ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ : ನೀತಿ ಚಿಂತಾಮಣಿ
ಕೃತಿ ಪ್ರಕಾರ : ನೀತಿ ಕತೆಗಳು - ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಲೇಖಕರು : ಎಂ. ಎಸ್. ಪುಟ್ಟಣ್ಣ (ಸಂಪಾದಕರು - ಮಾನಸ)
ಪ್ರಕಾಶಕರು : ತನು ಮನು ಪ್ರಕಾಶನ
ಪ್ರಥಮ ಮುದ್ರಣ : 2017
ಮೂರನೇ ಮುದ್ರಣ : 2022 (ನನ್ನ ಓದಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು)
ಪುಟಗಳು : 252
ಬೆಲೆ : 300 ರೂ.
ಎಂ. ಎಸ್. ಪುಟ್ಟಣ್ಣನವರು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿಯೇ ಪುರಾಣ, ಇತಿಹಾಸದ ಹಲವು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಪುನರ್ ರಚಿಸಿ, ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ 1884ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕೃತಿ 'ನೀತಿ ಚಿಂತಾಮಣಿ'. ಇವರು ರಚಿಸಿದ 'ಕುಣಿಗಲ್ ರಾಮಾಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಚರಿತೆ' ಕೃತಿ ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 150 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಬಳಕೆಯ ಕನ್ನಡ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಮೂಲ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ತಿದ್ದಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಸಂಪಾದಕರು. ಅದು ಇಂದಿನ ಓದಿಗೆ ಅವಶ್ಯಕವೂ... ಹಲವಾರು ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಬಂದರೂ 135 ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಯಸ್ಸಿನ ನೀತಿ ಚಿಂತಾಮಣಿ ಕೃತಿ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ.
ಹುಟ್ಟಿದ ಹತ್ತು ದಿನಕ್ಕೆ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಮಾತೃವಾತ್ಸಲ್ಯದಿಂದ ವಂಚಿತರಾದವರು ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನೋವು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದರು. ಮುಂದೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿ, ಕುಗ್ಗದೆ.. ತಾಳ್ಮೆ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಂಡವರು. ಅಜ್ಜಿ ಹಾಗೂ ಸೋದರತ್ತೆಯ ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದರಾದರೂ ಮುಂದೆ ತಮ್ಮೆಲ್ಲ ನೋವನ್ನೂ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ರಚನೆಗಳಿಂದ ಮರೆತವರು. ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ನಕಾರಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನೇ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಕೆಲವರಷ್ಟೇ.. ಪುಟ್ಟಣ್ಣನವರು ಅಂತಹ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರಿದವರು. ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇಕಿದ್ದ ವಿಚಾರಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಿಗಲಿಲ್ಲವೆಂಬ ಕೊರಗನ್ನೇ ವಿಶೇಷ ಸವಾಲಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಕನ್ನಡನಾಡಿನ ಮಕ್ಕಳ ಬಾಲ್ಯ ಚಂದವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ಕನಸು ಕಂಡು ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ, ಭಾಗವತ, ಪುರಾಣಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೆಕ್ಕಿ ತೆಗೆದು ಸಮಂಜಸವಾದ ರೂಪುಕೊಟ್ಟರು.
ನೀತಿ ಚಿಂತಾಮಣಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ. ಬಾಲ್ಯ, ಯೌವ್ವನ ಹಾಗೂ ಅಪರ ವಯಸ್ಸು. ಆಯಾ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹೇಳಬಹುದಾದ ಕಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಹೇಳಬಹುದಾದಷ್ಟೇ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆಗೆ ಪೋಷಕರೂ ಓದಿ ಅರ್ಥೈಸಿ ಹೇಳಬಹುದಾದರೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸೂಕ್ತ. ಏಕೆಂದರೆ, ಕಥೆಗೆ ಮೊದಲು ಕಥೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗುವ ಸೂಕ್ತಿಗಳು, ನುಡಿಗಟ್ಟು ಅಥವಾ ಕಾವ್ಯದ ತುಣುಕನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಥೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಕಥೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ನುಡಿಗಟ್ಟು, ಗಾದೆ ಮಾತು ಹಾಗೂ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. 150 ಕಥೆಗಳು ಹಾಗೂ 150 ಸೂಕ್ತ ಸುಂದರ ಚಿತ್ರಗಳೂ ಇವೆ. 90 ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಾ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವ 150 ಕಥೆಗಳನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಸೆಳೆದ ಹಾಗೂ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಕೆಲವು ಕಥೆಗಳು, ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು, ಸೂಕ್ತಿಗಳು, ಆಸಕ್ತಿಕರ ಕಥೆಗಳು ಚುಟುಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿವೆ.
ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳಿಗೆ ವಿಧೇಯತೆ ಎಂಬ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಿತೃವಾಕ್ಯ ಪರಿಪಾಲಕನಾದ ಶ್ರೀರಾಮನ ಕಥೆಯನ್ನು, ತಂದೆಗೆ ತನ್ನ ಯೌವ್ವನ ಕೊಟ್ಟು ತಂದೆಗೆ ವಿಧೇಯನಾದ.. ಯಯಾತಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗ ಪುರುವಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅರಗಿನ ಮನೆಯ ದಹನದ ನಂತರ ದ್ರೌಪದಿಯ ಸ್ವಯಂ ವರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ಕರೆತಂದಾಗ ಕುಂತಿ ಆ ದಿನದ ಭಿಕ್ಷೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನೋಡದೆ ಸಮನಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಕುಂತಿದೇವಿಯ ತಪ್ಪು ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಹೀಗೆ ಈ ಮೂರು ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಂಶವೆಂದರೆ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳಿಗೆ ಮಕ್ಕಳ ತೋರುವ ವಿಧೇಯತೆ.
ಬಾಲ್ಯದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು :
ಗಿಡವಾಗಿ ಬಗ್ಗದ್ದು ಮರವಾಗಿ ಬಗ್ಗೀತೇ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ.. ಒಂದೇ ತಾಯಿಯ ಎರಡು ಗಿಳಿಮರಿಗಳು ಬೇಟೆಗಾರನ ದೆಸೆಯಿಂದ ಋಷಿಯ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೂ.. ಮತ್ತೊಂದು ಕಟುಕನ ಅಂಗಡಿಗೂ ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೇ ಕಲಿತ ಸ್ವಭಾವವು ಮುಂದೆ ಅವುಗಳನ್ನು ನೋಡುಗರಿಗೆ ಹೇಗೆ ತೋರಿಸಿದವು ಎನ್ನುವ ಚಿತ್ರಣವಿದೆ.
'ಬೆಳೆ ಮೊಳೆಯಲ್ಲೇ ಕಾಣುವುದು' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಸತ್ಯ :
ಸತ್ಯವೇ ನಮ್ಮ ತಾಯಿತಂದೆ|ಸತ್ಯವೇ ನಮ್ಮ ಬಂಧು ಬಳಗ ||
ಸತ್ಯ ವಾಕ್ಯಕ್ಕೆ ತಪ್ಪಿ ನಡೆದರೆ|ಮೆಚ್ಚನಾ ಪರಮಾತ್ಮನು ||
(ಗೋವಿನ ಹಾಡು)
ಈ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ನಾಲ್ಕು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಆಷಾಢಭೂತಿಯ ಕಥೆ : ಸನ್ಯಾಸಿಗೆ ಹಣದ ಆಸೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಹೊದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಸೇರಿಸುತ್ತಲೇ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಆಷಾಢಭೂತಿ ಎನ್ನುವ ಮೋಸಗಾರನಿಗೆ ಗುಟ್ಟು ಅರಿವಾಗಿ ಕೆಲ ಕಾಲ ಗುರುವಿನ ವಿಧೇಯ ಶಿಷ್ಯನಂತೆಯೇ ಇದ್ದು ಅತಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕನಂತೆ ನಟಿಸಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೊಂಡೊಯ್ಡ ಕಥೆ.
ಧರ್ಮರಾಯನ ಸತ್ಯ : ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವಂತನೆಂದೇ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದ ಧರ್ಮರಾಯ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮೋ ಹತಃ ಕುಂಜರಃ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೂ ಕೊನೆಯ ಪದ ಕೇಳದೆ ಧರ್ಮರಾಯ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ನರಕವನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿ ಬರುವ ಚಿತ್ರಣವಿದೆ.
ವಿರೋಚನ ಮತ್ತು ಪುರಕ : ಪುರಕನೆಂಬ ವೈಶ್ಯ ಅತಿಯಾಸೆಯಿಂದ ಕಳ್ಳನಾದರೂ ಋಷಿಯ ಮಾತಿನಂತೆ ಎಂದಿಗೂ ಸುಳ್ಳು ನುಡಿಯಲಿಲ್ಲ. ವಿರೋಚನನೆಂಬ ರಾಜ ಮಾರುವೇಷದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿರುವಾಗ ಪುರಕ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಕಳ್ಳನಿಂದ ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಂಡು ಪುರೋಚನನನ್ನು ತನ್ನ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಹಭಾಗಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ರಾಜಭಂಡಾರಕ್ಕೆ ಕನ್ನ ಹಾಕಿ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಮೂರು ವಜ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬಿಟ್ಟು ಎರಡನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಸಮಪಾಲು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಮಂತ್ರಿಯ ಸುಳ್ಳಿನಿಂದ ಪುರೋಚನನಿಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೋಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವವರು ಯಾರು ಎನ್ನುವುದು ಅರಿವಾಗುವ ಸನ್ನಿವೇಶ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಆದಿಸೆಟ್ಟಿಯ ಕಥೆ : ಆದಿಸೆಟ್ಟಿಯ ಮಕ್ಕಳು ನೆರೆಮನೆಯವರ ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಅದು ತಮ್ಮದೇ ಜಾಗವೆಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ಎಂದಿಗೂ ಸುಳ್ಳನ್ನಾಡದ ಆದಿಸೆಟ್ಟಿ ರಾಜಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಪಾತವಿಲ್ಲದೆ ನಿಜವನ್ನೇ ಹೇಳಿದ ಪ್ರಸಂಗ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸೋಲಾದರೂ ಗೆಲ್ಲುವುದು ಸತ್ಯವೇ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
"ಸತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಎತ್ತಲೂ ಭಯವಿಲ್ಲ
ಸತ್ಯದಿಂದಲೇ ಶಾಂತಿ, ನೆಮ್ಮದಿ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ವಾಗ್ದಾನ : ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಲಿಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು.. ಬಲಿಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಸತ್ಯನಿಷ್ಠತೆ ಹಾಗೂ ಬಲಿ-ವಾಮನರ ದಾನದ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಹೇಳಿ ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿಗೆ ತಪ್ಪದ ಬಲಿಚಕ್ರವರ್ತಿಯನ್ನು ತೋರುತ್ತಾರೆ.
ದೇವರ ಸೌಲಭ್ಯ : ಎನ್ನುವ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಮನಾವತಾರದ ನಂತರ ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ವರದಂತೆ ಆತನ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿರುವ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಹೀಗೆ ಪುರಾಣದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿಗೆ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಎಷ್ಟು ಬೇಕೋ ಅಷ್ಟನ್ನೇ ಹೇಳುವುದನ್ನು ಸಹ ನಾವಿಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು.
ಚಾಡೀ ಮಾತು :
ಕಾಕುವ ನುಜರ ಚಾಡಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಕೋಪೋದ್ರೇಕ ಬೇಡೆಚ್ಚರಿಕೆ
(ದಾಸರ ಪದ)
ಇಲ್ಲಿ ಭೀಮ, ನಾರದರ ಕಥೆ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಪಾಂಡವರ ವನವಾಸದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾರದರು ಭೀಮನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಕೃಷ್ಣನ ಕುರಿತಾಗಿ "ಕೃಷ್ಣ ಮನಸು ಮಾಡಿದರೆ ಒಂದು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಿಯಾನು. ಆದರೆ, ಕೌರವರಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಉಂಟು ಹಾಗಾಗಿ ಸಕಲೈಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ನಿಮಗೆ ಇಲ್ಲದ ಕಷ್ಟವನ್ನು ತಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ನಿಮ್ಮ ಜೊತೆಗಿನ ಆತ್ಮೀಯತೆ ನಟನೆಯಷ್ಟೇ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಇದನ್ನೇ ನಂಬಿ ಕೋಪದಿಂದ ಭೀಮಸೇನ ಕೃಷ್ಣನೆಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿದಾಗ ಕೃಷ್ಣನು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದಲೇ "ಕೌರವನ ಪುಣ್ಯ ಸ್ವಲ್ಪವಾಗಿದೆ ಅದನ್ನು ಅವನು ಮೊದಲು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಕಷ್ಟ ಸಂಭವಿಸುವುದು. ಆದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಕಷ್ಟ ಅಲ್ಪಕಾಲವಿರತಕ್ಕದ್ದು. ಕರ್ಮದ ಅನುಸಾರ ಫಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿರ್ಮಲವಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ ಭೀಮನ ಕೋಪ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಿವಿ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ
ನಂಬುವವರು ಇರುವ ತನಕ, ತಂದು ಹಾಕುವವರು ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಮಾತು ಎಷ್ಟು ನಿಜವಲ್ಲವೇ..?!
ಜಡತ್ವ : ನಾಲ್ಕು ಜನ ಜಡರು ಧರ್ಮಿಷ್ಠನಾದ ದೊರೆ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಅನ್ನ ಸತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಮೈಗಳ್ಳರು ಹಲವರಿದ್ದಾಗ ಮಂತ್ರಿ ಉಪಾಯದಿಂದ ಉಳಿದವರನ್ನು ಓಡಿಸಿದರೂ ಈ ನಾಲ್ವರು ತಮ್ಮ ಜಡತ್ವದಿಂದಲೇ ಮರಣ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.
ಆಲಸ್ಯಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದ ಅಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲ.
ಸೋಮಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಸಾವೂ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಕೈಗಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಕೊಡಬೇಕೆ ಹೊರತು ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಟ್ಟಿ ಅನ್ನ ಕೊಡಬಾರದು.
ಎಲ್ಲ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಕಷ್ಟಪಡಬೇಕಾದರ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾರುವ ಕಥೆ ಇದು.
ಆತ್ಮ ದೋಷ :
ಪಶ್ಯತಿ ಪಶ್ಯತಿ ಪರದೋಷಾಣಿ ಆತ್ಮದೋಷಂ ನ ಪಶ್ಯತಿ|| (ಹಿತೋಪದೇಶ)
ಇಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಋಷಿಯ ವೃತ್ತಾಂತವಿದೆ. ಇಂದ್ರ ಮುದುಕನ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ಗಂಗಾ ತೀರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಒಂದೊಂದು ಹಿಡಿ ಮರಳನ್ನು ನದಿಗೆ ಹಾಕುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಋಷಿ ಏಕೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀಯ ಎಂದಾಗ ಇಂದ್ರ ಅವನನ್ನೇ ಮರುಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಹುಟ್ಟಿರುವ ಹಾಗೂ ಮುಂದೆ ಹುಟ್ಟುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ವೇದವು ಓದದೆ ಸಾಂಗವಾಗಿ ಬರುವಂತೆ ಪರಮೇಶ್ವರನಿಂದ ವರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯಲು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಇಂದ್ರ ನಾನು ಗಂಗಾನದಿಯ ಅಳವನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಮರಳು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದಾಗ ಅದು ಆಗದ ಕೆಲಸ ಎನ್ನುವ ಋಷಿಗೆ ನೀನು ಮಾಡುವುದು ಸಹ ಭ್ರಷ್ಟವಾದ ಅವಿವೇಕದ ಕೆಲಸ ಅದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ ನೀನೇ ಭ್ರಷ್ಟನಾಗಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಹುಳುಕು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತೀಯೆ ಎನ್ನುವ ಪಾಠ ಕಲಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಗಾದೆ : ತಾ ಕುಡಿಯುವುದು ಅಂಬಲಿ, ನೆರೆ ತಿಮ್ಮಯ್ಯನ ಮನೆ ಪಾಯಸಕ್ಕೆ ಯಾಲಕ್ಕಿ ಸಾಲದು ಅಂದ ಹಾಗೆ
ದೇಶಾಭಿಮಾನ, ಚಿತ್ತಸ್ಥೈರ್ಯ, ಸ್ವಾಮಿ ಭಕ್ತಿ,, ಕೃತಜ್ಞತೆ, ಧರ್ಮಸೂಕ್ಷ್ಮ, ನ್ಯಾಯ ವಿಮರ್ಶೆ, ಉಪಾಯ, ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ, ಮಕ್ಕಳ ಪೋಷಣೆ, ತಾಳ್ಮೆ ಇಂತಹ ಹಲವು ಜೀವನ ಪಾಠಗಳಿಲ್ಲಿವೆ.
140 ವರ್ಷವಾದರೂ ನಮ್ಮ ಇತಿಹಾಸ, ಪುರಾಣದ ಕಥೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ನೀತಿ ಪಾಠಗಳು ಅದೆಷ್ಟು ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಂಬ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಿದ ಕೃತಿ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಯಾವೆಲ್ಲ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಬಹುದು ಎಂಬ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಯಾವ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಕೊಡಬಹುದು ಆಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿರೂವವರಿಗೂ ಸೂಕ್ತ ಪುಸ್ತಕ ಇದು.
~ವಿಭಾ ವಿಶ್ವನಾಥ್










