದಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ಮಾಸ್ಟರ್ ಮುಂದೆ ಅರೆಸ್ಟ್ ಆದದ್ದು ಹೇಗೆ..? ಚಂದು ಶೆಟ್ಟಿ ಸಿಕ್ಕನೇ..? ಮಾಲತಿಯಂತಹ ಗಟ್ಟಿ ಹುಡುಗಿ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮುಂಬೈಯಂತಹ ಶಹರದಲ್ಲಿ ಮೈಮಾರಿಕೊಂಡೇ ಬದುಕು ನಡೆಸಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಅವಳ ಗಟ್ಟಿತನ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಜಗ್ಗದ ನಿಲುವಿನಿಂದಾಗಿ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಕಮಿಷನರ್ ಬಿಲ್ಲಿ ಮೋರಿಯಾ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವಂತಾಯ್ತು. ಸುಗುಣಾಭಾಯಿಯ ಪಾತ್ರ ಎಷ್ಟಿತ್ತು.? ಮಾತಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಭೇಟಿಯಲ್ಲದೆ ಮಗಳಂತೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವರು ಅವರು.


ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಮಿತ್ರರ ಒಡನಾಟದ ಹಾಗೂ ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಸಹಕಾರದ ನಂತರ ಶಂಭು ಮುಂದೆ ಉಡುಪಿ ಉಪಹಾರ ಭವನದ ಮಾಲೀಕನಾಗಿ, ಮಾಲತಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದು ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಕಥೆ. ಯಾವೆಲ್ಲ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಶಂಭು ಬರಿಗೈಯಲ್ಲಿ ಬಂದವನು ಹೋಟೆಲ್ ಮಾಲೀಕನಾದ..? ಅದರಲ್ಲಿ ಚಂಪಾರಾಣಿ ಮತ್ತವಳ ಗಂಡ ಮಿಶ್ರನ ಋಣ ಎಷ್ಟಿತ್ತು ಅಥವಾ ಈತನೇ ಋಣವೇ ಅವರ ಮೇಲಿತ್ತೇ..? 


ಶಂಭುವಿನ ಸಾಹಸಗಾಥೆ ಹಾಗೂ ಆತನ ವೈವಾಹಿಕ ಬದುಕಿನ ಕುರಿತು ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ್ದ ಪುಕಾರುಗಳೇನು..? ಆತನ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಬದುಕು ಬದಲಾಯಿತೇ..?


ಕಿಟ್ಟುಪ್ಪು, ಶಿವರಾಮ ಭಟ್ಟರು ಇವರಿಬ್ಬರ ಜೊತೆಗೆ ಮುಂಬೈಗೆ ಹೋಗಿ ಶಂಭುವನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವ ಜಿಲ್ಲ ನಾಯಕ. ಕಿರಿಸ್ತಾನದವನಾದರೂ ಸರ್ವಧರ್ಮ ಪ್ರೇಮಿ, ಪರೋಪಕಾರದ ಗುಣ ಅಂತೆಯೇ ಎಣ್ಣೆಯ ಪ್ರಭಾವ, ಕತ್ತಿ ಬಾಯಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಬದುಕು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಯದಿದ್ದರೆ ಕಥೆಯ ಒಂದಷ್ಟು ಭಾಗ ಅಪೂರ್ಣವೇ ಆಗಬಹುದು. ಗರ್ವಾಲಿಯಂತೆ ಬದುಕು ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಗುಲಾಬಿಬಾಯಿಯ ಪೂಜೆ, ವ್ರತಗಳ ಬದುಕು ಅಚ್ಚರಿಯೇ..!


ವಿವಾಹವಾಗಲು ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಶಿವರಾಮ ಭಟ್ಟರು ಯಾರ ಮೊರೆ ಹೋದರು..? ತಮ್ಮ ಒಕ್ಕಲಿನವರಿಗೂ ಧನಿಯೆತ್ತದ ಹೆಗ್ಡೆಯವರ ಬದುಕು ಏನಾಯ್ತು..?


ಶೇಖರ, ಸುಂದರ ರ ಕುರಿತ ಒಂದೇ ಒಂದು ವಾರ್ತೆಯನ್ನು ಮಾಲತಿಯಾಗಲಿ ಶಂಭುವಾಗಲಿ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಯಾರ ಬಳಿಯೂ ಉಸಿರೆತ್ತದೆ ಬೇರೆಯದ್ದೇ ಕಥೆ ಹೇಳಿದ್ದರ ಮರ್ಮವೇನಿತ್ತು ..? 


ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲು, ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಚಾರಗಳಿವೆ. ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದು ಕಾಲುಭಾಗದಷ್ಟಿರಬಹುದೇನೋ.. ಕಾದಂಬರಿ ಓದಿ ಕಳೆದು ಹೋಗಲು ಸಿದ್ದರಾಗಿ.


ಊರಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ರೆಕ್ಕೆ-ಪುಕ್ಕ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಂತೆ ಸಾಗುವ ಸುದ್ದಿಗಳು ಈಗಿನ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾಗಳ ಫೇಕ್ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗಿಂತ ಏನೂ ಕಡಿಮೆ ಇಲ್ಲ. ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ತಿಳಿಯದೆಯೂ ಒಂದು ವಿಷಯ ಎಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ದೂರ ಸಾಗುತ್ತದಲ್ಲವಾ ಎನ್ನಿಸಿತು.


ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಉಪಕಾರ ಮಾಡಲು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿರಬೇಕು. ಅದಕ್ಕೆ ತಳುಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಂತೆ ಊರು, ಭಾಷೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡರೂ ಎಲ್ಲದರಾಚೆಯೂ ಆ ಒಳ್ಳೆಯ ಮನಸ್ಸು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಕೆಟ್ಟದ್ದು ಢಾಳಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದಾದರೂ.. ಅದನ್ನು ಮೀರಿದ ಒಳ್ಳೆಯತನವನ್ನು ನಾವಿಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.


ವಿಭಿನ್ನ ಜಾತಿ, ಧರ್ಮಗಳ ಆಚರಣೆಗಳು, ಆಹಾರ, ಪೂಜಾಪದ್ಧತಿಗಳು, ಹಬ್ಬಗಳು, ಜೀವನಶೈಲಿ, ಮನೆಗಳಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರ, ಹೋಟೆಲ್ ವಾತಾವರಣ, ಸಮಾರಂಭಗಳು, ಪೂಜೆಗಳು ಎಲ್ಲದರ ಜೊತೆಗೆ ಕುಡಿತವೂ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಿಳತವಾಗಿರುವುದು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದು ತೆಂಕನಿಡಿಯೂರಿನ ಮುಕ್ತ ಜೀವನಶೈಲಿ ಎಂದರೂ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು.


ಅದೇ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಟ್ರಾಫಿಕಿಂಗ್, ಡ್ರಗ್ಸ್ ಕೇಸುಗಳು, ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ, ಹೋಟೆಲ್, ತರಹೇವಾರಿ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳು, ಅಮಾನವೀಯ ಕೆಲಸಗಳು, ಪೊಲೀಸರ ಬೆಂಬಲ ಅಂತೆಯೇ ವಿರೋಧ.. ಹೀಗೆ ಮಹಾನಗರದ ಕಾಣದ ಕಠೋರ ಮುಖವೂ ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.


ಎರಡು ಬಗೆಯ ಜೀವನ ಶೈಲಿಗಳು, ಹಿರಿಯರ ಅಂತೆಯೇ ಯುವಕರ ಆಲೋಚನೆಗಳು, ಪರಸ್ಪರ ವಿಭಿನ್ನ ಬದುಕಿನ ರೀತಿಗಳು ಎಲ್ಲದರ ಸಮಗ್ರ ಚಿತ್ರಣ ಹೊಂದಿರುವ ಕಾದಂಬರಿ. ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಯವರು ಹಾಗೂ ಕಡೆಯವರಿಗೊಂದು ಅತ್ಯಾಪ್ತವಾಗಲ್ಲ ಕಾದಂಬರಿ. ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಓದು ಅಂತೆಯೇ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಓದು. ಈ ವರ್ಷದ ನನ್ನ ಉತ್ತಮ ಓದಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕವೂ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಯಿತು. 

~ವಿಭಾ ವಿಶ್ವನಾಥ್

ಶುಕ್ರವಾರ, ನವೆಂಬರ್ 13, 2026

ನೆನಪು ನಂಜುಂಡ (ಪುಸ್ತಕ ಯಾನ - 507)


ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ : ನೆನಪು ನಂಜುಂಡ (ನೆನಪಿನ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ)

ಕೃತಿ ಪ್ರಕಾರ : ಸಣ್ಣ ಕತೆಗಳು & ಮಾತುಕತೆಗಳು

ಲೇಖಕರು : ಡಾ|| ಜಿ. ಪಿ. ರಾಜರತ್ನಂ

ಪ್ರಕಾಶಕರು : ಸಪ್ನ ಬುಕ್ ಹೌಸ್ 

ಪ್ರಥಮ ಮುದ್ರಣ : 1968

ಎರಡನೇ ಮುದ್ರಣ : 2024

ಪುಟಗಳು : 175

ಬೆಲೆ : 125 ರೂ. 


ಇದರಲ್ಲಿ 24 ಕತೆಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು, ಕೆಲವು ಮಾತುಕತೆಗಳು. ಹಲವು ಕೊರವಂಜಿ, ಪ್ರಜಾವಾಣಿ, ಆಕ್ರೋದ 'ತಾಯಿನಾಡಂ' ಸುಧಾ ಇನ್ನಿತರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದವು. ಪುಸ್ತಕದ ಜೊತೆಗೆ 'ಹನಿಗಳು' ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ನಾನು ಬರೆದಿರುವ ಕಥೆಗಳೆಲ್ಲ ಒತ್ತಟ್ಟಿಗೆ ದೊರಕಿದಂತಾಗುತ್ತವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಲೇಖಕರು.


ನೆನಪು ನಂಜುಂಡ: ಪೀಟರ್ಸನ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ ಹಾಕಿದ್ದಾಗ ಕೇಶವಮೂರ್ತಿ ರೈಟರ್ ಆಗಿದ್ದವರು. ಅವರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡ ಒಂದು ಸಂದರ್ಭವಿದ

"ಮನುಷ್ಯನ ಸಾಯಿಸೋ ಈ ಮುದಿತನ ಅನ್ನೋ ನಂಜನ್ನ ಹೊಡಿಯೋಕೆ ನೆನಪಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ನಂಜುಂಡ ಇನ್ನಿಲ್ಲ" ಅಂತ ಎನ್ನುವ ಮಾತು ಎಷ್ಟು ನಿಜವಲ್ಲವೇ..?!

ಪೀಟರ್ಸನ್ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡ ಮೇಷ್ಟ್ರು ಮತ್ತು ನಾಯಕರ ತುಂಟ ಹುಡುಗರ ಚಂದದ ನೆನಪು ಇಲ್ಲಿದೆ. ನಗುವಿನ ಕಚಗುಳಿ ಜೊತೆಗೆ ಹರಿದ ಹುಡುಗರ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯೂ..!


ಕೆರೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದ ದೇವರು: ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಚೆಂಗಲ್ಪೆಟ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧುರಂತಕಂ ನಲ್ಲಿ ಪುರಾತನವಾದ ಕೋದಂಡರಾಮನ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ, ಇದನ್ನು 'ಏರಿ ಕಾತ್ತ ಪೆರುಮಾಳ್' ಹಿನ್ನಲೆ ಕೆರೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದ ದೇವರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದ ಲಿಯೋನೆಲ್ ಪ್ರೈಸ್ ಮೂರನೆಯ ಬಾರಿ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ತಾನೇ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯವಹಿಸಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ. ಸೀತಾ ಮಾತೆಯ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಕೆನ್ನುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರೈಸ್ ಈ ಬಾರಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮಳೆ ಬಂದಾಗ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಗದೆ ನಿಂತರೆ ದೇವಿಗೆ ನಾನೇ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಮಾತು ಕೊಟ್ಟ ಸಂದರ್ಭ. ಮುಂದೇನಾಯಿತು ಓದಿ ನೋಡಿ.


ಬೆಳದಿಂಗಳು : ರಂಗಯ್ಯ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿನ ಹುಟ್ಟಿದ ಹಬ್ಬಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಶಾಮಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಹೊರಟನಾದರೂ ನಂತರ ಆಲೋಚನೆಯ ಹುಚ್ಚು ಹೊಳೆಯೇ ಹರಿದು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಆತನ ತಂಗಿಯ ಮದುವೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಬಂದಿತು ಈ ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ ದೈವ ಪ್ರಯತ್ನ ಹೆಚ್ಚೋ ಅಥವಾ ಪುರುಷ ಪ್ರಯತ್ನ ಹೆಚ್ಚೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಓದಿ ನೋಡಿ.


ವಸೂಲಿ: ಮದುವೆಯಾಗಿ ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಶಾಮಿ ತನ್ನ ಮಾವನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದು ಇದೂ ಸೇರಿ 13 ನೇ ಸಲ. ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯೂ ನಗುನಗುತ್ತ ಹೋಗುವುದು ಬರುವಾಗ ಸಿರಿಗುಟ್ಟುತ್ತಾ ಬರುವುದು.. ಅತ್ತೆ-ಮಾವಂದಿರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಅವನ ಪತ್ನಿ ವಿಲಾಸಿನಿಗೂ ಇದರ ಕಾರಣ ಅರಿವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಶಾಮಿ ಅಲ್ಲಿ ವಸೂಲು ಮಾಡಿದ್ದಾದರೂ ಏನನ್ನು..? ಓದಿ ನೋಡಿ.


ಒಲವೋ? ಕುಲವೋ?: ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಶಠಗೋಪ ಒಲಿದಿದ್ದು ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯವಳಾದ ರತ್ನಿಗೆ. ಪ್ರೀತಿಗೆಲ್ಲಿಯ ಜಾತಿ ಎಂದುಕೊಂಡರೂ.. ಅಣ್ಣ ರಾಮಾನುಜನ ಮಾತಿಗೆ ಬೆಲೆ ಕೊಟ್ಟು ಅವರಿಂದ ದೂರಾಗುವೆನೆಂದರೂ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತೇ..?


ಕೆಸರಿನ ಕಮಲ: ನಿರಂಜನ ಸಿರಿಪುರದ ಮೃಗಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿ. ಮೃಗಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಆನೆಯನ್ನು ಸೋಲಿಗ ದಂಪತಿಗಳು ಕೊಂಡುಬಂದರು. ಕೆಸರಿನ ಕಮಲದಂತಿದ್ದ ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿರಂಜನನ ಆಸೆಗಣ್ಣು. ಆನೆ ಭೈರವ ತನ್ನ ಒಡತಿ ಚೆನ್ನಿಯ ಮಾತನ್ನಲ್ಲದೆ ಬೇರೆಯವರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನಿರಂಜನನ ಆಸೆ ಮುಂದೆ ದುರಾಸೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದುದರ ಪರಿಣಾಮ ಏನಾಯ್ತು ಎಂಬ ಕಥೆ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕಥಾತಂತ್ರ ಬಹಳ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು.


ಅನಿಷ್ಟಕ್ಕೆ ಶನೇಶ್ವರ ಗುರಿ: ಸಿರಿಪುರದ ವಾರ್ತಾ ತರಂಗದಲ್ಲಿ ಬಂದ ವಾರ್ತೆ 40ನೇ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಅಮಲದಾರರಾದ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಈ.ಟಿ ರಾಯರ ಸಾವು. ಲೋಕದ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಕಾಣುವ ಸುದ್ದಿಯ ಹಿಂದೇನಿತ್ತು..? ಪತ್ರ ರೂಪದ ಕತೆ ಇದು.


೨೪-೨-೩೦: ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ತಾರೀಕಿಗೊಂದು ಮಹತ್ವವಿದೆ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ. ಗಾರ್ಕಿಯ ಉಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮನ ಏಕೈಕ ಆಸೆಯಂತೆ ತಂದೆ ಇಲ್ಲದ ಮಗ ವಿವಾಹವಾದ. ಮುಂದೆ ಆತನ ಶಾಂತಿಪ್ರಸ್ತವೂ ನಿಗದಿಯಾಯಿತು. ಆದರೆ, ವಿಧಿಯಾಟ ಬೇರೆಯೇ ಇತ್ತು. ಅದಕ್ಕೂ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧ ಇಲ್ಲಿದೆ.


ಕರಿಯ ಕಂಬಳಿ: ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಚಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಯವನಿಗೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಸಹಾಯವೇ..? ಅಥವಾ ಇವರ ಒಳ್ಳೆತನದ ದುರುಪಯೋಗವಾಯಿತೇ..? ಒಂದು ಕಂಬಳಿಯು ಎಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಆಲೋಚನೆಗೆ ಹಚ್ಚಬಲ್ಲದು..!


ಮೂಲವೆಲ್ಲಕ್ಕು ಮನಸು: ಇಲ್ಲಿ ದೇವಪುತ್ರ ಹಾಗೂ ಜಿನಪುತ್ರರು ಒಂದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ಇಬ್ಬರೂ ಪಡೆದ ಫಲ ಬೇರೆಯೇ...

"ನುಡಿನಡೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಹುದು  ಆದರೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬಿಟ್ಟ ನುಡಿನಡೆಗಳು ನುಡಿನಡೆಗಳೇ ಅಲ್ಲ. ಮೂಲವಲ್ಲಕ್ಕು ಮನಸು" ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುವ ಪ್ರಸಂಗ ಇಲ್ಲಿದೆ.


ಬಳೆ ತೊಟ್ಟನಾ ಭೀಮಸೇನ: ಭೀಮಭಾರತದ ಬೃಹನ್ನಾರೀಪರ್ವವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬರೆದ ಅಜ್ಞಾತವಾಸದ ಪ್ರಸಂಗವಿದು.


ಕ್ವಾಣನ ಕಾಳಗ: ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರರ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು  ಆಡು ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾ ವಿಭಿನ್ನ ಭಾಷೆ ಹಾಗೂ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿರುವ ಕಥೆ ಇದು.


ರಾಘವಾಂಕನ ಹಲ್ಲು: 11ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಲ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ತುಳಿದು ಕಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ 12ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಕೃತಿಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾ.. ಹರಿಹರ ಹಾಗೂ ರಾಘವಾಂಕರ ಹೆಸರಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ದಂತಕತೆಗೆ ಮೂಲವಾದ ಫೇಂಡಾಕರ್ಣನ ಪ್ರಸಂಗವಿದೆ. ರಾಘವಾಂಕನ ತಾಳ್ಮೆ ಕಳೆದು ಫೇಂಡಾಕರ್ಣನ ಕೆನ್ನೆಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದಾಗ ಅವನ ಐದು ಹಲ್ಲುಗಳು ಮುರಿದು ಬಿದ್ದದ್ದೇಕೆ..? ಇಂದಿಗೂ ಹರಿಹರ ರಾಘವಾಂಕರನ್ನು ಜಾತಿಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಸ್ಮರಿಸುವಾಗ ಫೇಂಡಾಕರ್ಣ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿರುವ ಹಿಂದಿನ ಮರ್ಮವಿಲ್ಲಿದೆ.


ಮದನಕೈ ವಿಗ್ರಹ: ಸ್ಕೌಟ್ ತಂಡದೊಡನೆ ಬೇಲೂರಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ಪ್ರಸಂಗವಿದು. ಸ್ಕೌಟ್ ಮೇಷ್ಟ್ರಿಗೆ ಹಿತ್ತಾಳೆ ಕಿವಿ ಅಂತಯೇ ಕಿವಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಂದವೂ ಎನ್ನುತ್ತಾ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಯವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ. 


ವಾಲ್ಮೀಕಿ ವೊದ್ದಾಟ: ಮನೆ ಕಟ್ಟುವುದಕ್ಕೆ ಸೈಟ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಹುತ್ತಗಳ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾ.. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ನಡೆದ ಸಂಭಾಷಣೆ ಮುದಗೊಳಿಸುವಂತಿದೆ. ಇದು ಮನೆಮನೆಯ ಸಂಭಾಷಣೆಯೂ ಹೌದಲ್ಲವಾ ಎನ್ನಿಸುತ್ತದೆ.


ಹಲೋ!...ನಾನು!...ಶೈಲಾ!: ಗೆಳತಿಗೆ ಫೋನ್ ಮಾಡಿ.. ತನ್ನ ತರಗತಿಗೆ ಗೆಳತಿಯ ಪತಿ ಲೆಕ್ಷರರ್ ಆಗಿ ಬಂದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಪೇಚಾಟವನ್ನು, ಕೀಟಲೆಯನ್ನು ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾಗಿ ಹೇಳಿರುವ ಮಾತುಕತೆ ಇದು.


ಮೂರು ಕಾಗದ: ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಪತಿಗೆ ಗೌರಿಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ತುಮಕೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಮಗಳ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ತವರು ಮನೆಯ ಉಡುಗೊರೆ ಕೊಡಲು ಬರೆದ ಪತ್ರ, ಏನು ಉಡುಗೊರೆ ಬಂತೆಂದು ಮಗಳು ತನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರ, ಮತ್ತೆ ಆ ತಾಯಿ ಪತಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಮೂರನೇ ಪತ್ರ ಬಂತು ಚುಟುಕಾಗಿ ಪಂಚಿಂಗ್ ನಂತಿದೆ.


ನಗಬೇಕೋ? ಅಳಬೇಕೋ?: ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೊಬ್ಬ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಪೇಪರ್ಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುವ ಲೆಕ್ಚರರ್ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನು..? ಆ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಓದಿ ನಗಬೇಕೋ ಅಳಬೇಕೋ ನಮಗೂ ಅರಿವಾಗದು.


ಅಕ್ರೋಧ : "ಅಕ್ರೋಧದಿಂದ ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಜಯಿಸಿರಿ" ಎಂಬುದು ಬುದ್ಧನ ಧರ್ಮ ಪದದೊಳಗಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಮಾತು. ವಿರೋಧವಿಲ್ಲದೆ ಇರುವುದು ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು. ಈ ಕುರಿತಾಗಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಚೆಂದವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.


ಮೂರ್ತಿ ಹೇಳಿದ ಕಥೆ: ಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳೆದವರು. ಮುಂದೆ 10-12 ವರ್ಷ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಜ್ಞಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೇ ಹೊರತು ಭೇಟಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಬ್ಬರೂ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಂತರ ಭೇಟಿಯಾದಾಗ ಮೂರ್ತಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧತೆ ಹಾಗೂ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಅದು ಕಂಡ ಬಗೆ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಮೂರ್ತಿಯ ತಂದೆಯ ಸಾವಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತುರುಕನಾಗಿದ್ದ ಜಟಕಾದವನು ಹಾಗೂ ಅವನ ಮಾನವೀಯತೆ, ಆಪ್ತತೆಯನ್ನು ಮೂರ್ತಿ ಮನಮಿಡಿಯುವಂತೆ ಹೇಳುವ ಚಿತ್ರಣವಿಲ್ಲಿದೆ.


ಒಂದು ಕಾರ್ಡಿನ ಕಥೆ : ಲೀಲಾ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಬರೆದ ಕಾರಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ತಾತ ಬರೆಸಿದ ಕಾರ್ಡು ಹೇಗಿತ್ತು..? ಈಗ ಬಂದ ಕಾಗದವನ್ನು ತಾತ ಓದಿದ್ದರೆ ಏನೆನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು..? ವಿಷಯವನ್ನು ಚುಟುಕಾಗಿ ಹೇಳುವ ರೀತಿ, ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವ ಪರಿ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟುತನ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.


ಗೋಳುಕರೆ: 'ಹುಟ್ಟಿದವರೆಲ್ಲ ಸಾಯಲೇಬೇಕು' ಎಂದು ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಅಜ್ಜಿಯ ಸಾವಿನ ಸಂದರ್ಭದ ಗೋಳಿನ ಚಿತ್ರಣ ಇಲ್ಲಿದೆ.


ಒಂದು ಏರೋಗ್ರಾಮ್: ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ತನ್ನ ಮಗಳಿಗೆ ಮಗುವಾದದ್ದು, ಯಾವ ಮಗು, ಹೆರಿಗೆಯಾದ ಸಂದರ್ಭ, ಮಗು ಹೇಗಿದೆ ಎಂಬ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಬರೆದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೇಳುವ ಬದಲಾಗಿ ಒಂದೇ ಏರೋಗ್ರಾಮ್ ನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾದಿಂದ ಸುದ್ದಿ ಕೊಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೂ ಓದಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವಂತಹ ಸರಣಿ ರೀತಿಯ ಪತ್ರವಿದು. ತಮ್ಮ ಪತ್ರವನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಓದಿ ಸುಮ್ಮನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕುತೂಹಲಕ್ಕಾಗಿಯಾದರೂ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಪತ್ರ ಓದುತ್ತಾರಲ್ಲವೇ..!? ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಚಾರವನ್ನೂ ಮತ್ತೆಮತ್ತೆ ಹೇಳಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಸುದ್ದಿಯೂ ವಿಶೇಷವೇ.. ವಿಭಿನ್ನವೇ..!


ಗಾಂಪರೊಡೆಯರ ಸಂಗಡ: ಮರುಳ, ಮಂಕ, ಮುಠ್ಠಾಳ, ಮಡೆಯ, ಮಡ್ಡಿ ಇವರನ್ನು 'ಪೆಂಗು ಪಾಂಡವರು' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಜೊತೆ ನಗೆಗಡಲಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದ ಸಂದರ್ಭ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಇಲ್ಲಿ.


ರಾಜರತ್ನಂ ಅವರ ಈ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಓದಿದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿರುವ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರುವ ಪರಿ ಬಹಳ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗಂಭೀರವಾದ ಉಕ್ತಿಗಳಿದ್ದರೂ.. ಗಂಭೀರತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆಯೇ ತೆಳು ಹಾಸ್ಯವೂ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳನ್ನು ಓದುವಾಗ ತುಟಿಯ ಮೇಲೊಂದು ನಗು ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಆಡುನುಡಿಯ ಕಥೆಗಳು, ಪೌರಾಣಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಹೇಳಿರುವ ರೀತಿ, ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪರಿ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು. ಮನೋಲ್ಲಾಸದಾಯಕ ಓದು ಇದು.


~ವಿಭಾ ವಿಶ್ವನಾಥ್

ಗುರುವಾರ, ನವೆಂಬರ್ 12, 2026

ಮಹರ್ಷಿ ರಮಣರೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ (ಪುಸ್ತಕ ಯಾನ - 506)


ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ : ಮಹರ್ಷಿ ರಮಣರೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ 

ಕೃತಿ ಪ್ರಕಾರ : ಅನುವಾದಿತ ಸಂವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ

ಲೇಖಕರು : ಡಾ. ಎನ್. ಎಸ್. ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣಭಟ್ಟ

ಪ್ರಕಾಶಕರು : ಅಂಕಿತ ಪುಸ್ತಕ 

ಪ್ರಥಮ ಮುದ್ರಣ : 2020

ಪುಟಗಳು : 114

ಬೆಲೆ : 120 ರೂ.


ಅರುಣಾಚಲ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜ್ಯೋತಿಯಂತೆಯೇ ಬೆಳಗಿದ ರಮಣ ಮಹರ್ಷಿಯವರ ಕುರಿತು ಎನ್. ಎಸ್. ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟರು 'ಅರುಣಾಚಲದ ಆತ್ಮಜ್ಯೋತಿ ರಮಣ ಮಹರ್ಷಿ' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಭಕ್ತರ ಜೊತೆ ನಡೆಸಿದ ಮಾತುಕತೆಗಳು, ಆತ್ಮದ ವಿಚಾರದ ಕುರಿತು ನೀಡಿರುವ ಬೋಧನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಪದ್ಯರೂಪದ ಕೃತಿಗಳ ಅನುವಾದವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷ ಚಿಂತನೆಗೆ ಪ್ರೇರಿಸಿದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕಿರುಪುಸ್ತಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಮನ್ನಣೆಯಿತ್ತು ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. 


ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಿಂದಲೂ ರಮಣ ಮಹರ್ಷಿಯವರನ್ನು ಕಂಡು ಅವರೊಡನೆ ಸಂಪಾದ ನಡೆಸಿದ ಹಲವು ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ರಮಣಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿದವರೂ ಇದ್ದರು. 1930ರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ ಬ್ರಂಟನ್ ಎಂಬ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪತ್ರಕರ್ತ ಸರ್ಚ್ ಇಂಟು ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ The hill of holy beacon  ಎಂಬ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ರಮಣರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ತಾನು ಪಡೆದ ಅನುಭವಗಳು, ವಿಚಾರಗಳು ಯೋಚನೆಯನ್ನು ಉದ್ದೀಪಿಸುವ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೂ ಇವೆ


ಆತ್ಮ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಎರಡು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಧಿಸುವಂತಹವು. ಪೀಪೀಲಿಕಾ ಮಾರ್ಗ, ಪೀಪೀಲಿಕಾ ಎಂದರೆ ಇರುವೆ. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹರಿಯುವ ಇರುವೆ ಮಾವಿನ ಮರದ ಮೇಲೆ ತೂಗುವ ಹಣ್ಣಿಗಾಗಿ ಮರ ಹತ್ತಿ ರೆಂಬೆ-ಕೊಂಗಳನ್ನು ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿ ಸವಿಯುವಂತೆ ಇದು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಮಾರ್ಗ. 

ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಅಸಾಧಾರಣ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನೇರವೂ ಹತ್ತಿರವೂ ಆದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ಶುಕಮಾರ್ಗ. ಶುಕ ಎಂದರೆ ಗಿಳಿ. ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣಿನ ಪರಿಮಳದ ಸುಳಿವು ಪಡೆದು ನೇರವಾಗಿ ಹಾರಿ ಹೋಗಿ ರುಚಿ ಸವಿಯುವ ಮಾರ್ಗವಿದು. ತೀವ್ರವಾದ ಜ್ಞಾನ-ವೈರಾಗ್ಯಗಳ ದಾರಿ ಇದು. ರಮಣ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಮಾರ್ಗ ಇದುವೇ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.


ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಅಧ್ಯಾಯಗಳಿವೆ 


1. ಭಕ್ತರ ಆಗಮನ : ರಮಣರಿಗೆ ಇನ್ನೂ 20 ವರ್ಷವಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ದರ್ಶಿಸಿ ತಮ್ಮೆಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಪಡೆದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಸಾಧಕ ಗಂಭೀರಂ ಶೇಷಯ್ಯರ್. ರಾಮ ಗೀತಾ, ಯೋಗ, ವಿವೇಕಾನಂದರ ಉಪನ್ಯಾಸಮಾಲೆಯನ್ನು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಭ್ಯಾಸಿಸಿದ್ದ ಇವರು ಅವುಗಳಲ್ಲಿನ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾದ ತೊಡಕುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದವರು. ಮುಂದೆ 'ರಮಣ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಆತ್ಮ ವಿಚಾರ' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗುವಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಕೇಳಿದರು. 


ಎರಡನೆಯವರು ಶಿವಪ್ರಕಾಶಂ ಪಿಳ್ಳೆ. ರಮಣರಿಗಿಂತ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ದೊಡ್ಡವನಾಗಿದ್ದ ಈತ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ್ದವರು. ನಾನು ಯಾರು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ, ತೀವ್ರ ಸಂದೇಹಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಂದವರು. ಮೌನ ವ್ರತದಲ್ಲಿದ್ದ ರಮಣರಿಗೆ ಬರಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವರು 14 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಾನ್ ಯಾರ್ (ನಾನು ಯಾರು) ಎಂಬ ರಮಣರ ಕೃತಿ ಇದನ್ನು ಆಧರಿಸಿದುದು. ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಚುಟುಕಾದ ಉತ್ತರಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.


ಇವರಾದ ನಂತರ ಹಂಫ್ರೀಸ್, ಪಾಲ್ ಬ್ರಂಟನ್, ಗಣಪತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಸೂರಿ ನಾಗಮ್ಮ, ಡಾ. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಮುಖರು ಬಂದರು. ಇವರ ತಾಯಿ ಅಳಗಮ್ಮಾಳ್ ಸಹ ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳನ್ನು ಇವರ ಬಳಿಯೇ ಕಳೆದರು. 


2. ಮಹರ್ಷಿಯೊಡನೆ ಸಂಭಾಷಣೆ :

ಭಕ್ತರು ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿರುವರಾದರೂ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕವಾಗಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಹಾಗೂ ರಮಣರು ಪುಟ್ಟ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸುಖ  ಎಂದರೇನು? ಸುಖದ ಸ್ವಭಾವ ಎಂತಹದು, ಕರ್ಮ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸ್ವಭಾವ ಎಂತಹದು? ಆತ್ಮ ಎನ್ನುವುದೇನು.. ಆನಂದ ಗಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ? ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಬಾಳುವುದು ಹೇಗೆ? ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು ಆಗಾಗ ಓದಬೇಕೆ? ತ್ಯಾಗ ಎಂದರೇನು? ಇಂತಹ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿವೆ.


ಮಾತಿಗಿಂತ ನೀವು ಮೌನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವ ಕೊಡುತ್ತೀರಿ ಏಕೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ

"ಮೌನ ಎಂದರೆ ಮಾತಿಗಿಂತ ಪ್ರಬಲವಾದ ಸತತ ಸಂಭಾಷಣೆ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ದಾಟಿಸುವುದು" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.


ನಮಗಿಷ್ಟವಾದ ಯಾವ ಮಂತ್ರವನ್ನಾದರೂ ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಸತತವಾಗಿ ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಪೇಕ್ಷಿತ ಫಲ ಸಿಗಬಹುದೇ ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ

ಖಂಡಿತ ಇಲ್ಲ. ಅರ್ಹತೆಯುಳ್ಳವನು ಸರಿಯಾದವರಿಂದ ಉಪದೇಶವನ್ನೇ ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಕಥೆಯ ಮೂಲಕ ಉದಾಹರಣೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.


ರಾಜನ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಂತೆ ಮಂತ್ರಿ ಆತನಿಗೆ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರಾದರೂ ಉಪದೇಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಸೇವಕನಾದ ನಾನು ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಉಪದೇಶ ಮಾಡುವ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ರಾಜ ಬೇರೆಯವರಿಂದ ಮಂತ್ರ ಕಲಿತು ಮಂತ್ರಿಯ ಮುಂದೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಮಂತ್ರ ಸರಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಸರಿಯಾದ ಗುರುವಿನಿಂದ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಪಡೆಯದಿರುವುದರಿಂದ ಇದರಲ್ಲಿ ಸತ್ವವಿಲ್ಲ ಎಂದಾಗ ರಾಜನಿಗೆ ಅಸಮಾಧಾನವಾಗಿ ಅದನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.


ಮಂತ್ರಿ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಸಿಪಾಯಿಯನ್ನು ಕರೆದು ರಾಜನನ್ನು ಈಗಲೇ ಸೆರೆಗೆ ಹಾಕು ಎಂದು ಆಜ್ಞೆ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಸಿಪಾಯಿ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದರೂ ಆದೇಶ ಪಾಲಿಸಲಿಲ್ಲ ಸಿಪಾಯಿ, ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ಕಂಡು ರಾಜನಿಗೆ ಸಿಟ್ಟು ಬಂದು ಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ಸೆರೆಗೆ ಹಾಕಲು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. 


ಹಆಗ ಮಂತ್ರಿ ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಸೈನಿಕನಿಗೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ಸೈನಿಕ ಪಾಲಿಸಿದ್ದು ರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು. ಹಾಗಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಎಷ್ಟೇ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿದರೂ ಅದು ಪರಿಣಾಮವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮಂತ್ರವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ.


ಆತ್ಮ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಲಯಗೊಳಿಸುವ ಮಾರ್ಗ, ಉದ್ಯೋಗ ಅಥವಾ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಸಾಧನೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ? ಧ್ಯಾನ ಅಗತ್ಯವೇ? ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ ? ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದರಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನವಿದೆಯೇ ಅದರಿಂದ ಜ್ಞಾನ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಇಂತಹ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ಉತ್ತರವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ


ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಗುರು ಶರೀರತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಅವನ ಪ್ರಭಾವ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆಯೋ ಅಥವಾ ಜೀವಂತ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ

ಗುರು ಕೇವಲ ಭೌತಿಕ ಶರೀರವಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಶರೀರ ಬಿಟ್ಟ ನಂತರವೂ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಗುರುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಉಳಿದೆ ಇರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. 

ಗುರು-ಶಿಷ್ಯರ ಈ ಬಿಡಿಸಲಾಗದ ನಂಟಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸೆಳೆಯಿತು.


3.ಆತ್ಮ ಸ್ವರೂಪ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಭಗವಾನರ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಪದ್ಯ ಕೃತಿಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅನುವಾದ 


ತಾನು ಆತ್ಮ ಮಾತ್ರವೇ ಎಂದು ತಿಳಿದವನು ಜ್ಞಾನಿ. ನಾವು ಆತ್ಮ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವ ಮಾತೇ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಹೊಸದು ಎನ್ನುವುದು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ 

ಬಾವಿಯನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಹೊಂಡವನ್ನು ತೋಡುತ್ತೇವೆ. ಖಾಲಿ ಬಯಲಿದೆ. ಅದನ್ನು ನಾವು ಹೊಸದಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅನಾವಶ್ಯಕವಾದದನ್ನು ಹೊರ ಹಾಕಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಅಷ್ಟೇ. ಹೀಗೆ ಕಾಣುವುದೇ ಆತ್ಮದರ್ಶನ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.


ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯರ 'ಪಂಚದಶಿ' ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಇಂತಹದ್ದೇ ನಿದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.


ರಮಣರ 3 ಮುಖ್ಯ ಪದ್ಯ ಕೃತಿಗಳ ಅನುವಾದಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ

ಉಪದೇಶ ಸಾರಂ : ಇಲ್ಲಿನ 30 ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪದ್ಯವನ್ನು ನೋಡುವುದಾದರೆ . .

ಈ ನಾನು ಎನ್ನುವುದು ಹುಟ್ಟುವುದು ಎಲ್ಲಿ

ಎಂದು ಶೋಧಿಸುವವನ

ಅಹಂಕಾರ ಅಳಿಯುವುದು

ಅದೇ ಆತ್ಮ ವಿಚಾರಣೆ


ಉಳ್ಳದು ನಾರ್ಪದು : ಇಲ್ಲಿನ 40 ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದಾದರೆ

ತನ್ನದೇ ಒಂದು ರೂಪವಿಲ್ಲದ ಅಹಂಕಾರ ಒಂದು ಪಿಶಾಚಿಯಂತೆ

ದೇಹವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ

ದೇಹವನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ

ದೇಹವನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿ ವಿಷಯ ಸುಖ ಅನುಭವಿಸಿ ಕೊಬ್ಬಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ

ಒಂದು ದೇಹ ಬಿಟ್ಟು ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಹಾಯುತ್ತದೆ

ಅಂತರ್ಮುಖವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿ ಹಿಡಿಯ ಹೋದಾಗ ಓಡಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ


ಅಕ್ಷರ ಮಣಮಾಲೈ : ರಮಣ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಅರುಣಾಚಲನನ್ನು ಕುರಿತು ರಚಿಸಿರುವ 108 ದ್ವಿಪದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆರಡನ್ನು ನೋಡೋಣ.


ಅದ್ವಿತೀಯ ಅನುಪಮ ಓಂಕಾರನೆ

ಅರಿವೆನೆ ನಿನ್ನನು ಅರುಣಾಚಲ ?


ಕಣ್ಣಿನ ಕಣ್ಣೇ ಕಣ್ಣ ಹಂಗಿರದೆ

ಕಂಡೂ ಕಾಣದಿಹೆ ಅರುಣಾಚಲ


ಕೇಳದೆ ನೀಡುವ ದಾನಿ ಎನ್ನುವರು

ಕಾಯ್ದುಕೊ ಬಿರುದನು ಅರುಣಾಚಲ


4. ಭಗವಾನರ ಜೀವನದ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಘಟನೆಗಳು : ಕಾಲ ವಿವರಗಳು 

ರಮಣರು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ, ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದು, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ರಮಣ ಮಂದಿರಂನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದು, ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ಅರಿವು, ಅರುಣಾಚಲಗಿರಿಗೆ ಹೋದದ್ದು, ಭಕ್ತರ ವಿಚಾರಗಳು, ತಾಯಿಗೆ ಕಾಯಿಲೆ ಗುಣವಾಗಲೆಂದು ಅರುಣಾಚಲನನ್ನು ಕುರಿತು ಸ್ತೋತ್ರ, ಶ್ಲೋಕಗಳ ರಚನೆ, ಸ್ಕಂದಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದದ್ದು, ಹಲವು ಕೃತಿಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ವಾಣದವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ವಿಚಾರಗಳು ಅವರ ವಯಸ್ಸು ಹಾಗೂ ವರ್ಷದೊಡನೆ ಚುಟುಕಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 

ಹದಿನಾರನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿಯೇ ಮನೆ ತೊರೆದು, 50 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಅಲೌಕಿಕ ಬದುಕನ್ನು  ಅರುಣಾಚಲದಲ್ಲಯೇ ಬದುಕಿದವರ ಬದುಕಿನ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ.


ಜಾತಿ-ಮತ, ವರ್ಣಗಳ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದವರಿಗೆಲ್ಲ ಆಧ್ಯಾತ್ಮದ ದಿವ್ಯ ಸಿಂಚನ ಮಾಡಿದ ರಮಣ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಮಗೂ ಹಂಚಿದ್ದಾರೆ ಲೇಖಕರಾದ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟರು. ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ಕುರಿತಾದ ಆಸಕ್ತರು ಓದಬಹುದಾದ ಒಂದೊಳ್ಳೆ ಕೃತಿ ಇದು.


~ವಿಭಾ ವಿಶ್ವನಾಥ್